IMF cảnh báo stablecoins đang ngày càng dựa vào nợ ngắn hạn của chính phủ Mỹ, khiến “kỷ nguyên stablecoin” có xu hướng trở thành một hệ thống tư nhân để phân phối USD thay vì thay thế USD.
Stablecoins thường được xem là công cụ giúp tiền điện tử giao dịch 24/7, xuyên biên giới mà không cần ngân hàng. Tuy nhiên, quy mô thị trường tăng nhanh và mức độ tập trung quanh stablecoin neo USD đang khiến cơ quan quản lý và ngân hàng trung ương quan tâm đến ổn định tài chính và rủi ro thay thế tiền tệ.
- IMF cho rằng stablecoins đang vận hành như một kênh tư nhân phân phối USD do phụ thuộc mạnh vào trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn.
- Stablecoin neo USD chiếm khoảng 97% nguồn cung, và hơn 90% vốn hóa tập trung vào USDT và USDC.
- IMF vừa cảnh báo rủi ro “thay thế tiền tệ” vừa thừa nhận stablecoins có thể mở rộng tiếp cận tài chính nếu được quản lý phù hợp.
IMF cho rằng stablecoins đang biến thành hệ thống phân phối USD tư nhân
IMF kết luận thị trường stablecoin ngày càng dựa vào nợ chính phủ Mỹ kỳ hạn ngắn, khiến stablecoins vận hành giống một cơ chế tư nhân để phân phối USD, thay vì thay thế đồng USD.
Trong báo cáo gần đây, IMF nêu quan điểm trái chiều với lập luận phổ biến rằng stablecoins giúp tiền điện tử “vượt rào” hệ thống tài chính truyền thống. Theo IMF, khi dự trữ stablecoin gắn chặt với trái phiếu kho bạc Mỹ và các công cụ thị trường tiền tệ ngắn hạn, stablecoins ngày càng liên thông trực tiếp với các cấu phần cốt lõi của hệ thống tài chính.
IMF cũng nhấn mạnh hệ quả: stablecoins có thể cạnh tranh với tiền gửi ngân hàng, mở rộng năng lực giao dịch quốc tế, và từ đó tạo ra các điểm giám sát mới về ổn định tài chính. Khi quy mô tăng nhanh, tác động lan truyền có thể lớn hơn so với giai đoạn stablecoins còn nhỏ và chủ yếu phục vụ giao dịch crypto.
Quy mô thị trường stablecoin đã vượt 300 tỷ USD, thu hút sự chú ý của nhà quản lý
Tổng vốn hóa stablecoin đã tăng lên hơn 300 tỷ USD khi ngày càng nhiều trader, dịch vụ thanh toán và nền tảng kiều hối dùng token số, khiến cơ quan quản lý theo dõi sát hơn.
Sự mở rộng này đến từ nhu cầu tiếp cận vốn 24/7, khả năng chuyển tiền xuyên biên giới và sự tích hợp của stablecoins vào các luồng thanh toán. Khi stablecoins được dùng ngoài mục đích giao dịch trên sàn, câu chuyện chuyển sang phạm vi hạ tầng tài chính, nơi các rủi ro vận hành, dự trữ và niềm tin thị trường trở nên nhạy cảm hơn.
Stablecoin neo USD chiếm khoảng 97% nguồn cung, USDT và USDC chi phối hơn 90% vốn hóa
IMF ghi nhận stablecoin gắn với USD chiếm khoảng 97% tổng phát hành, và hơn 90% vốn hóa thị trường tập trung vào USDT của Tether và USDC của Circle.
Dữ liệu về mức độ tập trung cho thấy rủi ro thị trường có thể dồn vào một số ít tổ chức phát hành và cấu trúc dự trữ của họ. Khi phần lớn thanh khoản stablecoin nằm ở 2 đồng, bất kỳ biến động nào về chất lượng tài sản dự trữ, thanh khoản, hoặc niềm tin người dùng đều có thể khuếch đại tác động lên toàn thị trường crypto và cả các hoạt động thanh toán liên quan.
IMF cho rằng vấn đề trở nên đáng chú ý hơn vì các stablecoin lớn nắm giữ đáng kể tín phiếu kho bạc Mỹ (Treasury bills) và các giao dịch repo, khiến mối liên kết giữa stablecoins và các thị trường mà nhà quản lý theo dõi chặt chẽ ngày càng trực diện.
IMF cảnh báo rủi ro thay thế tiền tệ và biến động dòng vốn ở các nước có lạm phát cao
IMF cảnh báo stablecoins có thể thúc đẩy “thay thế tiền tệ”, làm biến động dòng vốn khi né kiểm soát vốn, và gây phân mảnh hệ thống thanh toán nếu thiếu khả năng tương tác.
Trong các cảnh báo trước đó, IMF cho rằng stablecoins có thể đẩy nhanh việc sử dụng ngoại tệ tại các quốc gia có hệ thống tiền tệ yếu, từ đó làm suy giảm khả năng của ngân hàng trung ương trong quản lý dòng vốn. Rủi ro này có thể nổi bật hơn ở nơi lạm phát cao hoặc niềm tin vào nội tệ suy yếu, khi hộ gia đình và doanh nghiệp có động cơ chuyển sang stablecoin neo USD để giữ giá trị và giao dịch.
“Stablecoins có thể góp phần vào thay thế tiền tệ, làm tăng biến động dòng vốn bằng cách lách kiểm soát vốn, và phân mảnh hệ thống thanh toán nếu không đảm bảo khả năng tương tác. Những rủi ro này có thể rõ nét hơn tại các quốc gia lạm phát cao, thể chế yếu, hoặc niềm tin suy giảm vào khuôn khổ tiền tệ trong nước.”
– IMF, báo cáo “Understanding Stablecoins”
IMF ghi nhận stablecoins có thể mở rộng tiếp cận tài chính nếu được quản lý
IMF cho rằng nếu được quản lý phù hợp, stablecoins có thể tăng cạnh tranh, giảm chi phí thanh toán và mở rộng hòa nhập tài chính.
Theo IMF, quan điểm tích cực này dựa trên quan sát rằng dịch vụ số qua di động đã vượt qua ngân hàng truyền thống ở nhiều nền kinh tế đang phát triển. Trong bối cảnh đó, stablecoins có thể trở thành một lớp hạ tầng bổ sung cho thanh toán và chuyển tiền, miễn là khung quản lý giải quyết được các yêu cầu về dự trữ, minh bạch, quản trị rủi ro, và tiêu chuẩn khả năng tương tác giữa các hệ thống.
Tranh luận về tác động lên ngân hàng tăng nhiệt khi lưu hành stablecoin từng được báo cáo vượt 284 tỷ USD
Các báo cáo gần đây nêu thị trường stablecoin toàn cầu đã vượt 284 tỷ USD lưu hành, làm dấy lên tranh luận liệu stablecoins phá vỡ hay song hành với ngân hàng truyền thống.
Chủ đề này được nhắc nhiều khi Niall Ferguson và Manny Rincon-Cruz, các nhà nghiên cứu tại Hoover Institution (Đại học Stanford), lập luận rằng lo ngại về mức độ đe dọa ổn định ngân hàng là bị phóng đại, trong khi các ngân hàng gia tăng phản đối các lợi ích của stablecoins.
Họ cũng phân biệt stablecoins với các tiền điện tử biến động mạnh như BTC, cho rằng stablecoin được bảo chứng bằng tiền pháp định đang ngày càng được dùng như công cụ thanh toán. Tham chiếu họ đề cập đến việc mức độ chấp nhận tăng nhanh sau khi GENIUS Act được ban hành.
Liên kết liên quan: xem phát hiện của IMF và bài đăng dẫn ý kiến “bị phóng đại”.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao IMF nói stablecoins đang là kênh “phân phối USD” thay vì thay thế USD?
IMF cho rằng dự trữ stablecoin ngày càng dựa vào nợ chính phủ Mỹ kỳ hạn ngắn, khiến stablecoins hoạt động như một hệ thống tư nhân đưa USD (và tài sản tương đương USD) đến người dùng, thay vì tạo ra một đơn vị tiền tệ mới thay thế vai trò của USD.
Mức độ tập trung của thị trường stablecoin hiện ra sao theo IMF?
IMF nêu stablecoin neo USD chiếm khoảng 97% tổng phát hành, và hơn 90% vốn hóa thị trường tập trung vào USDT của Tether và USDC của Circle.
IMF lo ngại rủi ro lớn nhất của stablecoins đối với các nền kinh tế lạm phát cao là gì?
IMF cảnh báo stablecoins có thể thúc đẩy thay thế tiền tệ, làm tăng biến động dòng vốn do né kiểm soát vốn, và làm phân mảnh hệ thống thanh toán nếu thiếu khả năng tương tác; các rủi ro này có thể mạnh hơn ở nơi lạm phát cao hoặc niềm tin vào nội tệ suy giảm.
IMF có nhìn nhận mặt tích cực nào với stablecoins không?
Có. IMF cho rằng nếu được quản lý phù hợp, stablecoins có thể tăng cạnh tranh, giảm chi phí thanh toán và mở rộng hòa nhập tài chính, đặc biệt trong bối cảnh dịch vụ tài chính số qua di động phát triển mạnh ở nhiều thị trường đang phát triển.
