Cơn khát bộ nhớ cho trung tâm dữ liệu AI đang làm thiếu nguồn cung chip nhớ, khiến các hãng điện tử cảnh báo giá sản phẩm năm nay có thể tăng, với dự báo tăng giá trong khoảng 5%–20%.
Chi phí linh kiện, đặc biệt là DRAM và bộ nhớ băng thông cao (HBM) cho máy chủ AI, đang tăng nhanh hơn bình thường. Khi các nhà sản xuất chip ưu tiên đơn hàng cho hạ tầng AI, hàng tiêu dùng như PC, smartphone và thiết bị điện tử gia dụng phải cạnh tranh nguồn cung, đẩy chi phí sang người mua.
- Nhu cầu bộ nhớ cho máy chủ AI tăng mạnh, làm co hẹp nguồn cung cho điện tử tiêu dùng.
- Các nhà phân tích dự báo giá điện tử có thể tăng 5%–20% khi linh kiện tiếp tục đắt đỏ.
- Việc mở rộng công suất sản xuất chip cần 2–3 năm, nên tình trạng thắt chặt cung có thể kéo dài.
Mở rộng trung tâm dữ liệu AI đang rút cạn nguồn cung chip nhớ
Nhiều nhà sản xuất bộ nhớ đang dồn công suất cho chip phục vụ máy chủ AI, khiến thị trường linh kiện cho thiết bị tiêu dùng khan hiếm và đắt lên.
Một số hãng phần cứng đã sớm phản ứng bằng cách điều chỉnh giá và kế hoạch mua linh kiện. Raspberry Pi tăng giá vào tháng 12 và mô tả bối cảnh nguồn cung là “đau đớn”. Trong khi đó, Lenovo bắt đầu tích trữ chip nhớ và các linh kiện khác nhằm giảm rủi ro thiếu hàng.
Theo các nhà phân tích, nhu cầu bộ nhớ băng thông cao (HBM) tăng vọt khiến các hãng sản xuất chip ưu tiên các dòng bộ nhớ tiên tiến dùng trong máy chủ AI, thay vì các loại bộ nhớ “phổ thông” dành cho điện tử tiêu dùng. Sự dịch chuyển này làm giảm lượng linh kiện sẵn có cho PC, smartphone và nhiều thiết bị khác.
Samsung Electronics và SK Hynix, hai doanh nghiệp được nêu là kiểm soát hơn 70% thị trường DRAM toàn cầu, cho biết đơn đặt hàng cho năm 2026 đã vượt năng lực sản xuất. Đây là tín hiệu quan trọng cho thấy sức ép cung ứng không chỉ là ngắn hạn.
Giá chip nhớ tăng đang lan sang giá thiết bị điện tử
Khi chip nhớ tăng giá nhanh, các hãng thiết bị cuối buộc phải tăng giá bán hoặc chấp nhận giảm biên lợi nhuận.
Trong một cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh vào tháng 11, CFO của Dell, Jeff Clarke, nói công ty chưa từng thấy “chi phí biến động với tốc độ” như hiện tại và tác động sẽ đến tay khách hàng. Đây là lập luận trực tiếp rằng chi phí linh kiện đang được chuyển dần vào giá bán sản phẩm.
Samsung được nêu là đã tăng giá một số chip nhớ tới 60% trong tháng trước đó. Đà tăng mạnh ở cấp linh kiện thường khiến kế hoạch giá của nhà sản xuất thiết bị (OEM) khó “hấp thụ” hoàn toàn, nhất là với các dòng sản phẩm có cấu hình RAM cao.
“Nhu cầu máy chủ liên quan đến AI tiếp tục tăng và nhu cầu này vượt đáng kể nguồn cung của ngành.”
– Kim Jae-june, lãnh đạo Samsung, cuộc gọi kết quả kinh doanh/tháng 10
Người tiêu dùng có thể là bên chịu phần lớn chi phí khi nguồn cung vẫn thắt chặt
Các dự báo hiện nghiêng về kịch bản giá điện tử tăng 5%–20% do linh kiện khan hiếm và các hãng khó tìm nguồn thay thế đủ rẻ.
Daniel (Macquarie) dự báo giá thiết bị điện tử có thể tăng 10%–20% vào năm 2026. CW Chung (Nomura) dự báo mức tăng nhỏ hơn khoảng 5%, với giả định doanh nghiệp có thể cắt giảm chi phí ở các hạng mục khác để bù áp lực linh kiện.
Greg Roh (Hyundai Securities) cho rằng các nhà sản xuất điện tử bị hạn chế lựa chọn vì các công ty đám mây như Amazon và Google đang ký hợp đồng dài hạn với nhà sản xuất chip để “giữ chỗ” nguồn DRAM cho máy chủ. Khi nguồn cung bị khóa trước, các thương hiệu thiết bị tiêu dùng sẽ khó tiếp cận đủ linh kiện đúng thời điểm.
Điểm nghẽn có thể kéo dài vì xây nhà máy chip mới cần 2–3 năm
Ngay cả khi các hãng chip mở rộng công suất, thời gian xây thêm nhà máy và đưa vào vận hành khiến thiếu hụt có thể kéo dài thêm nhiều năm.
Morgan Stanley dự báo các công ty công nghệ lớn của Mỹ sẽ chi 620 tỷ USD cho hạ tầng AI vào năm 2026, tăng từ 470 tỷ USD năm 2025; và chi tiêu toàn cầu cho trung tâm dữ liệu AI cùng phần cứng liên quan có thể đạt 2,9 nghìn tỷ USD vào năm 2028. Peter Lee (Citigroup) nhận định nhu cầu suy luận (inference) trung tâm dữ liệu AI “lớn hơn nhiều so với dự đoán”, làm suy giảm tồn kho chip cho PC và smartphone.
Peter Lee cũng cho rằng nguồn cung sẽ tiếp tục thắt chặt cho tới năm 2027, trong khi việc tích trữ chip có thể khiến tình hình tệ hơn trong năm 2026. Lu Weibing, chủ tịch Xiaomi, nói áp lực chuỗi cung ứng năm 2026 sẽ “lớn hơn nhiều” so với năm 2025, làm tăng rủi ro biến động giá ở nhóm thiết bị phổ thông.
Về phía cung, Samsung cho biết sẽ bổ sung một dây chuyền sản xuất tại nhà máy ở Hàn Quốc. SK Hynix đang xây dựng một cụm sản xuất chip trị giá 91 tỷ USD (công bố năm 2024). Tuy vậy, một lãnh đạo ngành tại Seoul nhấn mạnh việc xây nhà máy mới cần 2–3 năm; trong giai đoạn chờ đợi, doanh nghiệp “hoặc tăng giá sản phẩm hoặc hy sinh biên lợi nhuận” khi chip nhớ còn khan hiếm.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao AI lại khiến giá thiết bị điện tử tăng?
AI làm nhu cầu bộ nhớ cho máy chủ tăng mạnh, đặc biệt là DRAM và HBM. Khi nhà sản xuất chip ưu tiên đơn hàng cho trung tâm dữ liệu AI, nguồn cung cho điện tử tiêu dùng giảm, đẩy giá linh kiện lên và lan sang giá bán thiết bị.
Mức tăng giá thiết bị điện tử được dự báo là bao nhiêu?
Các dự báo trong bài cho thấy biên độ tăng khoảng 5%–20%, tùy kịch bản. Một số phân tích nghiêng về 10%–20% vào năm 2026, trong khi dự báo thận trọng hơn cho rằng mức tăng khoảng 5% nếu doanh nghiệp cắt giảm chi phí ở các mảng khác.
Tình trạng thiếu chip nhớ có thể kéo dài đến khi nào?
Một số nhận định cho rằng nguồn cung vẫn thắt chặt tới năm 2027. Nguyên nhân là mở rộng công suất cần thời gian, và việc xây nhà máy mới thường mất 2–3 năm trước khi tạo ra sản lượng đáng kể.
Vì sao các hãng khó “giữ giá” dù nhu cầu tiêu dùng không tăng mạnh?
Do các công ty đám mây ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo DRAM cho máy chủ, nguồn cung bị khóa trước khi các thương hiệu thiết bị tiêu dùng đặt hàng. Khi linh kiện khan hiếm và tăng giá, nhà sản xuất thiết bị thường phải tăng giá bán hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận.