Hàn Quốc đang xem xét giới hạn tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn tại các sàn tiền điện tử xuống khoảng 15–20%, nhằm giảm tập trung quyền lực và rủi ro quản trị, nhưng đề xuất này vấp phải phản đối mạnh từ giới học thuật vì nguy cơ xâm phạm quyền tài sản và tính hợp hiến.
Đề xuất mới muốn đối xử sàn tiền điện tử như hạ tầng tài chính công tương tự sàn chứng khoán và ngân hàng. Trong khi cơ quan quản lý nhấn mạnh mục tiêu quản trị, nhiều chuyên gia cho rằng có thể đạt cùng đích bằng cơ chế sàng lọc cổ đông lớn và lộ trình IPO, thay vì áp trần sở hữu.
- Đề xuất giới hạn cổ đông lớn tại sàn tiền điện tử ở Hàn Quốc khoảng 15–20% đang được cân nhắc.
- Giới học thuật phản đối vì lo ngại vi phạm quyền tài sản, có thể trái Hiến pháp, và gây xáo trộn M&A/đầu tư.
- FSC cũng nới lệnh cấm doanh nghiệp đầu tư crypto, nhưng áp trần 5% vốn chủ sở hữu mỗi năm và kèm nhiều điều kiện.
Đề xuất áp trần 15–20% cổ phần với cổ đông lớn sàn tiền điện tử
Nhà chức trách Hàn Quốc đang cân nhắc giới hạn tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn tại các sàn tiền điện tử ở mức khoảng 15–20% để tránh tập trung quyền kiểm soát và giảm rủi ro quản trị.
Các cơ quan quản lý cho biết mục tiêu của chính sách là ngăn việc quyền lực, lợi ích và ảnh hưởng bị dồn vào một nhóm nhỏ cá nhân/tổ chức, từ đó hạn chế rủi ro quản trị doanh nghiệp. Cách tiếp cận này cũng phản ánh định hướng coi sàn tiền điện tử như một dạng hạ tầng tài chính công, tương tự sàn chứng khoán và ngân hàng.
Đề xuất vẫn trong giai đoạn xem xét bởi nhà chức trách tài chính. Nội dung liên quan xuất hiện trong tài liệu về việc điều phối các vấn đề trọng yếu của dự thảo khung pháp lý tài sản số giai đoạn 2, trong đó nêu phương án giới hạn tỷ lệ nắm giữ của cổ đông chi phối tại sàn ở mức 15–20% và được chuyển đến một số văn phòng thuộc Ủy ban Chính vụ của Quốc hội.
Giới học thuật Hàn Quốc phản đối trần sở hữu vì lo ngại vi hiến
Nhiều học giả cho rằng việc ép cổ đông đa số phải giảm tỷ lệ sở hữu là can thiệp hành chính vào quyền tài sản, có nguy cơ vi phạm Hiến pháp và không phải cách tối ưu để cải thiện quản trị.
Tại một sự kiện do Nhóm công tác Tài sản số của Đảng Dân chủ Hàn Quốc tổ chức và Hiệp hội Công nghiệp Fintech Hàn Quốc điều phối, các chuyên gia lập luận rằng mục tiêu “vừa huy động vốn vừa phân tán cổ phần” có thể đạt được bằng cách siết sàng lọc tư cách cổ đông lớn và tạo nền tảng cho IPO, thay vì áp một mức trần cứng.
“Việc áp đặt nhân tạo để buộc cổ đông đa số của các sàn tài sản ảo phải giảm cổ phần là xâm phạm quyền tài sản và là vi hiến.”
– Moon Cheol-woo, Giáo sư Trường Kinh doanh Đại học Sungkyunkwan, phát biểu tại Quốc hội (Seoul) ngày 16/01
Ông Moon cũng viện dẫn cấu trúc sở hữu của một số sàn quốc tế như Binance và Coinbase, nhấn mạnh mô hình dựa vào tỷ lệ sở hữu cao của nhà sáng lập. Bài trình bày và bối cảnh thảo luận được đề cập trong liên kết: tóm lược phiên thảo luận.
Lý do Hàn Quốc muốn hạn chế sở hữu sàn crypto và cách tiếp cận thay thế
Mục tiêu của quy định là đưa cơ chế sàng lọc tư cách cổ đông lớn theo hướng tương tự các mô hình thị trường thay thế (ATS), nhưng nhiều ý kiến cho rằng phương tiện “áp trần cổ phần” là quá mạnh và có thể tạo tiền lệ xấu.
Các báo cáo cho biết tài liệu chính sách hướng tới việc bổ sung cơ chế sàng lọc tư cách cổ đông lớn. Tuy vậy, theo giáo sư Moon, việc cưỡng bức giới hạn tỷ lệ sở hữu không phù hợp xu hướng quản trị doanh nghiệp có trách nhiệm trên phạm vi toàn cầu, và là điều “khó chấp nhận” ở một quốc gia phát triển nếu triển khai vào năm 2026.
Giáo sư Kim Yun-kyung (Đại học Quốc gia Incheon) đồng tình rằng vấn đề quản trị là có thật, nhưng lo ngại biện pháp bị “quá đà”. Ông cảnh báo cách làm này có thể bị mở rộng thành căn cứ để can thiệp tỷ lệ sở hữu trong các ngành tài chính đổi mới tương tự, thay vì tập trung vào hệ thống quản trị, vai trò hội đồng quản trị và kiểm soát nội bộ.
Một hướng thay thế được ủng hộ là kết hợp sàng lọc điều kiện cổ đông lớn, quy tắc hành vi, cấu trúc hội đồng quản trị trong dự thảo Luật Cơ bản Tài sản số (giai đoạn 2), đồng thời đặt nền tảng cho IPO tự chủ dài hạn. Theo quan điểm này, IPO vừa hỗ trợ huy động vốn, vừa giúp phân tán cổ phần theo cơ chế thị trường.
Giáo sư Kim cũng nêu ví dụ Coinbase: sau IPO, sàn này vẫn duy trì quyền biểu quyết của nhà sáng lập thông qua cơ chế quyền biểu quyết khác biệt (differential voting rights). Lập luận là có thể cân bằng giữa huy động vốn, phân tán cổ phần và sự ổn định quyền kiểm soát mà không cần áp trần cưỡng bức.
Nếu áp dụng, gần như toàn bộ các sàn lớn tại Hàn Quốc có thể bị tác động vì nhiều cổ đông hiện vượt ngưỡng 20%. Để tuân thủ, họ có thể phải bán lượng lớn cổ phần, làm gián đoạn các kế hoạch M&A hoặc gọi vốn đang triển khai. Văn bản gốc cũng đề cập giá trị có thể lên tới “hàng nghìn tỷ KRW” trong một số trường hợp, nhưng không cung cấp số cụ thể.
FSC nới lệnh cấm doanh nghiệp đầu tư crypto nhưng kèm trần 5% mỗi năm
FSC đã gỡ lệnh cấm kéo dài 9 năm với việc doanh nghiệp đầu tư tiền điện tử, song áp hướng dẫn giới hạn mức phân bổ tối đa 5% vốn chủ sở hữu mỗi năm và ràng buộc điều kiện về tài sản và địa điểm giao dịch.
Theo hướng dẫn mới, các công ty niêm yết và nhà đầu tư chuyên nghiệp được phép phân bổ tối đa 5% vốn chủ sở hữu hằng năm vào tài sản số. Quy định này được giải thích là nhằm giảm rủi ro đầu cơ và rửa tiền, đồng thời nằm trong chiến lược tăng trưởng kinh tế hướng tới năm 2026.
Hướng dẫn cũng yêu cầu danh mục đầu tư chỉ giới hạn ở 20 đồng tiền điện tử hàng đầu theo vốn hóa thị trường, và hoạt động giao dịch phải thực hiện trên một trong 5 sàn lớn đã được quản lý trong nước. Thông tin liên quan được đề cập tại: bài viết về việc gỡ lệnh cấm và điều kiện kèm theo.
Tuy nhiên, trần 5% cũng đang bị một bộ phận trong ngành tài chính và người tham gia thị trường đánh giá là quá thận trọng. FSC lý giải đây là biện pháp giảm thiểu rủi ro và cho biết các điều khoản vẫn chưa được chốt оконч định.
Những câu hỏi thường gặp
Hàn Quốc đang đề xuất giới hạn cổ đông lớn của sàn tiền điện tử ở mức bao nhiêu?
Đề xuất được nêu là giới hạn tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn tại các sàn tiền điện tử khoảng 15–20%.
Vì sao nhiều học giả phản đối trần sở hữu cổ phần tại sàn crypto?
Họ cho rằng việc buộc cổ đông đa số giảm cổ phần có thể xâm phạm quyền tài sản, tiềm ẩn nguy cơ vi hiến, và không phải cách tối ưu để xử lý vấn đề quản trị so với sàng lọc cổ đông lớn và lộ trình IPO.
Chính sách trần sở hữu có thể tác động gì tới các sàn lớn ở Hàn Quốc?
Nhiều sàn có cổ đông vượt 20% có thể phải bán lượng lớn cổ phần để đáp ứng chuẩn mới, từ đó gây xáo trộn kế hoạch M&A hoặc đầu tư; văn bản gốc cũng đề cập trường hợp giá trị có thể lên tới hàng nghìn tỷ KRW nhưng không nêu số cụ thể.
FSC cho phép doanh nghiệp đầu tư crypto trở lại như thế nào?
FSC đã nới lệnh cấm 9 năm và ban hành hướng dẫn cho phép công ty niêm yết và nhà đầu tư chuyên nghiệp phân bổ tối đa 5% vốn chủ sở hữu mỗi năm vào tài sản số, kèm các điều kiện hạn chế rủi ro.
Điều kiện kèm theo trần 5% khi doanh nghiệp đầu tư tiền điện tử là gì?
Khoản đầu tư bị giới hạn trong 20 đồng tiền điện tử hàng đầu theo vốn hóa thị trường, và giao dịch chỉ được thực hiện trên một trong 5 sàn lớn đã được quản lý tại Hàn Quốc.