11:15 28-01-2021 1,404 lượt xem

Uniswap - Cơn gió lạ

Uniswap - Cơn gió lạ

Những cái tên như Bittrex, Poloniex, hay gần đây hơn là Binance đã trở nên quá quen thuộc với cộng đồng quan tâm, theo dõi, hay giao dịch cryptocurrency. Những nền tảng này thu hút hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ đô la khối lượng giao dịch mỗi ngày. Không chỉ thế, những sàn giao dịch này còn “giữ hộ” người dùng một lượng tài sản crypto rất lớn, vô hình trung trở thành những đầu mối quan trọng có khả năng chi phối, thậm chí là thao túng cả thị trường crypto. Đâu là lời giải cho sự “tập trung quyền lực” này?

Những người quen thuộc với cryptocurrency từ thuở sơ khai chắc hẳn vẫn còn nhớ cái tên Mt. Gox. Đây là sàn giao dịch BTC có trụ sở tại Nhật Bản. Mt. Gox hoạt động từ tháng 07/2010. Cho đến năm 2013, sàn giao dịch này xử lý đến 70% khối lượng giao dịch BTC trên toàn cầu. Thế rồi, vào tháng 2 năm 2014, Mt. Gox bị hack, mất khoảng 740 000 BTC (tương đương 6% tổng số BTC tồn tại ở thời điểm bấy giờ). Theo giá BTC ở thời điểm hiện tại, khối tài sản này trị giá lên đến trên 23 tỷ USD. Ngoài ra, báo cáo tài chính cho thấy tài khoản doanh nghiệp của Mt. Gox thâm hụt 27 triệu đôla. Sau biến cố này, Mt Gox đã đình chỉ giao dịch, và đóng cửa trang web của họ. Scandal này để lại một dấu chấm hỏi quá lớn đối với những sàn giao dịch CryptoCurrency về vấn đề bảo mật và bảo vệ tài sản của người dùng.

Năm 2017 với sự lên ngôi của mạng lưới Ethereum và Smart Contract, giải pháp sự tập trung quyền lực và những hệ luỵ đi kèm đã xuất hiện. Đó là những sàn giao dịch phi tập trung (Decentralised Exchange) hoạt động dựa trên các Smart Contracts. Những cái tên nổi bật có thể kể đến như 0x, Uniswap, hay Kyber Network. 

Uniswap là một sàn giao dịch tiền điện tử phi tập trung cho phép người dùng giao dịch tự động giữa các tài sản crypto, hay tokens, được lưu trữ trên  Ethereum blockchain. Uniswap hoạt động thông qua việc sử dụng các hợp đồng thông minh.  Tính đến tháng 10 năm 2020, Uniswap được ước tính là sàn giao dịch phi tập trung lớn nhất và là sàn giao dịch tiền điện tử lớn thứ tư tính theo khối lượng giao dịch hàng ngày. 

Cha đẻ của Uniswap là Hayden Adams, một cựu kỹ sư cơ khí tại Siemens.  Sàn giao dịch này đã huy động được hàng triệu đô la từ các nhà đầu tư mạo hiểm bao gồm Andreessen Horowitz, Paradigm Venture Capital, Union Square Ventures và ParaFi. Tại thời điểm tháng 01/2021, khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày trên Uniswap đạt trên 700 triệu đô la. Uniswap là cái tên nổi bật trong mảng DeFi, hay  tài chính phi tập trung.

Điểm khác biệt căn bản nhất giữa Uniswap (và các sàn giao dịch phi tập trung khác) so với những Binance, Bittrex hay Poloniex là việc nó không nắm giữ tài sản của người dùng (non-custody). Người dùng không phải chuyển tài sản của họ lên sàn (hay còn được gọi là deposit) trước khi giao dịch, và rút tài sản về ví cá nhân (withdrawal) sau khi giao dịch. Thay vào đó, họ có thể giao dịch trao đổi token trực tiếp từ ví cá nhân của họ thông qua những smart contracts của Uniswap. Hệ thống hoạt động hoàn toàn phi tập trung. Điều này đảm bảo an toàn tuyệt đối cho tài sản của người dùng.  Vào tháng 4 năm 2020, một nhóm tin tặc đã cố tình tấn công Uniswap, nhưng nỗ lực này chỉ có thể làm gián đoạn hoạt động của trang web Uniswap, chứ không chiếm đoạt được bất kỳ token nào.

Token nền của Uniswap là UNI. Chủ sở hữu UNI có quyền biểu quyết đối với các thay đổi giao thức trên Uniswap. Ở thời điểm ban đầu, UNI được phân phối miễn phí cho người dùng giao thức. Mỗi địa chỉ Ethereum tương tác với Uniswap trước ngày 1 tháng 9 năm 2020 sẽ nhận được 400 UNI (trị giá khoảng 1400$ vào thời điểm đó, và đã lên đến 5200$ ở thời điểm này). Vốn hóa thị trường của UNI đã vượt qua mốc 3 tỷ đô la.

Uniswap sử dụng các liquidity pool (hồ thanh khoản) thay vì đóng vai trò market maker. Người dùng có thể cung cấp thanh khoản cho sàn giao dịch bằng cách thêm một cặp tokens vào smart contract của Uniswap, đồng thời ký quỹ lượng token đối xứng tương ứng. Cặp token này có thể được mua và bán bởi những người dùng khác.  Đổi lại, các nhà cung cấp thanh khoản nhận được phí giao dịch dựa trên khối lượng giao dịch của những người dùng khác. Codebase (hệ thống code) của Uniswap hoàn toàn mở, nó có thể được dùng để tạo ra các sàn giao dịch phi tập trung mới (fork), ví dụ cụ thể là SushiSwap.

Nền tảng kỹ thuật của Uniswap có nhiều ưu điểm vượt trội. Token UNI đã tăng giá gấp 3 lần kể từ đầu năm 2021, thu hút rất nhiều sự chú ý của cả thị trường crypto. Nếu xu hướng Dèi tiếp tục được mở rộng và đón nhận, Uniswap chắc chắn sẽ là một tên tuổi rất lớn.



Việt Hoàng - Tạp Chí Số


THEO DÕI CHÚNG TÔI TRÊN: FACEBOOK | TELEGRAM | TWITTER | YOUTUBE
Bài viết liên quan