Tháng 12 là một trong những tháng có khối lượng giao dịch crypto trên sàn tập trung thấp nhất trong năm, khi tâm lý sợ hãi và kỳ nghỉ cuối năm khiến nhà giao dịch giảm hoạt động.
Trong khi các sàn vẫn ghi nhận dòng stablecoin chảy vào, sự chú ý của thị trường lại dịch chuyển sang cổ phiếu và kim loại quý. Kết quả là giao dịch spot trên CEX chậm lại, còn DEX duy trì sức bền tốt hơn nhờ DeFi và hệ Solana.
- Khối lượng spot trên sàn tập trung giảm mạnh trong tháng 12 và chạm mức thấp nhất trong 1 năm.
- Tâm lý thị trường nghiêng về “sợ hãi” và “sợ hãi tột độ”, trùng với giai đoạn nhà giao dịch ngại vào lệnh.
- DEX kết năm với mức tăng so với đầu năm, PancakeSwap vượt Uniswap về khối lượng và thị phần.
Khối lượng spot trên sàn tập trung giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm
Trong tháng 12, giao dịch spot trên các sàn crypto tập trung chậm lại rõ rệt, với tổng khối lượng được ghi nhận trong khoảng 990 triệu đến 1,13 tỷ USD theo các nguồn thống kê khác nhau.
Đà giảm này nối tiếp xu hướng suy yếu từ quý IV/2025. Dù thị trường vẫn có các đợt dịch chuyển thanh khoản, mức độ tham gia của cả nhà đầu tư nhỏ lẻ lẫn “cá voi” giảm, khiến thanh khoản thực và tần suất giao dịch đi xuống.
Lưu lượng giao dịch tập trung nhiều hơn về Binance, nơi cũng nắm phần lớn thanh khoản sẵn có. Tuy vậy, các tài sản vốn hóa lớn như BTC và ETH vẫn ghi nhận sự rút bớt hoạt động, còn nhóm altcoin tiếp tục được giao dịch với độ sâu mỏng và khối lượng thấp.
Sự chậm lại trên CEX cũng diễn ra trong bối cảnh dòng chú ý của nhà đầu tư chuyển sang cổ phiếu và kim loại quý, đồng thời giai đoạn nghỉ lễ cuối năm làm giảm hoạt động đầu cơ ngắn hạn. Yếu tố mùa vụ này thường khiến bảng lệnh mỏng hơn và biến động do thanh khoản thấp dễ xuất hiện.
Sau cú tăng ngắn hạn, thị trường spot không bù được sự co lại của phái sinh
Khối lượng spot giảm sau một cú tăng ngắn ban đầu sau sự kiện thanh lý ngày 11/10, và không đủ để bù đắp cho việc thị trường phái sinh thu hẹp trong tháng 12.
Diễn biến cho thấy dòng tiền giao dịch mang tính “đòn bẩy” suy yếu cùng lúc với giao dịch spot. Khi cả hai nhóm nhà giao dịch chính—bán lẻ và cá voi—đều giảm nhịp vào lệnh, tổng hoạt động trên sàn tập trung đi xuống nhanh hơn so với các giai đoạn chỉ suy yếu ở một mảng.
Trong năm qua, tháng 1 và tháng 10 là các giai đoạn hoạt động crypto tốt nhất, trùng với thời kỳ giá tăng và tâm lý hưng phấn. Các đợt tăng khối lượng thường đi kèm tín hiệu sentiment tích cực, phản ánh mối liên hệ giữa “hứng thú giao dịch” và xu hướng giá.
Chỉ số sợ hãi và tham lam cho thấy tâm lý “sợ hãi” kìm hãm giao dịch
Trong tháng gần nhất, tâm lý thị trường dao động giữa “sợ hãi” và “sợ hãi tột độ”, trùng với giai đoạn nhà giao dịch hạn chế mở vị thế.
Dữ liệu sentiment được tham chiếu từ chỉ số sợ hãi và tham lam crypto. Khi tâm lý ở vùng sợ hãi kéo dài, nhà đầu tư thường ưu tiên phòng thủ, giảm tần suất “lướt sóng”, từ đó kéo khối lượng spot đi xuống ngay cả khi vẫn có stablecoin được nạp vào sàn.
Việc stablecoin chảy vào nhưng giao dịch giảm có thể phản ánh “tiền chờ” đứng ngoài quan sát hoặc phục vụ mục đích phòng hộ/chuyển đổi, thay vì tạo vòng quay giao dịch cao như các giai đoạn hưng phấn.
Nền tảng dự đoán hút lưu lượng, làm phân tán hoạt động khỏi cả CEX và DEX
Sự chậm lại của các sàn tập trung diễn ra đồng thời với việc hoạt động dịch chuyển sang các thị trường dự đoán, nơi ghi nhận các đỉnh hoạt động mới và lấy bớt lưu lượng từ cả CEX lẫn DEX.
Khi một phần dòng chú ý chuyển sang sản phẩm “đặt cược theo kịch bản”, số lượt giao dịch trên spot và DeFi có thể bị phân tán. Điều này đặc biệt rõ trong giai đoạn tâm lý thận trọng, khi người dùng tìm các công cụ thể hiện quan điểm thị trường khác với mua/bán trực tiếp token.
DEX kết năm với mức tăng và duy trì tỷ trọng đáng kể so với CEX
Trong năm 2025, các sàn phi tập trung (DEX) duy trì sức bền, với mức tăng ròng so với tháng 1 và thường chiếm khoảng 17% đến 21% mức hoạt động của thị trường tập trung.
Giao dịch phi tập trung phát triển cùng sự mở rộng của các ứng dụng ví, giúp thao tác on-chain thuận tiện hơn. Nhờ đó, DEX giữ được mức hiện diện đáng kể ngay cả khi giao dịch trên sàn tập trung suy yếu.
Khối lượng DEX tăng vào cuối năm, dù vẫn thấp hơn đỉnh tháng 10. Động lực tăng trưởng đến từ mức độ sử dụng DeFi cao hơn, hoạt động vay/cho vay, và ảnh hưởng của hệ sinh thái Solana trong việc kéo thanh khoản và người dùng về on-chain.
PancakeSwap vượt Uniswap về vị thế dẫn đầu khối lượng DEX trong 2025
Trong năm 2025, PancakeSwap nổi lên là một trong những DEX hoạt động mạnh nhất và vượt Uniswap để dẫn đầu về khối lượng DEX nhờ hiện diện đa chuỗi.
Việc mở rộng đa chuỗi giúp PancakeSwap tiếp cận nhiều hệ sinh thái thanh khoản hơn, qua đó cải thiện thị phần trong các giai đoạn thị trường ưu tiên “săn cơ hội” ngắn hạn. Dữ liệu minh họa thị phần và so sánh khối lượng được tổng hợp từ Dune Analytics.
DEX nhạy với ưu đãi và xu hướng, hỗ trợ giao dịch rủi ro cao khi thị trường yếu
Khối lượng DEX phản ứng nhanh với xu hướng và cơ chế khuyến khích, từng ghi nhận hoạt động kỷ lục trên Aerodrome vào tháng 9.
Khác với thị trường tập trung, DEX nhìn chung bền bỉ hơn trước dấu hiệu thị trường giá xuống, tạo điều kiện cho các chiến lược rủi ro cao với kỳ vọng lợi nhuận lớn hơn. Điều này thường đi kèm biến động mạnh theo từng hệ, từng chương trình incentive, và vòng đời “narrative” ngắn.
Hoạt động trên DEX cũng thay thế phần nào một “altcoin season” diện rộng, khi nhiều tài sản vốn hóa nhỏ xuất hiện các đợt tăng ngắn hạn. Ở chiều ngược lại, sàn tập trung hiếm khi tạo các cú bơm tương tự, và phần lớn bối cảnh lại dẫn tới thua lỗ cho altcoin/token.
Sự tăng trưởng stablecoin gần đây cũng phản ánh trên DEX thông qua khả năng tất toán on-chain nhanh hơn và cơ hội arbitrage. Khi settlement minh bạch và tức thời, chênh lệch giá giữa pool, DEX và CEX có thể tạo thêm động lực giao dịch ngay cả lúc sentiment yếu.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao khối lượng giao dịch crypto trên sàn tập trung giảm mạnh trong tháng 12?
Do tâm lý thị trường chuyển sang “sợ hãi” và “sợ hãi tột độ”, nhà giao dịch giảm vào lệnh, cùng với yếu tố mùa vụ kỳ nghỉ cuối năm làm hoạt động trên sàn chậm lại.
Khối lượng giao dịch spot tháng 12 được ghi nhận ở mức nào?
Các thống kê khác nhau ghi nhận khối lượng trong khoảng 990 triệu đến 1,13 tỷ USD.
DEX chiếm tỷ trọng bao nhiêu so với hoạt động của thị trường tập trung trong 2025?
Trong phần lớn năm 2025, DEX chiếm khoảng 17% đến 21% mức hoạt động của thị trường tập trung.
DEX tăng vào cuối năm đến từ các yếu tố nào?
Động lực chính đến từ mức sử dụng DeFi tăng, hoạt động vay/cho vay, và ảnh hưởng của hệ sinh thái Solana, dù tổng khối lượng vẫn thấp hơn đỉnh tháng 10.
DEX nào vượt Uniswap để dẫn đầu về khối lượng trong 2025?
PancakeSwap vượt Uniswap để trở thành DEX dẫn đầu về khối lượng, nhờ lợi thế hoạt động đa chuỗi và mức độ sôi động cao trong năm.