IASB và FASB đang chuẩn bị cập nhật chuẩn mực kế toán vào năm 2026, có thể làm rõ cách doanh nghiệp ghi nhận tiền điện tử và stablecoin, đặc biệt quanh việc phân loại “tương đương tiền” và cách hạch toán chuyển giao crypto.
Các thay đổi này có thể tác động trực tiếp đến báo cáo tài chính và mức độ tích hợp crypto vào tài chính truyền thống, vì chuẩn mực của IASB áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia, còn FASB định hướng kế toán cho doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ.
- IASB dự kiến cập nhật IAS 38 (Tài sản vô hình) và nghiên cứu các điểm nóng như stablecoin có được coi là “tương đương tiền” hay không.
- FASB đưa hai chủ đề vào chương trình làm việc 2026: phân loại một số tài sản crypto như “tương đương tiền” và kế toán cho các giao dịch chuyển giao tài sản số.
- Kết quả có thể tăng tính minh bạch cách doanh nghiệp trình bày crypto trên bảng cân đối kế toán, ảnh hưởng lớn tới bộ phận tài chính – kế toán doanh nghiệp.
IASB có thể xử lý vấn đề kế toán tiền điện tử thông qua cập nhật IAS 38 vào năm 2026
IASB chưa cam kết ban hành một chuẩn mực crypto độc lập, nhưng có kế hoạch cập nhật IAS 38 (Tài sản vô hình), nơi crypto thường được phân loại, để giải quyết các vấn đề ghi nhận và trình bày liên quan.
IASB cho biết vẫn chưa có một cam kết dứt khoát về “chuẩn mực kế toán tiền điện tử” riêng biệt. Thay vào đó, hướng đi được nhắc đến là cập nhật IAS 38 nhằm phản ánh các vướng mắc phát sinh khi doanh nghiệp nắm giữ hoặc sử dụng tiền điện tử và tài sản số.
Điểm then chốt với doanh nghiệp là cách ghi nhận crypto trên bảng cân đối kế toán có thể được làm rõ hơn, từ đó giúp chuẩn hóa cách báo cáo giữa các công ty và tăng tính minh bạch trong báo cáo tài chính.
IASB xác nhận sẽ nghiên cứu các câu hỏi khó như stablecoin có nên được xem là “tương đương tiền” hay không, hoặc một số tài sản số nên được gắn nhãn là nợ phải trả hay vốn chủ sở hữu. Đây là các phân loại có thể làm thay đổi cách đo lường, trình bày và thuyết minh trong báo cáo tài chính.
Kế hoạch công việc chính thức liên quan IAS 38 được xếp vào nửa sau của năm tới, tập trung vào giai đoạn nghiên cứu để xác định mục tiêu dự án và phạm vi nội dung, trong đó có khả năng bao gồm các vấn đề kế toán crypto.
Thị trường theo dõi sát vì chuẩn mực của IASB có phạm vi ảnh hưởng rộng: các kết quả nếu được chốt và triển khai có thể áp dụng tại hơn 140 quốc gia có liên kết với IASB, tổ chức đặt trụ sở tại London.
FASB đưa hai chủ đề crypto vào chương trình năm 2026 với phạm vi rõ ràng hơn
FASB cho biết sẽ xem xét hai vấn đề trong năm 2026: (1) một số tài sản crypto có đủ điều kiện là “tương đương tiền” hay không và (2) cách hạch toán chuyển giao tài sản số, hướng tới khả năng hình thành chuẩn mực mới.
FASB, cơ quan xây dựng khung chuẩn mực kế toán cho các công ty đại chúng tại Mỹ, đã công bố định hướng cụ thể hơn so với IASB. Theo lộ trình được nêu, năm 2026 FASB sẽ tập trung vào hai chủ đề có thể tạo ra hướng dẫn hoặc chuẩn mực kế toán mới cho tài sản số.
Cách tiếp cận của hai tổ chức có khác biệt: IASB nhấn mạnh stablecoin và tính minh bạch báo cáo tài chính ở quy mô rộng, còn FASB nêu rõ việc đưa các chủ đề này vào chương trình là phản hồi từ góp ý công chúng trong quá trình tham vấn chương trình làm việc hằng năm.
Trong một cập nhật, FASB cho biết hội đồng “đã bổ sung một dự án vào chương trình kỹ thuật để làm rõ liệu một số tài sản số nhất định có thể được phân loại là tương đương tiền hay không”, và sẽ bắt đầu thảo luận sơ bộ trong một cuộc họp tương lai.
Ở một cập nhật khác vào tháng 11/2025, FASB cho biết chủ đề kế toán cho hoạt động chuyển giao tài sản số đã được thêm vào chương trình nghiên cứu. Dự án sau đó được đưa vào chương trình kỹ thuật ngày 19/11, với phạm vi đề cập wrapped token, receipt token, và “làm rõ hướng dẫn ngừng ghi nhận (derecognition) cho các thỏa thuận chuyển giao crypto để đánh giá liệu quyền kiểm soát tài sản crypto đã được chuyển giao hay chưa”.
FASB cho biết việc bổ sung hai dự án là phản hồi từ góp ý trong tham vấn chương trình thường niên và các khuyến nghị nêu trong báo cáo của President’s Working Group on Digital Asset Markets. Hội đồng cũng kỳ vọng sẽ quyết định các bổ sung khác trước khi kết thúc mùa hè.
“Tôi chắc chắn vui vì họ cho rằng cách giải quyết các vấn đề kế toán là khuyến nghị để FASB xem xét.”
– Rich Jones, Chủ tịch FASB, WSJ
Vì sao phân loại stablecoin là “tương đương tiền” trở thành điểm nóng kế toán tại Mỹ
Theo khung US GAAP do FASB điều phối, việc stablecoin có được phân loại là “tương đương tiền” hay không là vấn đề then chốt, vì nó quyết định cách doanh nghiệp trình bày thanh khoản và đánh giá rủi ro trong báo cáo tài chính.
Trong thực tiễn vận hành, “tương đương tiền” thường liên quan đến đặc tính thanh khoản cao và rủi ro thay đổi giá trị thấp, nên nếu một số stablecoin được đưa vào nhóm này, cách doanh nghiệp thể hiện vị thế tiền mặt và dòng tiền có thể thay đổi đáng kể.
Do đó, quyết định đưa chủ đề này vào chương trình làm việc được xem là tín hiệu rằng FASB sẽ đưa ra làm rõ. Điều này đặc biệt quan trọng với các bộ phận kế toán – kho quỹ doanh nghiệp đang sử dụng stablecoin cho thanh toán, quản trị vốn, hoặc vận hành xuyên biên giới.
Những câu hỏi thường gặp
IASB có ban hành chuẩn mực kế toán tiền điện tử riêng trong năm 2026 không?
IASB chưa đưa ra cam kết dứt khoát về một chuẩn mực crypto độc lập. Thay vào đó, IASB dự kiến cập nhật IAS 38 (Tài sản vô hình) và nghiên cứu các vấn đề liên quan, vốn có thể bao trùm cách ghi nhận crypto.
IAS 38 liên quan gì đến crypto và tài sản số?
Crypto thường được phân loại dưới dạng tài sản vô hình trong thực hành kế toán, nên việc IASB cập nhật IAS 38 có thể tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp ghi nhận, đo lường và thuyết minh tài sản crypto trên báo cáo tài chính.
FASB sẽ tập trung vào những chủ đề crypto nào trong năm 2026?
FASB cho biết năm 2026 sẽ xem xét (1) liệu một số tài sản crypto có đủ điều kiện là “tương đương tiền” hay không và (2) cách hạch toán cho các giao dịch chuyển giao tài sản số, bao gồm các tình huống liên quan wrapped token và receipt token.
Vì sao việc hạch toán “chuyển giao crypto” lại quan trọng?
Vì nó liên quan đến thời điểm ngừng ghi nhận (derecognition) và đánh giá liệu quyền kiểm soát tài sản đã thực sự được chuyển giao hay chưa. Làm rõ điểm này giúp doanh nghiệp ghi nhận đúng tài sản, nợ phải trả và rủi ro liên quan trong báo cáo tài chính.
Tôi có thể đọc chi tiết kế hoạch của IASB và FASB ở đâu?
Bạn có thể xem các bài tổng hợp thông tin tại đây: Bloomberg Tax về trọng tâm của các hội đồng chuẩn mực, PYMNTS về kế hoạch của FASB và WSJ về bối cảnh và phát biểu của Chủ tịch FASB.