Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) đang cân nhắc cơ chế “đóng băng thanh toán” để tạm thời phong tỏa tài khoản tài sản ảo, ngăn nghi phạm thao túng thị trường crypto tẩu tán hoặc rút lợi nhuận bất hợp pháp trước khi vụ việc được đưa ra tòa.
Đề xuất này nhằm lấp khoảng trống thực thi khi quy trình hiện hành thường cần điều tra của công tố và lệnh của tòa, tạo “khoảng thời gian rủi ro” để tài sản bị chuyển đi. Vấn đề được FSC đưa ra xem xét trong cuộc họp định kỳ vào tháng 11 năm trước.
- FSC xem xét cơ chế “đóng băng thanh toán” để phong tỏa tạm thời tài khoản tài sản ảo trước tố tụng.
- Mục tiêu là ngăn nghi phạm thao túng giá crypto che giấu, chuyển hoặc rút khoản thu bất hợp pháp trong thời gian chờ lệnh tòa.
- FSC tham chiếu mô hình phong tỏa tài khoản trong các vụ thao túng cổ phiếu, từng áp dụng với 75 tài khoản trong một vụ án lớn.
FSC cân nhắc “đóng băng thanh toán” để chặn tẩu tán tiền từ thao túng crypto
FSC đang xem xét cho phép cơ quan chức năng tạm thời đóng băng các giao dịch rút, chuyển hoặc thanh toán từ tài khoản tài sản ảo bị nghi ngờ, trước khi hoàn tất thủ tục điều tra và xin lệnh tòa.
Theo thông tin từ cuộc họp, FSC đã thảo luận đề xuất “payment freeze” trong bối cảnh cân nhắc có khởi tố các nghi phạm thao túng giá tài sản ảo hay không. Ý tưởng cốt lõi là tạo công cụ tạm thời để bảo toàn tài sản, giảm khả năng “biến mất” của khoản thu bất hợp pháp trong giai đoạn chưa đủ điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế mạnh hơn.
Về bản chất, “đóng băng thanh toán” là biện pháp giới hạn số tiền có thể rút, chuyển hoặc dùng để thanh toán từ một tài khoản. Cơ chế này không nhất thiết đồng nghĩa với tịch thu, mà tập trung vào việc ngăn dòng tiền rời khỏi hệ thống trong thời gian cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ, tránh việc tài sản bị chuyển tiếp qua nhiều lớp khiến việc thu hồi trở nên khó khăn.
Khoảng trống thực thi hiện tại nằm ở yêu cầu điều tra và lệnh tòa
FSC cho rằng với khuôn khổ hiện hành, việc tịch thu hoặc thu hồi lợi ích bất hợp pháp từ tài sản ảo thường phải qua điều tra của công tố và cần lệnh của tòa, làm tăng nguy cơ tài sản bị chuyển đi trước khi kịp phong tỏa.
Tại cuộc họp, ủy ban nêu rằng theo Đạo luật Bảo vệ Người dùng Tài sản Ảo hiện hành, quy trình truy thu lợi ích bất hợp pháp thường phụ thuộc vào tiến trình điều tra và thủ tục xin lệnh. Chính khoảng thời gian chờ đợi này tạo rủi ro: nghi phạm có thể chuyển tài sản sang sàn khác, rút ra, hoặc đưa sang ví cá nhân, khiến việc lần dấu và bảo toàn giá trị gặp khó.
Một số ý kiến nhấn mạnh đặc thù của tiền điện tử là có thể được chuyển nhanh và khó truy hồi sau khi rời khỏi nền tảng tập trung. Vì vậy, biện pháp phong tỏa “sớm” được nhìn nhận như cách giảm thiểu thiệt hại tiềm tàng và nâng hiệu quả thu hồi trong trường hợp hành vi bị xác định là thao túng thị trường hoặc giao dịch không công bằng.
Mô hình phong tỏa trong thị trường cổ phiếu được dùng làm tham chiếu
FSC đang tham chiếu cơ chế đình chỉ thanh toán đối với tài khoản bị nghi thao túng cổ phiếu, vốn được triển khai sau khi sửa đổi Đạo luật Thị trường Vốn vào tháng 4 năm trước.
Một thành viên ủy ban đã dẫn cơ chế “đình chỉ thanh toán” áp dụng cho các tài khoản bị nghi thao túng cổ phiếu. Cơ chế này được triển khai thông qua sửa đổi Đạo luật Thị trường Vốn vào tháng 4 năm trước, nhằm tạo công cụ phong tỏa sớm thay vì chờ đến khi mọi điều kiện tố tụng hoàn tất.
Vào tháng 9 năm trước, Lực lượng Đặc nhiệm Xóa bỏ Thao túng Giá Cổ phiếu (liên cơ quan) đã xử lý “vụ án số 1” và đình chỉ thanh toán với 75 tài khoản trong một vụ thao túng giá cổ phiếu quy mô 100 tỷ won. Đây được mô tả là vụ việc đầu tiên trong nước mà lực lượng liên ngành áp dụng biện pháp phong tỏa sớm với các tài khoản bị nghi giao dịch không công bằng.
Ở thời điểm bị đình chỉ, nhóm bị cáo buộc đã huy động khoảng 100 tỷ won và tạo ra 40 tỷ won lợi nhuận thị trường; trong đó 20 tỷ won đã hiện thực hóa, 20 tỷ won còn lại là cổ phiếu chưa bán. Việc phong tỏa tài khoản khiến khoản lợi nhuận không thể bị rút ra. Bài viết gốc dẫn chi tiết qua liên kết: xem bài liên quan trên Korea Times.
FSC muốn đưa tư duy “phong tỏa sớm để bảo toàn” sang luật tài sản ảo giai đoạn 2
Trong thảo luận, các thành viên cho rằng “đóng băng thanh toán” là bước đầu cho thu hồi và bảo toàn tài sản, và đề xuất cân nhắc đưa cơ chế tương tự vào dự thảo Luật Tài sản Ảo giai đoạn 2.
Lực lượng Đặc nhiệm Xóa bỏ Thao túng Giá Cổ phiếu được thành lập vào tháng 7 năm trước, gồm đại diện từ FSC, Cơ quan Giám sát Tài chính (FSS) và Sở Giao dịch Hàn Quốc. Mục tiêu là phát hiện và điều tra các hành vi giao dịch cổ phiếu bất hợp pháp, không công bằng.
Một thành viên nhận định việc đình chỉ thanh toán với 75 tài khoản trong “Vụ án số 1” là biện pháp rất mạnh, giúp “đóng băng” cả lợi nhuận chưa hiện thực hóa để không thể bán ra. Quan điểm này được dùng để lập luận rằng Luật Tài sản Ảo cũng nên có cơ chế đình chỉ tương tự, đặc biệt khi token có thể được chuyển ra ví cá nhân nhanh và khó kiểm soát hơn so với tài sản truyền thống.
Cơ quan báo chí địa phương cũng đưa tin rằng có ý kiến xem đình chỉ thanh toán là bước đầu cho việc thu hồi và bảo toàn, do đó nên triển khai từ sớm. Đồng thời, ủy ban được đề nghị rà soát mức độ các điều khoản chống giao dịch không công bằng trong Đạo luật Thị trường Vốn có thể được “chuyển hóa” sang dự thảo Luật Tài sản Ảo giai đoạn 2. Thông tin được dẫn theo: bài đăng trên Newsis.
Dữ liệu được nêu về các trường hợp phong tỏa tài sản crypto trước đây
Một nguồn tin cho biết FSC đã phong tỏa tài sản crypto trị giá 18,9 triệu USD trong 30.106 trường hợp từ năm 2020 đến tháng 9 năm trước.
Thông tin được nêu cho thấy hoạt động phong tỏa đã từng diễn ra với quy mô đáng kể, dù bối cảnh “đóng băng thanh toán” lần này nhắm đến việc tạo cơ chế rõ ràng hơn để xử lý giai đoạn trước tố tụng. Tuy vậy, bài viết gốc không cung cấp chi tiết về tiêu chí phân loại 30.106 trường hợp, loại tài sản, hay phương pháp định giá 18,9 triệu USD, nên cần thận trọng khi suy rộng sang mức độ hiệu quả thực tế.
Những câu hỏi thường gặp
“Đóng băng thanh toán” trong tài sản ảo là gì?
Đây là biện pháp tạm thời giới hạn việc rút, chuyển hoặc thanh toán từ một tài khoản tài sản ảo, nhằm ngăn dòng tiền bị tẩu tán khi cơ quan chức năng đang xử lý nghi vấn thao túng hoặc giao dịch không công bằng.
Vì sao FSC muốn áp dụng cơ chế này cho thị trường tiền điện tử?
FSC cho rằng quy trình thu hồi lợi ích bất hợp pháp thường cần điều tra và lệnh của tòa, tạo khoảng trống thời gian để tài sản bị chuyển đi. Với tiền điện tử, việc chuyển sang ví cá nhân có thể khiến che giấu tài sản dễ hơn.
FSC đang tham chiếu mô hình nào để xây dựng cơ chế phong tỏa cho crypto?
FSC tham chiếu cơ chế đình chỉ thanh toán trong các vụ nghi thao túng cổ phiếu, được triển khai sau sửa đổi Đạo luật Thị trường Vốn. Mô hình này từng được áp dụng để đình chỉ thanh toán đối với 75 tài khoản trong một vụ án lớn.