Google chuyển phát triển Pixel cao cấp sang Việt Nam, giảm phụ thuộc Trung Quốc

Google dự kiến chuyển giai đoạn phát triển ban đầu (NPI) cho các mẫu Pixel cao cấp sang Việt Nam trong năm nay, đánh dấu bước thay đổi lớn trong cách hãng quản trị sản xuất và chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc.

Động thái này phản ánh xu hướng các tập đoàn công nghệ giảm rủi ro địa chính trị và thuế quan bằng cách đa dạng hóa sản xuất. Việt Nam đã có nền tảng lắp ráp Pixel, vì vậy việc mở rộng sang khâu phát triển ban đầu được xem là bước đi tiếp theo để gia tăng tính tự chủ.

Google chuyển NPI Pixel cao cấp sang Việt Nam

Google dự kiến thực hiện NPI tại Việt Nam cho các dòng Pixel, Pixel Pro và Pixel Fold, thay vì làm giai đoạn này ở Trung Quốc như trước.

Theo thông tin được đưa tin, phạm vi chuyển dịch tập trung vào các mẫu Pixel cao cấp, còn dòng Pixel A giá mềm vẫn tiến hành phát triển ban đầu tại Trung Quốc. Việc tách biệt này cho thấy Google đang phân bổ rủi ro theo từng phân khúc sản phẩm, thay vì “rút” toàn bộ hoạt động cùng lúc.

Ở góc độ vận hành, chuyển NPI là bước nhạy cảm hơn nhiều so với chuyển lắp ráp, vì NPI thường gắn với bí quyết quy trình, thiết bị thử nghiệm chuyên dụng và phối hợp chặt với mạng lưới nhà cung ứng. Vì vậy, khi Google đưa NPI ra khỏi Trung Quốc, điều đó ngụ ý mục tiêu dài hạn là tăng khả năng tự chủ sản xuất tại Việt Nam.

NPI là giai đoạn quyết định để sản xuất hàng loạt

NPI là giai đoạn thiết lập cách “biến thiết kế thành sản phẩm” ở quy mô lớn, gồm xây dựng phương pháp sản xuất, kiểm soát chất lượng và tinh chỉnh quy trình.

NPI (new product introduction) là bước đầu tiên để một thiết bị mới có thể được sản xuất ổn định, đúng tiêu chuẩn và đạt sản lượng. Công việc thường bao gồm rà soát vật liệu, thiết kế đồ gá, xây quy trình kiểm thử, đánh giá sai lỗi, và hiệu chỉnh dây chuyền nhằm đáp ứng thông số chất lượng.

Giai đoạn này đòi hỏi nguồn lực kỹ sư lớn và chi phí đáng kể cho máy móc kiểm thử cùng công cụ chuyên dụng. Vì tính “nhạy” của quy trình, nhiều hãng trước đây ưu tiên đặt NPI tại nơi có hệ sinh thái cung ứng và năng lực sản xuất đã hoàn thiện.

Thuế quan và rủi ro chính sách thúc đẩy dịch chuyển khỏi Trung Quốc

Các thay đổi về chính sách thương mại và nguy cơ gián đoạn do thuế quan đang khiến nhiều hãng cân nhắc đưa các khâu quan trọng như NPI ra khỏi Trung Quốc.

Trong nhiều năm, Trung Quốc là lựa chọn phổ biến cho NPI nhờ mạng lưới nhà cung ứng và nhà máy dày đặc, giúp giảm rủi ro khi ra mắt sản phẩm mới. Tuy nhiên, môi trường chính sách thương mại thay đổi đã khiến cách tiếp cận “tập trung một điểm” trở nên kém an toàn hơn.

Các gián đoạn liên quan đến thuế quan được cho là đã bắt đầu tác động tới các nhà sản xuất điện tử từ tháng 4 năm trước theo thông tin được đề cập. Từ góc nhìn quản trị rủi ro, việc phân tán NPI sang các quốc gia khác giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Apple cũng triển khai phương án NPI dự phòng ở nhiều quốc gia

Apple được cho là cân nhắc vận hành NPI song song ở Ấn Độ và Trung Quốc như một phương án dự phòng, tương tự chiến lược đa điểm.

Sự tương đồng trong hướng đi của Google và Apple cho thấy đây không chỉ là quyết định riêng lẻ, mà là thay đổi mang tính hệ thống của ngành điện tử tiêu dùng. Khi NPI được nhân bản ở nhiều địa điểm, doanh nghiệp có thể linh hoạt hơn về chi phí, thuế quan và kế hoạch ra mắt sản phẩm.

Mô hình “song trùng” cũng giúp giảm rủi ro đứt gãy nếu một địa bàn gặp hạn chế về vận chuyển, chính sách xuất khẩu thiết bị, hoặc biến động địa chính trị. Tuy nhiên, việc duy trì hai năng lực NPI đồng thời thường tốn kém và đòi hỏi tiêu chuẩn hóa vận hành rất cao.

Việt Nam có nền tảng sẵn, nhưng vẫn đối mặt một số rào cản

Google đã sản xuất một phần smartphone cao cấp tại Việt Nam và thực hiện một số khâu xác minh, tạo điều kiện để mở rộng sang NPI.

Việc đã có hiện diện sản xuất giúp Google giảm thời gian xây dựng hệ thống nhà máy, tuyển dụng và phối hợp đối tác. Khi các khâu lắp ráp, kiểm tra và một phần xác minh đã quen vận hành tại Việt Nam, bước mở rộng sang NPI trở nên khả thi hơn về mặt triển khai.

Dù vậy, vẫn có trở ngại khi Trung Quốc được cho là hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất và siết việc di chuyển lao động Trung Quốc sang các địa điểm khác. Những rào cản này có thể khiến việc mở rộng năng lực NPI ngoài Trung Quốc diễn ra chậm hơn so với kỳ vọng của các hãng.

Chuyển NPI là dấu hiệu của một bước ngoặt chuỗi cung ứng toàn cầu

Nếu Google và Apple vận hành trọn vẹn NPI ngoài Trung Quốc, đây sẽ là tín hiệu mạnh cho thấy chuỗi cung ứng có thể tự đứng vững ở các quốc gia thay thế.

Google bắt đầu chuyển lắp ráp Pixel từ Trung Quốc sang Việt Nam từ năm 2019, sau đó mở rộng thêm sản xuất tại Việt Nam và Ấn Độ. Mục tiêu hiện tại là tiến xa hơn: không chỉ lắp ráp, mà còn xử lý các quy trình phát triển toàn diện tại những địa điểm này.

Một chuyên gia phân tích được trích dẫn nhận định việc chuyển NPI sang quốc gia khác là “bài kiểm tra” quan trọng để đánh giá một chuỗi cung ứng có thể vận hành độc lập hay không. Khi vừa có động lực từ căng thẳng chính trị, vừa có áp lực thuế quan, phân bổ sản xuất đa quốc gia có thể giảm chi phí dài hạn và tăng lựa chọn chiến lược cho doanh nghiệp.

Những câu hỏi thường gặp

NPI trong sản xuất smartphone là gì?

NPI (new product introduction) là giai đoạn triển khai sản phẩm mới vào sản xuất hàng loạt, gồm thiết kế quy trình, thiết lập phương pháp kiểm thử, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và tinh chỉnh dây chuyền để đạt sản lượng ổn định.

Những dòng Pixel nào dự kiến chuyển NPI sang Việt Nam?

Các dòng Pixel cao cấp như Pixel, Pixel Pro và Pixel Fold được cho là sẽ chuyển NPI sang Việt Nam, trong khi dòng Pixel A giá mềm vẫn tiến hành phát triển ban đầu tại Trung Quốc.

Vì sao các hãng muốn giảm phụ thuộc NPI vào Trung Quốc?

Do rủi ro từ chính sách thương mại, thuế quan và các hạn chế liên quan đến thiết bị sản xuất hoặc di chuyển lao động, các hãng muốn đa dạng hóa địa điểm NPI để tăng tính linh hoạt và giảm nguy cơ gián đoạn.