Thị trường xe điện Trung Quốc đang bước vào giai đoạn “thanh lọc” khi tăng trưởng chậm lại và cuộc chiến giá kéo dài, buộc các hãng xe phải lao vào cạnh tranh sống còn.
Năm 2025, doanh số của Tesla và BYD đều giảm so với năm trước, trong khi các tân binh được hậu thuẫn bởi Huawei và Xiaomi tăng tốc mạnh. Bức tranh này cho thấy lợi thế không còn thuộc về những tên tuổi cũ, mà nghiêng về bên nào tối ưu giá, sản phẩm và kênh bán.
- Doanh số 2025 của Tesla giảm 7,4%, BYD giảm 5,1%, còn BYD riêng tháng 11 giảm 26,5%.
- Thị phần xe năng lượng mới đang tập trung vào nhóm dẫn đầu, kéo theo mức giảm giá sâu và cuộc chiến giá có thể kéo dài nhiều năm.
- Các hãng xe Trung Quốc tăng tốc xuất khẩu và mở nhà máy ở nước ngoài, trong khi các hãng quốc tế cũng tái cấu trúc để bám trụ tại Trung Quốc.
Doanh số 2025 của các hãng lớn giảm trong khi tân binh tăng tốc
Trong năm 2025, Tesla và BYD đều ghi nhận doanh số giảm, còn các thương hiệu mới nổi có mức tăng trưởng doanh số vượt 90%.
Năm 2025, Tesla giảm 7,4% doanh số so với năm trước và BYD giảm 5,1%. Diễn biến xấu hơn xuất hiện vào tháng 11 khi doanh số BYD giảm 26,5%.
Trái chiều với nhóm dẫn đầu, các tân binh “đậm tính công nghệ” gồm các mẫu xe có liên quan đến Huawei và Xiaomi lại tăng trưởng doanh số trên 90%. Điều này phản ánh thị hiếu chuyển dịch nhanh sang sản phẩm mới, hệ sinh thái phần mềm và chiến lược giá cạnh tranh.
Các hãng xe Trung Quốc từng niêm yết tại Mỹ như Nio, Xpeng và Li Auto không lọt top 10 hãng bán chạy, dù số lượng giao xe theo tháng đã cải thiện. Tín hiệu này cho thấy thị trường không còn là “sân chơi ai cũng thắng”, mà là cuộc đua hiệu suất vận hành, chi phí và kênh phân phối.
Thị trường xe năng lượng mới tập trung vào top 10 khi giảm giá bùng nổ
Top 10 hãng đang nắm phần lớn thị trường xe năng lượng mới, kéo theo làn sóng giảm giá mạnh và áp lực loại bỏ các đối thủ yếu hơn.
Xiao Feng, đồng lãnh đạo bộ phận nghiên cứu công nghiệp Trung Quốc tại Citic CLSA, cho biết 10 nhà sản xuất dẫn đầu hiện nắm 95% thị trường xe năng lượng mới, tăng mạnh so với mức 60%–70% vài năm trước. Nhóm “xe năng lượng mới” bao gồm cả xe hybrid và xe thuần điện.
Dữ liệu niêm yết xe từ nền tảng Autohome cho thấy mức giảm giá sâu: Mercedes-Benz EQS EV giảm tới 432.000 nhân dân tệ và Volvo XC70 giảm 147.000 nhân dân tệ. Mức giảm lớn như vậy thường là dấu hiệu thị trường dư cung và các hãng phải “mua” thị phần bằng giá.
Paul Gong, người đứng đầu nghiên cứu ngành ô tô Trung Quốc tại UBS, nhận định cuộc chiến giá khó sớm kết thúc.
“Cuộc chiến giá có thể kéo dài trong nhiều năm.”
– Paul Gong, Trưởng bộ phận nghiên cứu ô tô Trung Quốc, UBS
Áp lực còn đến từ chính sách: thuế mua xe được đưa trở lại và trợ cấp đổi xe cũ bị cắt giảm. UBS dự báo tốc độ tăng trưởng doanh số xe điện có thể giảm một nửa vào năm sau, từ khoảng 20% trong năm 2025.
Theo Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc, xe năng lượng mới chiếm 59,4% doanh số xe du lịch mới trong tháng 11. Tỷ trọng cao cho thấy thị trường đã “chật”, khiến tăng trưởng biên khó duy trì nếu không có đổi mới sản phẩm hoặc mở rộng ra thị trường quốc tế.
Các hãng xe điện Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu và mở nhà máy ở nước ngoài
Khi nhu cầu trong nước hạ nhiệt, các hãng xe điện Trung Quốc tăng tốc ra nước ngoài bằng xuất khẩu, mở thị trường mới và xây dựng năng lực sản xuất tại chỗ.
Geely (Hàng Châu) cho biết xuất khẩu xe điện đã tăng gấp bốn trong nửa đầu năm, đạt 184.000 xe. Doanh nghiệp ra mắt tại 6 quốc gia mới và hiện có hiện diện ở khoảng 90 thị trường.
Geely cũng mở nhà máy tại Ai Cập, khu vực Trung Đông và Indonesia. Ở thị trường nội địa, hãng đang đứng thứ hai về doanh số xe điện, chỉ sau BYD.
BYD cũng mở rộng mạnh. Doanh nghiệp xuất khẩu hơn 131.000 xe trong tháng 11, và nhà máy tại Hungary được kỳ vọng tăng công suất vào năm 2026.
Tu Le, Giám đốc điều hành Sino Auto, cho rằng các công ty Trung Quốc và nhà sản xuất pin sẽ “đặt cược quyết liệt” vào châu Âu, đồng thời hướng mắt tới cả thị trường Mỹ.
Các hãng xe quốc tế tái cấu trúc để bám trụ Trung Quốc
Các hãng xe nước ngoài không rời bỏ Trung Quốc, mà chuyển sang mô hình hợp tác và nội địa hóa R&D để tăng tốc ra sản phẩm.
Volkswagen thiết lập liên doanh với Xpeng và Horizon Robotics, đồng thời đặt trung tâm R&D lớn nhất ngoài nước Đức tại Hợp Phì, Trung Quốc. Hãng xác nhận có thể phát triển và phê duyệt xe tại chỗ theo quy trình “end-to-end”, từ đó rút ngắn thời gian tung sản phẩm, với kế hoạch có mẫu xe mới cho năm 2026.
Trong 3 quý đầu năm 2025, Volkswagen giao 1,9 triệu xe tại Trung Quốc, giảm 4%. Con số này thấp hơn mức 2,4 triệu xe tại Tây Âu trong cùng giai đoạn, cho thấy Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhưng cạnh tranh đã bào mòn tăng trưởng.
Với các hãng Mỹ, Tu Le nhận định cuộc chơi vẫn chưa kết thúc: General Motors vẫn bán gần 2 triệu xe mỗi năm tại Trung Quốc. Cả GM và Ford dùng Trung Quốc làm cứ điểm xuất khẩu, nhưng theo Le, chỉ GM là tương đối tiến gần việc xây dựng được các mẫu xe nội địa đủ sức cạnh tranh.
Rủi ro thay đổi vị thế diễn ra rất nhanh trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, nơi doanh số, sản phẩm và giá có thể đảo chiều chỉ trong vài tháng.
Tu Le nhấn mạnh mức độ biến động này trong một chia sẻ với báo chí: “Ở Trung Quốc, bạn có thể đứng đầu một tháng, nhưng đến quý sau đã phải chạy theo và không hiểu chuyện gì xảy ra.”
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao doanh số xe điện của Tesla và BYD giảm trong năm 2025?
Do thị trường chuyển từ tăng trưởng nóng sang cạnh tranh khốc liệt, trong đó cuộc chiến giá, sự bão hòa nhu cầu và sức ép từ các thương hiệu mới nổi khiến doanh số của các hãng lớn suy giảm. Tesla giảm 7,4% và BYD giảm 5,1% so với năm trước.
Cuộc chiến giá xe điện tại Trung Quốc có thể kéo dài bao lâu?
Theo Paul Gong (UBS), cuộc chiến giá có thể kéo dài nhiều năm. Nguyên nhân đến từ thị trường tập trung, dư cung và các hãng liên tục dùng giảm giá để bảo vệ hoặc giành thị phần.
Vì sao các hãng xe điện Trung Quốc đang đẩy mạnh ra nước ngoài?
Khi tăng trưởng trong nước chậm lại và cạnh tranh tăng, các hãng tìm tăng trưởng bằng xuất khẩu và sản xuất tại nước ngoài. Geely mở rộng tới khoảng 90 thị trường, còn BYD tăng xuất khẩu và phát triển nhà máy ở Hungary dự kiến tăng công suất vào năm 2026.
Vai trò của chính sách thuế và trợ cấp ảnh hưởng thế nào tới thị trường?
Việc thuế mua xe quay trở lại và trợ cấp đổi xe cũ bị cắt giảm làm giảm lực cầu. UBS dự báo tăng trưởng doanh số xe điện có thể giảm một nửa vào năm sau, từ khoảng 20% trong năm 2025.