Tòa án Tối cao Hàn Quốc khẳng định cơ quan điều tra có thể tạm giữ Bitcoin lưu trên các nền tảng tiền điện tử trong quá trình điều tra hình sự, chấm dứt tranh cãi pháp lý về việc tài sản số có thể bị thu giữ như tài sản thông thường hay không.
Phán quyết này xuất phát từ một vụ rửa tiền, nơi bị đơn cho rằng Bitcoin chỉ là dữ liệu điện tử nên không thuộc nhóm “vật thể hữu hình” có thể bị tịch thu. Quyết định của tòa tạo tiền lệ rõ ràng hơn cho việc xử lý tiền điện tử trong tố tụng hình sự.
- Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác nhận Bitcoin trên sàn giao dịch có thể bị tạm giữ trong điều tra hình sự.
- Vụ án bắt đầu từ việc cảnh sát tạm giữ 55,6 BTC trong một tài khoản trên sàn.
- Các phán quyết trước đây ở Hàn Quốc và luật mới tại Anh đều củng cố cách nhìn tiền điện tử như một loại tài sản.
Tòa án Tối cao Hàn Quốc cho phép tạm giữ Bitcoin trên sàn trong điều tra hình sự
Tòa án Tối cao Hàn Quốc cho rằng mục tiêu tạm giữ theo luật tố tụng hình sự bao gồm cả vật thể hữu hình và thông tin điện tử, vì vậy Bitcoin lưu trên sàn giao dịch có thể bị tạm giữ và xem xét tịch thu hợp pháp.
Vụ việc xoay quanh lập luận rằng Bitcoin không phải “vật thể hữu hình” nên không thể bị thu giữ. Tuy nhiên, tòa đứng về phía công tố, nhấn mạnh phạm vi áp dụng của luật hình sự không chỉ giới hạn ở đồ vật vật lý mà còn bao trùm dữ liệu điện tử có thể kiểm soát và có giá trị kinh tế.
Tòa giải thích Bitcoin vận hành như một “token điện tử” có thể được quản lý độc lập, giao dịch và kiểm soát xét theo giá trị kinh tế. Từ đó, Bitcoin đáp ứng tiêu chuẩn của một loại tài sản mà cơ quan điều tra có thể tạm giữ trong quá trình điều tra.
“Theo Luật Tố tụng Hình sự, đối tượng bị tạm giữ bao gồm cả vật thể hữu hình và thông tin điện tử.”
– Tòa án, trích phán quyết (Hàn Quốc)
Vụ án bắt đầu từ việc tạm giữ 55,6 BTC trị giá khoảng 600 triệu won
Cảnh sát đã tạm giữ 55,6 BTC từ một tài khoản trên sàn trong quá trình điều tra; tại thời điểm bị tạm giữ, số tiền điện tử này được định giá khoảng 600 triệu won Hàn Quốc, tương đương khoảng 413.000 USD.
Tài khoản thuộc về một cá nhân được gọi là ông A. Ông A phản đối việc tạm giữ, cho rằng Luật Tố tụng Hình sự chỉ cho phép thu giữ “vật thể hữu hình” làm chứng cứ hoặc để tịch thu. Theo ông, Bitcoin chỉ tồn tại dưới dạng dữ liệu số nên không phù hợp mô tả tại Điều 106.
Tòa cấp dưới tại Seoul bác khiếu nại và kết luận việc tạm giữ là hợp pháp. Sau đó, ông A đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao thông qua hồ sơ tại trang thông tin vụ án của tòa.
Phán quyết khép lại tranh luận “Bitcoin không phải vật thể nên không thể bị thu giữ”
Tòa án kết luận việc tạm giữ Bitcoin đứng tên ông A do sàn tài sản ảo quản lý là hợp pháp và không có sai sót khi tòa cấp dưới bác yêu cầu xem xét lại.
Trong phần kết luận, tòa cho rằng quyết định tạm giữ Bitcoin trong vụ này là đúng pháp luật, đồng thời xác nhận lập luận “không phải vật thể hữu hình nên không thể thu giữ” không loại trừ được Bitcoin khỏi phạm vi điều chỉnh khi xét đến bản chất thông tin điện tử và giá trị kinh tế có thể kiểm soát.
Các phán quyết trước đây tại Hàn Quốc đã công nhận Bitcoin là tài sản
Từ năm 2018, Tòa án Tối cao Hàn Quốc từng xác định Bitcoin là tài sản vô hình có giá trị kinh tế thực, do đó có thể bị tịch thu nếu có được một cách bất hợp pháp.
Cũng trong năm 2018, các tòa án bắt đầu xem token crypto như tài sản có thể phân chia trong các thủ tục ly hôn. Đến năm 2021, cách tiếp cận này được thể hiện rõ hơn khi thẩm phán coi Bitcoin là “tài sản ảo” có giá trị kinh tế trong bối cảnh luật hình sự.
Phán quyết mới xuất hiện trong bối cảnh nhà chức trách Hàn Quốc đẩy mạnh xử lý tội phạm liên quan tiền điện tử, bao gồm gian lận và rửa tiền, dẫn đến nhu cầu làm rõ cơ sở pháp lý cho việc phong tỏa, tạm giữ và tịch thu tài sản số trong điều tra.
Anh cũng đang hợp pháp hóa địa vị “tài sản” của tài sản số
Vương quốc Anh đã thông qua luật công nhận tài sản số là tài sản, giúp tòa án xử lý các vụ việc như trộm cắp, thừa kế và phá sản liên quan tiền điện tử theo khung pháp lý rõ ràng hơn.
Luật tại Anh được xây dựng từ các khuyến nghị của Ủy ban Pháp luật Anh và xứ Wales, nhằm làm rõ cách phân loại tài sản số và chuẩn hóa cách tòa án áp dụng trong các tranh chấp dân sự và hình sự có yếu tố crypto.
“Đây là sự công nhận mang tính luật định, kịp thời và đáng hoan nghênh về phẩm chất tài sản nền tảng của các tài sản crypto.”
– Etay Katz, Trưởng nhóm tài sản số, Ashurst (phát biểu với Decrypt)
Những câu hỏi thường gặp
Tòa án Tối cao Hàn Quốc có cho phép thu giữ Bitcoin trên sàn giao dịch không?
Có. Tòa xác định đối tượng tạm giữ theo luật tố tụng hình sự bao gồm cả vật thể hữu hình và thông tin điện tử, vì vậy Bitcoin lưu trên sàn có thể bị tạm giữ trong điều tra và đáp ứng điều kiện để xem xét tịch thu.
Vì sao bị đơn cho rằng Bitcoin không thể bị thu giữ?
Bị đơn lập luận rằng luật chỉ cho phép thu giữ “vật thể hữu hình”, trong khi Bitcoin chỉ tồn tại dưới dạng dữ liệu số. Tòa bác quan điểm này vì luật cũng bao phủ thông tin điện tử có thể kiểm soát và có giá trị kinh tế.
Vụ án liên quan đến bao nhiêu Bitcoin và trị giá bao nhiêu tại thời điểm bị tạm giữ?
Cảnh sát đã tạm giữ 55,6 BTC từ một tài khoản trên sàn. Tại thời điểm đó, số Bitcoin này được nêu trị giá khoảng 600 triệu won Hàn Quốc, tương đương khoảng 413.000 USD.
Hàn Quốc đã từng công nhận Bitcoin là tài sản trước đây chưa?
Có. Năm 2018, Tòa án Tối cao Hàn Quốc từng coi Bitcoin là tài sản vô hình có giá trị kinh tế thực và có thể bị tịch thu nếu được có được trái phép; các tòa cũng từng coi token crypto là tài sản có thể phân chia trong ly hôn.