Hong Kong đang tiến gần việc áp dụng Khung Báo cáo Tài sản Crypto (CARF) của OECD, buộc các sàn giao dịch crypto tập trung thu thập và chia sẻ dữ liệu giao dịch cho cơ quan thuế.
Động thái này diễn ra khi nhiều cơ quan thuế quốc tế yêu cầu minh bạch hơn, khiến Hong Kong phải cân bằng giữa siết giám sát và duy trì sức hút như một trung tâm tài sản số toàn cầu.
- Hong Kong hướng tới áp dụng CARF của OECD để tăng báo cáo và chia sẻ dữ liệu giao dịch crypto.
- Quy mô thị trường crypto tại Hong Kong tăng nhanh, trong khi khung CRS hiện tại có nhiều “điểm mù” với ví, sàn và DeFi.
- Thách thức lớn nhất là thực thi hiệu quả mà không đẩy dòng tiền sang kênh P2P và ví tự lưu ký.
Hong Kong tiến tới áp dụng CARF để minh bạch thuế crypto
Hong Kong đang xem xét áp dụng CARF của OECD, một cơ chế minh bạch thuế toàn cầu yêu cầu các sàn crypto tập trung thu thập và chia sẻ dữ liệu giao dịch với cơ quan thuế.
Hong Kong đang dịch chuyển theo hướng triển khai Khung Báo cáo Tài sản Crypto của OECD, viết tắt là CARF. Trọng tâm của cơ chế này là tăng khả năng truy vết và trao đổi thông tin, đưa tài sản crypto tiến gần hơn cách quản trị vốn đã áp dụng với các tài khoản ngân hàng offshore.
Nếu được áp dụng, việc báo cáo có thể trở nên chặt chẽ tương tự hệ thống đang điều chỉnh tài khoản ngân hàng truyền thống ở nước ngoài. Với cơ quan quản lý, đây là bài toán “vừa đủ” để tăng giám sát mà không làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của Hong Kong trong vai trò trung tâm tài sản số.
Crypto không còn là hoạt động “bên lề” của thị trường tài chính
Các chuyên gia cho rằng crypto đã trở thành một phần cố định của thị trường toàn cầu, vì vậy thiếu quy tắc báo cáo như giai đoạn trước đây đang bị xem là lỗ hổng nghiêm trọng.
Calix Liu, nhà sáng lập FinTax (công ty tư vấn crypto và thuế tại Hong Kong), nhấn mạnh giao dịch crypto không còn là hiện tượng nhỏ lẻ. Khi cơ quan quản lý thừa nhận thực tế này, khoảng trống quy định báo cáo của những năm đầu trở thành vấn đề đáng kể.
Liu cho biết môi trường thiếu khung báo cáo rõ ràng trước năm 2018 đã tạo điều kiện để dòng tiền lớn dịch chuyển mà không cần công bố minh bạch. Tính ẩn danh của giao dịch crypto cũng khiến việc che giấu thu nhập chịu thuế trở nên dễ hơn khi không có cơ chế báo cáo phù hợp.
Trong bối cảnh toàn cầu, đề xuất này phản ánh nỗ lực của nhiều chính phủ nhằm thu hẹp khoảng trống thuế từ tài sản số. Bài toán không chỉ là ban hành quy định, mà còn là chuẩn hóa cách chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan thuế, xuyên biên giới.
“Giao dịch crypto không còn được coi là hoạt động bên lề. Nó là một đặc điểm thường trực của thị trường toàn cầu.”
– Calix Liu, nhà sáng lập FinTax
Hong Kong ghi nhận đà tăng trưởng mạnh của hệ sinh thái crypto
Thị trường crypto tại Hong Kong tăng nhanh, tạo thêm áp lực phải hiện đại hóa hệ thống thuế và cơ chế báo cáo để theo kịp tốc độ phát triển.
Hong Kong thường được đánh giá là một trong những địa điểm thân thiện với crypto. Chỉ số Crypto Friendly Cities Index xếp Hong Kong đứng thứ hai sau Ljubljana (Slovenia) vào năm 2025. Đồng thời, lĩnh vực ứng dụng blockchain tại đây tăng 250% trong giai đoạn 2022–2024.
Trong cùng giai đoạn, số lượng công ty tài sản số và crypto tăng gần 30% theo dữ liệu ngành. Sức hút quốc tế của Hong Kong có thể khiến yêu cầu về khuôn khổ báo cáo đối với DeFi và dòng vốn crypto trở nên cấp thiết hơn, đặc biệt khi tốc độ mở rộng giao dịch đã vượt các quy tắc báo cáo thuế hiện hành.
Hong Kong đang tổ chức tham vấn công chúng về việc áp dụng CARF cho tới đầu năm 2026, cho thấy định hướng chính sách vẫn trong quá trình tinh chỉnh trước khi triển khai.
Khung CRS hiện tại bị xem là lỗi thời với ví, sàn và nền tảng phi tập trung
Hệ thống CRS hiện được Hong Kong sử dụng không được thiết kế cho ví crypto, sàn và nền tảng phi tập trung, khiến việc truy vết tài sản số khó khăn và tạo ra nhiều điểm mù.
Stefano Passarello, giám đốc phụ trách giá trị tại Monx Team (công ty kế toán thuế ở Hong Kong), cho rằng quy tắc thuế hiện tại không được xây dựng với crypto. Hong Kong đang dựa vào Chuẩn Báo cáo Chung (CRS) của OECD, nhưng CRS gặp khó khi theo dõi tài sản số.
Ông nhận định CRS “không được thiết kế cho ví, sàn hay nền tảng phi tập trung”, và vì vậy có những khu vực mù nơi tài sản có thể dịch chuyển mà không chạm tới tài khoản ngân hàng thuộc diện báo cáo. Điều này trở thành yếu tố khiến các cơ quan tiêu chuẩn quốc tế chú ý.
Trong một đợt rà soát ngang hàng của OECD, mức phạt liên quan CRS tại Hong Kong bị nhận xét là “tương đối nhẹ” và chưa tương xứng với quy mô vi phạm. Passarello cũng nêu vấn đề cơ chế phạt chưa tạo đủ động lực để các tổ chức đầu tư mạnh vào tuân thủ, vì lỗi nhỏ hay lỗi lớn có thể chịu mức phạt tương tự.
“CRS hiện tại không được thiết kế cho ví, sàn giao dịch hay nền tảng phi tập trung, khiến xuất hiện điểm mù nơi tài sản có thể dịch chuyển mà không đi qua tài khoản ngân hàng thuộc diện báo cáo.”
– Stefano Passarello, Giám đốc phụ trách giá trị, Monx Team
Uy tín quốc tế là lý do cốt lõi khiến Hong Kong cân nhắc CARF
CARF được nhìn nhận là công cụ giúp Hong Kong duy trì tuân thủ tiêu chuẩn thuế và chống rửa tiền quốc tế, giảm rủi ro bị đánh giá tiêu cực hoặc đưa vào danh sách hạn chế.
Noam Noked, phó giáo sư luật tại Đại học Trung văn Hong Kong, cho biết các quy tắc thuế mới liên quan trực tiếp đến danh tiếng quốc tế của Hong Kong. Với vai trò trung tâm tài chính và thương mại, Hong Kong muốn đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn thuế quốc tế và tiêu chuẩn chống rửa tiền để tránh bị các quốc gia hay tổ chức quốc tế đưa vào danh sách đen.
Passarello cũng cho rằng việc quan tâm CARF gắn với mục tiêu duy trì hình ảnh “trung tâm tài chính sạch và nghiêm túc” trong mắt các bên thiết lập chuẩn toàn cầu. Ông lập luận rằng khi thị trường đã có sàn được cấp phép, ETF và khối lượng lớn trở thành cấu phần chủ đạo, phớt lờ minh bạch thuế đối với dòng tiền crypto sẽ gây bất lợi về hình ảnh.
“Hong Kong luôn hướng tới tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn thuế quốc tế và tiêu chuẩn chống rửa tiền. Đây là một trung tâm tài chính và thương mại quốc tế và muốn đảm bảo không có nguy cơ bị đưa vào danh sách đen.”
– Noam Noked, Phó giáo sư luật, Đại học Trung văn Hong Kong
Doanh nghiệp crypto nhỏ có thể chịu chi phí tuân thủ cao hơn
Khi CARF trở thành yêu cầu bắt buộc, các công ty hoạt động trong “vùng xám” có thể phải đăng ký, tăng thẩm định khách hàng và xây quy trình báo cáo mới, khiến chi phí hành chính tăng.
Passarello cảnh báo nghĩa vụ đăng ký và tuân thủ có thể buộc nhiều doanh nghiệp trước đây chưa vận hành theo chuẩn báo cáo phải thiết lập quy trình thẩm định phù hợp. Gánh nặng thường rơi mạnh hơn lên doanh nghiệp nhỏ, từ việc sửa dữ liệu khách hàng cũ đến xây hệ thống vốn không được thiết kế cho CRS hoặc CARF.
Theo Noked, nghĩa vụ CARF có thể không chỉ dừng ở các sàn crypto truyền thống. Một số dự án crypto khác, nếu có hoạt động tạo điều kiện giao dịch altcoin như một phần mô hình kinh doanh, cũng có thể phải đánh giá tác động và cân nhắc tách biệt mảng “giao dịch” khỏi các hoạt động không liên quan giao dịch.
“Doanh nghiệp nhỏ sẽ cảm nhận chi phí và gánh nặng hành chính nhiều nhất, từ việc sửa dữ liệu khách hàng cũ đến xây dựng hệ thống vốn chưa từng được thiết kế cho CRS hoặc CARF.”
– Stefano Passarello, Giám đốc phụ trách giá trị, Monx Team
Thực thi mới là phép thử lớn nhất của CARF
Hiệu quả của CARF phụ thuộc chủ yếu vào khả năng thực thi, vì quy định chặt vẫn có thể khiến hoạt động chuyển từ sàn tập trung sang ví tự lưu ký và giao dịch ngang hàng khó giám sát hơn.
Một số chuyên gia lưu ý thiết kế khung báo cáo chỉ là một phần, phần còn lại là mức độ thực thi. Noked cảnh báo rằng ngay cả khi quy tắc báo cáo mạnh, dòng hoạt động có thể dịch chuyển khỏi sàn tập trung sang các mô hình peer-to-peer và ví tự lưu ký, vốn khó theo dõi hơn.
Trong bức tranh chiến lược, CARF thể hiện sự chuyển dịch từ ưu tiên thúc đẩy đổi mới sang yêu cầu chứng minh năng lực thực thi. Câu hỏi quan trọng với Hong Kong không chỉ là “có áp dụng CARF hay không”, mà là “áp dụng thế nào” để xử lý đánh đổi giữa năng lực cạnh tranh và tuân thủ.
Những câu hỏi thường gặp
CARF là gì và vì sao Hong Kong muốn áp dụng?
CARF là Khung Báo cáo Tài sản Crypto do OECD xây dựng, hướng tới minh bạch thuế bằng cách yêu cầu các tổ chức liên quan thu thập và chia sẻ dữ liệu giao dịch crypto cho cơ quan thuế. Hong Kong cân nhắc áp dụng để hiện đại hóa báo cáo thuế, giảm điểm mù và bảo vệ uy tín quốc tế.
CARF tác động trực tiếp đến ai trong thị trường crypto?
Trọng tâm là các sàn giao dịch crypto tập trung phải thu thập và cung cấp thông tin giao dịch theo yêu cầu. Ngoài ra, một số dự án hoặc doanh nghiệp có hoạt động tạo điều kiện cho giao dịch altcoin cũng có thể phải đánh giá liệu họ có rơi vào phạm vi nghĩa vụ báo cáo hay không.
Vì sao CRS hiện tại không đủ cho tài sản crypto?
CRS được thiết kế chủ yếu cho tài khoản tài chính truyền thống và không tối ưu cho ví crypto, sàn giao dịch hoặc nền tảng phi tập trung. Điều này tạo “điểm mù” khi tài sản có thể di chuyển mà không chạm tới tài khoản ngân hàng thuộc diện báo cáo.
Thách thức lớn nhất khi áp dụng CARF tại Hong Kong là gì?
Thách thức lớn nhất là thực thi hiệu quả mà không khiến hoạt động chuyển sang kênh khó giám sát hơn, như giao dịch ngang hàng hoặc ví tự lưu ký. Đồng thời, Hong Kong cần cân bằng giữa tuân thủ chuẩn quốc tế và duy trì sức hấp dẫn như một trung tâm tài sản số.