Iran tăng dùng stablecoin khi đồng nội tệ lao dốc

Đồng rial Iran lao dốc đã thúc đẩy người dân chuyển nhanh sang stablecoin neo USD để bảo vệ sức mua trước rủi ro lạm phát cao và bất ổn kinh tế.

Trong bối cảnh đồng nội tệ mất giá mạnh, giá hàng thiết yếu tăng và biểu tình lan rộng, nhu cầu nắm giữ tài sản số tăng lên như một kênh phòng vệ. Các diễn biến chính trị, trừng phạt và hạn chế thị trường quốc tế cũng làm áp lực lên dòng vốn và hệ thống tài chính.

Stablecoin tăng mạnh tại Iran khi đồng rial suy yếu

Người dân Iran đang chuyển sang stablecoin neo USD để hạn chế tác động của đồng rial mất giá và bảo toàn sức mua trong giai đoạn biến động.

Trong tuần này, đồng rial được ghi nhận có thời điểm rơi xuống khoảng 1,42 triệu rial đổi 1 USD, sau đó hồi nhẹ quanh 1,38 triệu. Đà giảm mạnh làm xói mòn tiết kiệm hộ gia đình và đẩy giá nhiều mặt hàng thiết yếu đi lên.

Mức lạm phát được báo cáo tăng 42,2% so với cùng kỳ vào tháng 12. Cùng giai đoạn, chi phí thực phẩm và các khoản liên quan sức khỏe lần lượt tăng lên 72% và 50%, cho thấy áp lực giá lan rộng ở các nhóm chi tiêu thiết yếu.

Trong môi trường đồng nội tệ mất giá nhanh, stablecoin neo USD thường được xem là công cụ “neo” theo USD để phòng vệ ngắn hạn. Ở các nền kinh tế bị hạn chế tiếp cận ngân hàng truyền thống, các nhà phân tích blockchain từ lâu đã theo dõi xu hướng người dùng chuyển sang crypto nhằm duy trì khả năng thanh toán và lưu giữ giá trị.

Bất ổn xã hội gia tăng khi áp lực giá cả và tiền tệ tích tụ

Biểu tình và tâm lý bất mãn gia tăng được ghi nhận cùng lúc với đà suy yếu của đồng rial, khiến nhu cầu tìm kênh phòng vệ như stablecoin trở nên cấp bách hơn.

Các báo cáo cho biết tình trạng bức xúc công chúng trầm trọng hơn do lo ngại siêu lạm phát. Hoạt động biểu tình được phản ánh đã mở rộng ở một số khu vực Tehran và vài thành phố lớn. Một số tiểu thương gần khu Grand Bazaar đóng cửa và tụ tập phản đối.

Các video lan truyền trực tuyến cho thấy nhiều nhóm hô khẩu hiệu phản đối giới cầm quyền, dù nhà chức trách tranh luận về mốc thời gian của các đoạn ghi hình. Tổng thống Masoud Pezeshkian thừa nhận bất ổn và kêu gọi xử lý nhanh các vấn đề mà ông mô tả là mối quan ngại kinh tế hợp pháp, đồng thời chỉ đạo bộ trưởng nội vụ làm việc trực tiếp với người dẫn dắt biểu tình.

Chủ tịch Quốc hội Mohammed Bagher Qalibaf cũng kêu gọi biện pháp khẩn cấp để bảo vệ đồng rial, đồng thời cáo buộc các đối thủ nước ngoài lợi dụng bất ổn. Trên thực địa, một số hình ảnh cho thấy lực lượng an ninh triển khai hơi cay ở một vài khu vực.

Trong bối cảnh đó, nhiều người Iran được cho là chuyển sang tiền điện tử và stablecoin với mục tiêu chính là bảo vệ sức mua. Việc lựa chọn stablecoin neo USD được xem là cách phòng vệ thực dụng khi chu kỳ mất giá diễn ra nhanh, đặc biệt trong giai đoạn bất ổn và biến động tỷ giá mạnh.

Stablecoin neo USD trở thành công cụ phòng vệ sức mua phổ biến

Stablecoin neo USD được ưa chuộng vì giúp người dùng “bám” theo giá trị USD, thuận tiện trao đổi và giảm rủi ro biến động so với nhiều crypto khác.

Trong điều kiện đồng nội tệ suy yếu, nhu cầu nắm giữ các tài sản định giá theo USD có thể tăng nhanh. Stablecoin thường được sử dụng để giữ giá trị, chuyển tiền, và thanh toán trong các kịch bản mà người dùng ưu tiên ổn định danh nghĩa theo USD hơn là kỳ vọng tăng giá.

Xu hướng này phù hợp với bức tranh rộng hơn về việc tài sản số được dùng trong các nền kinh tế chịu hạn chế. Một số nguồn phân tích blockchain ghi nhận các quốc gia bị trừng phạt có dòng nhận tài sản số lớn, phản ánh vai trò của công nghệ blockchain trong giao dịch xuyên biên giới khi kênh tài chính truyền thống gặp rào cản.

Trong nội dung được nhắc tới, Chainalysis từng báo cáo các quốc gia bị trừng phạt nhận hơn 16 tỷ USD tài sản số trong một năm, cho thấy mức độ sử dụng tài sản số như một phương tiện giao dịch và chuyển giá trị dưới áp lực.

Iran mở rộng tiếp cận tài sản số trong thanh toán và giao dịch quốc tế

Các tín hiệu chính sách và thực tiễn giao dịch cho thấy Iran có mức độ tham gia nhất định với tài sản số, góp phần củng cố nhu cầu sử dụng stablecoin.

Một báo cáo trước đó cho biết Trung tâm Xuất khẩu thuộc Bộ Quốc phòng Iran phát tín hiệu muốn chấp nhận tài sản số cho các khoản thanh toán liên quan đến hoạt động bán vũ khí ra nước ngoài. Dù chi tiết triển khai không được nêu đầy đủ, thông tin này phản ánh sự quan tâm đến việc dùng tài sản số trong các kịch bản thanh toán xuyên biên giới.

Khi các kênh thanh toán truyền thống bị hạn chế bởi trừng phạt hoặc rủi ro tuân thủ, stablecoin có thể được lựa chọn vì thanh khoản và tính quy chuẩn theo USD. Tuy nhiên, việc sử dụng cũng đi kèm rủi ro pháp lý và rủi ro đối tác, đặc biệt liên quan đến sàn giao dịch, ví lưu ký và việc đóng băng tài sản theo quy định.

Trừng phạt, biến động chính trị và rủi ro địa chính trị gia tăng áp lực lên kinh tế Iran

Trừng phạt được nối lại, bất ổn chính trị và căng thẳng địa chính trị làm suy giảm niềm tin, góp phần đẩy mạnh dịch chuyển vốn và nhu cầu nắm giữ tài sản neo USD như stablecoin.

Khủng hoảng kinh tế được mô tả đã gây hệ quả chính trị khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mohammed Reza Farzin từ chức vào thứ Hai, theo truyền thông nhà nước.

Các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc được nối lại trong năm 2025, liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, được cho là tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận của Iran với ba thị trường toàn cầu, làm gia tăng tình trạng dòng vốn rời đi.

Nhà chức trách cũng thông báo tạm thời đóng cửa tại Tehran và một số tỉnh, viện dẫn thiếu hụt năng lượng và thời tiết lạnh. Trong khi đó, cư dân phản ánh rằng dù có đóng cửa, trước đây từng tồn tại cáo buộc về các công ty crypto liên quan chính quyền tiến hành khai thác tiêu tốn nhiều năng lượng.

Rủi ro địa chính trị cũng được nhắc lại khi Mỹ cảnh báo Iran không tìm cách tái thiết năng lực hạt nhân hoặc tên lửa. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ hành động nếu Iran tiến tới khôi phục chương trình hạt nhân, đồng thời nói vẫn có khả năng đạt thỏa thuận qua đàm phán.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao người dân Iran chuyển sang stablecoin?

Stablecoin neo USD được dùng như công cụ phòng vệ khi đồng rial mất giá và lạm phát cao làm suy giảm sức mua. Người dùng kỳ vọng giá trị stablecoin ổn định hơn so với nắm giữ tiền nội tệ trong giai đoạn biến động.

Stablecoin nào được người Iran ưa chuộng nhất theo nội dung này?

Nội dung cho biết người Iran đặc biệt gravitate về các stablecoin được neo theo USD, vì đây là lựa chọn thực dụng để phòng vệ trước các chu kỳ mất giá nhanh của đồng nội tệ.

Lạm phát và chi phí sinh hoạt tại Iran được nêu ở mức nào?

Báo cáo được trích dẫn nêu lạm phát 42,2% so với cùng kỳ vào tháng 12; giá thực phẩm tăng 72% và chi phí liên quan sức khỏe tăng 50%.

Trừng phạt quốc tế ảnh hưởng gì đến nhu cầu dùng crypto ở Iran?

Nội dung đề cập việc trừng phạt khiến tiếp cận thị trường và kênh tài chính quốc tế bị hạn chế, làm gia tăng áp lực dòng vốn và thúc đẩy nhu cầu dùng tài sản số, gồm stablecoin, cho lưu giữ giá trị và giao dịch xuyên biên giới.

Liên kết nào trong bài dẫn tới thông tin “nhanh chóng” mà tổng thống kêu gọi?

Liên kết trong bài trỏ tới một trang tìm kiếm, ở đó từ “nhanh chóng” được dùng để nhấn mạnh yêu cầu xử lý kịp thời các vấn đề kinh tế: xem truy vấn liên quan.