Bất chấp sự phản đối mạnh từ các ngân hàng truyền thống, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn thúc đẩy kế hoạch cho phép sàn tiền điện tử và công ty fintech đủ điều kiện được tiếp cận trực tiếp hệ thống thanh toán của Fed.
Đề xuất “tài khoản thanh toán” nhằm giảm phụ thuộc vào ngân hàng trung gian và hiện đại hóa hạ tầng thanh toán như FedNow, Fedwire, nhưng đi kèm giới hạn chặt để bảo vệ ổn định tài chính. Tranh luận đã nóng lên khi các nhóm ngân hàng kêu gọi siết tiêu chuẩn, còn ngành crypto nhấn mạnh đổi mới và giảm chi phí.
- Fed đề xuất “tài khoản thanh toán” cho phép doanh nghiệp phi ngân hàng xử lý thanh toán trực tiếp qua FedNow và Fedwire mà không cần giấy phép ngân hàng đầy đủ.
- Ngân hàng phản đối vì lo rủi ro hệ thống, đề nghị chờ 12 tháng và cảnh báo điểm yếu mới, đặc biệt với công ty crypto phát hành token neo theo USD.
- Coinbase ủng hộ tiếp cận trực tiếp nhưng cho rằng các giới hạn như trần số dư qua đêm và cấm trả lãi có thể khiến mô hình không khả thi ở quy mô lớn.
Fed thúc đẩy “tài khoản thanh toán” để doanh nghiệp phi ngân hàng truy cập trực tiếp hạ tầng thanh toán
Fed đang xây dựng cơ chế “tài khoản thanh toán” để một số công ty phi ngân hàng, gồm sàn tiền điện tử và fintech, có thể xử lý thanh toán trực tiếp trên FedNow và Fedwire mà không cần giấy phép ngân hàng đầy đủ.
Vào cuối năm 2025, Fed gợi ý mô hình “payment accounts” theo đề nghị của Thống đốc Fed Christopher Waller. Ý tưởng là tạo một loại tài khoản tinh gọn, giúp các công ty đủ điều kiện kết nối trực tiếp với các nền tảng thanh toán do chính phủ vận hành, thay vì phải đi qua ngân hàng đối tác cho các chức năng thanh toán lõi.
Mục tiêu chính sách là mở rộng cạnh tranh và thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống thanh toán, nhưng vẫn dựng hàng rào để hạn chế rủi ro. Cách thiết kế này cố gắng tách nhu cầu “truy cập thanh toán” khỏi yêu cầu “trở thành ngân hàng” trong trường hợp doanh nghiệp không thực hiện các hoạt động ngân hàng truyền thống.
Các giới hạn dự kiến của tài khoản Fed dành cho doanh nghiệp phi ngân hàng
Đề xuất của Fed đặt ra các điều kiện như không trả lãi, không được tiếp cận cơ chế cho vay khẩn cấp, và giới hạn số dư qua đêm nhằm giảm rủi ro đối với hệ thống tài chính.
Theo khung đề xuất, chủ tài khoản không được hưởng lãi. Doanh nghiệp cũng không được tiếp cận các cơ sở cho vay khẩn cấp. Ngoài ra, số dư qua đêm bị giới hạn dưới mức nhỏ hơn giữa 500 triệu USD hoặc 10% tổng tài sản của doanh nghiệp.
Các điều khoản này hướng đến việc đảm bảo tài khoản chủ yếu phục vụ thanh toán và thanh toán bù trừ, thay vì trở thành “cửa sau” cho hoạt động kiểu ngân hàng. Tuy nhiên, chính các giới hạn này cũng là điểm gây tranh cãi vì có thể ảnh hưởng tới khả năng vận hành ở những giai đoạn nhu cầu thanh khoản cao.
Ngân hàng phản đối vì lo rủi ro hệ thống và đòi tiêu chuẩn chặt hơn
Các nhóm ngân hàng cho rằng mở quyền truy cập hệ thống thanh toán Fed cho doanh nghiệp ít được giám sát hơn có thể tạo điểm yếu mới, đặc biệt với các công ty crypto liên quan token kỹ thuật số neo theo USD.
Fed đã kêu gọi ý kiến công chúng về kế hoạch vào tháng 12/2025, từ đó kích hoạt tranh luận giữa khối ngân hàng và các công ty công nghệ. Đến tháng 2/2026, các ngân hàng lớn cảnh báo về việc nới lỏng tiêu chuẩn tiếp cận tài khoản Fed và đề xuất thời gian chờ 12 tháng trước khi chấp nhận người nộp đơn mới.
Trong thư chung, Financial Services Forum, Bank Policy Institute và Clearing House Association cho rằng việc mở rộng tiếp cận có thể làm tăng rủi ro cho hệ thống tài chính. Trọng tâm lo ngại là mức độ giám sát, khả năng tuân thủ và các lỗ hổng mới phát sinh khi những thực thể không phải ngân hàng được kết nối trực tiếp với “đường ray” thanh toán cốt lõi.
Thống đốc Christopher Waller nêu rõ sự chia rẽ giữa doanh nghiệp internet muốn ít quy định và ngân hàng muốn hướng dẫn chặt hơn. Ông mô tả khung mới như một thỏa hiệp và đặt mục tiêu hoàn tất vào cuối năm 2026, bất chấp sự phản đối.
Coinbase dẫn đầu ủng hộ tiếp cận trực tiếp, nhưng phản đối các ràng buộc quá chặt
Coinbase ủng hộ quyền truy cập trực tiếp vào hệ thống thanh toán của Fed để giảm phụ thuộc ngân hàng trung gian, nhưng cảnh báo các giới hạn hiện tại có thể khiến mô hình “khó dùng” ở quy mô lớn.
Coinbase lập luận rằng tiếp cận trực tiếp là yếu tố quan trọng để nâng cấp hạ tầng thanh toán của Mỹ. Theo quan điểm của sàn, hiện phần lớn công ty tài sản số phải làm việc thông qua ngân hàng đối tác, làm tăng chi phí, chậm trễ và rủi ro vận hành.
“Bằng cách giảm sự phụ thuộc vào các ngân hàng đối tác được FDIC bảo hiểm với vai trò trung gian cho các chức năng thanh toán cốt lõi, Tài khoản Thanh toán sẽ cho phép các tổ chức nắm giữ tài khoản cung cấp dịch vụ an toàn và hiệu quả cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ, đồng thời giảm chi phí và đảm bảo các nhà cung cấp thanh toán mới nổi có thể mở rộng theo nhu cầu tăng trưởng.”
– Coinbase, thư góp ý chính sách
Faryar Shirzad, lãnh đạo chính sách cấp cao của Coinbase, cũng nhắc đến các nỗ lực tương tự tại Anh, Brazil, Ấn Độ và Liên minh Châu Âu, cho rằng công nghệ thanh toán hiện đại có thể tăng cạnh tranh, giảm rủi ro thanh toán và cải thiện hiệu quả. Tham khảo liên kết: bài đăng của Faryar Shirzad.
Dù ủng hộ, Coinbase cho rằng khung hiện tại quá hạn chế: trần số dư qua đêm thấp và lệnh cấm tạo lãi có thể khiến tài khoản không dùng được cho hoạt động quy mô lớn, thậm chí “chết từ trong trứng nước”. Coinbase cũng đề nghị cho phép “tài khoản omnibus” để gộp tiền khách hàng nhằm thanh toán hiệu quả hơn.
Thị trường và thời hạn quyết định: giai đoạn góp ý đã khép lại
Thời hạn góp ý cho đề xuất đã đóng vào ngày 6/2/2026, và quyết định cuối cùng của Fed sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách Mỹ cân bằng giữa ổn định tài chính và đổi mới thanh toán trong crypto.
Sức nóng tranh luận tăng lên sau khi một số nhóm ngân hàng công khai cảnh báo rủi ro và sau khi Coinbase gửi thư lập luận về lợi ích hạ tầng. Bên cạnh đó, cổ phiếu Coinbase tăng 15% sau khi công bố thư và kết quả tài chính quý tích cực, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về tiết kiệm chi phí và triển vọng tăng trưởng nếu tiếp cận trực tiếp được mở rộng.
Trong khi vẫn tồn tại lo ngại về rửa tiền và hoạt động bất hợp pháp, một số nhà phân tích ngành dự đoán việc tiếp cận trực tiếp có thể giúp giảm chi phí giao dịch cho dịch vụ tài sản số khoảng 20–30%. Đây là dự báo trong bài, không phải số liệu đã được cơ quan quản lý xác nhận.
Các tổ chức ngân hàng cũng đã bày tỏ quan điểm qua tài liệu công khai, ví dụ tại: bài viết cảnh báo của các nhóm ngân hàng về tiêu chuẩn tiếp cận tài khoản Fed.
Những câu hỏi thường gặp
“Tài khoản thanh toán” của Fed dành cho ai?
Đề xuất hướng tới các công ty phi ngân hàng đủ điều kiện, gồm sàn tiền điện tử và doanh nghiệp fintech, để họ có thể xử lý thanh toán trực tiếp qua các hệ thống như FedNow và Fedwire mà không cần giấy phép ngân hàng đầy đủ.
Doanh nghiệp mở tài khoản có được hưởng lãi hoặc vay khẩn cấp từ Fed không?
Không. Theo đề xuất, chủ tài khoản không được nhận lãi và không được tiếp cận các cơ sở cho vay khẩn cấp, nhằm giới hạn rủi ro và tránh biến tài khoản thanh toán thành công cụ hoạt động giống ngân hàng.
Giới hạn số dư qua đêm trong đề xuất là bao nhiêu?
Số dư qua đêm phải thấp hơn mức nhỏ hơn giữa 500 triệu USD hoặc 10% tổng tài sản của doanh nghiệp. Đây là ràng buộc chính được đưa ra để kiểm soát quy mô rủi ro.
Tại sao các ngân hàng phản đối việc sàn crypto truy cập trực tiếp hệ thống thanh toán của Fed?
Các nhóm ngân hàng lo rằng trao quyền truy cập cho các doanh nghiệp ít được giám sát hơn có thể tạo điểm yếu mới cho hệ thống tài chính, đặc biệt với các công ty crypto phát hành token kỹ thuật số được hỗ trợ bằng USD.
Coinbase muốn thay đổi điều gì trong đề xuất?
Coinbase ủng hộ tiếp cận trực tiếp nhưng phản đối các giới hạn bị cho là quá chặt như trần số dư qua đêm thấp và cấm trả lãi. Sàn cũng đề nghị cho phép “tài khoản omnibus” để gộp tiền khách hàng nhằm tăng hiệu quả thanh toán.
