Làn sóng AI agent mới theo chuẩn ERC-8004 đang được triển khai nhanh trên Ethereum, BNB Chain và Solana, với mục tiêu đưa bot từ đầu cơ token sang thực hiện tác vụ đời thực.
Sau giai đoạn AI agent “token hóa cá tính” trước đây, hệ sinh thái đang chuyển sang mô hình có cơ chế khám phá, kiểm chứng và tương tác on-chain, nhằm giảm hành vi không mong muốn và tăng khả năng ứng dụng thực tế.
- ERC-8004 tập trung vào khung tiêu chuẩn để tìm kiếm, chọn lọc và tương tác với AI agent theo các ràng buộc định sẵn.
- Chỉ sau vài tuần thử nghiệm, hệ thống đã ghi nhận 20.928 AI agent và hơn 15.000 người dùng tham gia.
- Thách thức lớn gồm spam, phụ thuộc nền tảng mạng xã hội và tiêu chuẩn sử dụng token còn phân mảnh.
ERC-8004 tạo khác biệt bằng cơ chế chọn lọc và kiểm chứng AI agent
ERC-8004 hướng đến việc xây dựng công cụ để khám phá, lựa chọn và tương tác với AI agent theo “biên an toàn” đặt trước, giúp agent cạnh tranh trong môi trường kinh tế được dẫn dắt bởi AI.
Mô hình trước đây thường dựa trên “agent được token hóa” với tính cách dựng sẵn, phù hợp cho các bot tổng hợp dữ liệu hoặc tin tức. Dù vậy, một phần tài sản từ làn sóng AI agent coin đầu tiên vẫn hoạt động với tổng định giá hơn 2,9 tỷ USD.
Với ERC-8004, trọng tâm là thiết kế cách tương tác và giới hạn hành vi của agent theo quy tắc định sẵn. Mục tiêu là vượt khỏi đầu cơ token và hướng tới tác vụ thực, từ việc đơn giản như đặt pizza đến các bài toán ước tính phức tạp hơn, tùy năng lực agent và khuôn khổ triển khai.
Các cơ chế kiểm định giúp giảm rủi ro hành vi không mong muốn
Nhà phát triển có thể áp dụng nhiều cơ chế thẩm định agent như hệ thống danh tiếng, staking, bằng chứng zero-knowledge, hoặc oracle TEE để tăng độ tin cậy và phát hiện hành vi bất thường.
Trong thực tế, việc “đưa agent lên chuỗi” chỉ hữu ích khi có cách xác minh và truy vết hành vi. ERC-8004 được đề xuất trong bối cảnh AI agent đang được thử nghiệm các hành vi độc lập hơn, vì vậy các công cụ kiểm chứng on-chain đóng vai trò như lớp giám sát để hạn chế bot spam, bot lừa đảo, hoặc bot hoạt động vượt ngoài ràng buộc.
Các lựa chọn như phản hồi cộng đồng (feedback) và hệ thống danh tiếng giúp tạo tín hiệu chất lượng theo thời gian. Trong khi đó, staking và cơ chế slashing (nếu được thiết kế) có thể tạo chi phí kinh tế cho hành vi xấu. ZK proofs và TEE hướng tới việc xác thực một phần hành vi hoặc môi trường thực thi mà không cần lộ toàn bộ dữ liệu nhạy cảm.
AI agent ERC-8004 mở rộng phạm vi tương tác nhờ NFT định danh
ERC-8004 đi kèm ý tưởng gắn mỗi AI agent với một NFT ERC-721 riêng, giúp định danh, theo dõi lịch sử và mở rộng phạm vi ảnh hưởng vượt khỏi các hệ thống tương tác khép kín.
Trước đó, các framework như Virtuals Protocol thường tổ chức tương tác giữa các agent trong môi trường đóng. Với chuẩn mới và định danh NFT, bot có thể được truy xuất nguồn gốc và ghi lại hoạt động theo thời gian, tạo nền tảng cho việc đánh giá hiệu suất hoặc hành vi dựa trên dữ liệu on-chain.
Cách làm này cũng giúp hình thành “hồ sơ” của agent theo dạng tài sản số, có thể được khám phá, chọn lọc hoặc tích hợp vào ứng dụng phi tập trung. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào công cụ truy vấn, xếp hạng và các tiêu chí kiểm chứng mà hệ sinh thái thống nhất áp dụng.
Hệ sinh thái ghi nhận 20.928 AI agent sau vài tuần thử nghiệm
Chỉ vài tuần sau khi chuẩn ERC-8004 được thử nghiệm, hệ thống đã có 20.928 AI agent và thu hút hơn 15.000 người dùng, dù mới chỉ một phần nhỏ đạt thứ hạng cao trên bảng xếp hạng.
Số liệu on-chain được theo dõi qua công cụ chuyên dụng, hiện hiển thị mức 20.928 agent trên 8004scan. Việc tăng nhanh số lượng agent cho thấy nhu cầu thử nghiệm dApps vẫn hiện hữu, đồng thời Ethereum tiếp tục là điểm đến cho các dạng giao dịch mới liên quan đến AI agent.
Dù vậy, làn sóng tạo agent này chưa chứng minh được đầy đủ các use case tạo doanh thu bền vững. Ở giai đoạn đầu, nhiều hoạt động mang tính thử nghiệm, nhằm kiểm tra liệu bot có thể trở thành “người dùng đáng tin”, thực hiện tác vụ hợp lệ mà không gây lộ ví hay phát sinh rủi ro vận hành.
Các khung triển khai ban đầu vẫn mang tính thử nghiệm và phụ thuộc môi trường mạng xã hội
Ở giai đoạn sớm, nhiều AI agent được triển khai trong các môi trường mô phỏng mạng xã hội như LobKill, đồng thời lưu giao dịch lên blockchain để tạo hồ sơ hoạt động có thể kiểm chứng.
Một ví dụ về khung triển khai sớm là LobKill, được mô tả tương tự môi trường Moltbook. Cách tiếp cận này ưu tiên việc “ghi lại mọi tương tác” để có nhật ký on-chain, từ đó hỗ trợ đánh giá hành vi, truy vết và kiểm toán các chuỗi hành động của bot.
Dù có lợi thế minh bạch, hệ sinh thái vẫn đối mặt bài toán spam và sự phụ thuộc vào các nền tảng mạng xã hội đã phổ biến làm nơi bot hoạt động. Ngoài ra, chưa có chuẩn rõ ràng về cách sử dụng token, do hạ tầng AI agent hiện còn phân mảnh giữa nhiều dự án và cách thiết kế kinh tế khác nhau.
Những câu hỏi thường gặp
ERC-8004 là gì trong bối cảnh AI agent on-chain?
ERC-8004 là một chuẩn token/hạ tầng tập trung vào việc khám phá, lựa chọn và tương tác với AI agent theo các ràng buộc định sẵn, kết hợp cơ chế kiểm chứng để giảm hành vi không mong muốn và hướng tới tác vụ thực.
ERC-8004 khác gì so với làn sóng AI agent coin trước?
Làn sóng trước thường token hóa agent với “tính cách” dựng sẵn và thiên về đầu cơ. ERC-8004 nhấn mạnh công cụ chọn lọc và kiểm chứng, cùng mục tiêu đưa agent vào tác vụ đời thực thay vì chỉ giao dịch token.
Hiện có bao nhiêu AI agent theo ERC-8004?
Sau vài tuần thử nghiệm, hệ thống ghi nhận 20.928 AI agent theo dữ liệu hiển thị trên 8004scan, đồng thời thu hút hơn 15.000 người dùng tham gia.
Những rủi ro chính khi triển khai AI agent on-chain là gì?
Rủi ro nổi bật gồm spam, phụ thuộc môi trường mạng xã hội làm “sân chơi” cho bot, tiêu chuẩn token còn phân mảnh, và yêu cầu bảo vệ an toàn ví khi bot tương tác tự động.
