Ngân hàng Quốc gia Kazakhstan (NBK) đã bật đèn xanh cho các dự án thí điểm tài sản số, đáng chú ý nhất là kế hoạch token hóa vàng tinh luyện do NBK kiểm soát.
Động thái này cho thấy Kazakhstan đang thử nghiệm nhiều mảnh ghép hạ tầng crypto, từ tài sản được bảo chứng bằng vàng đến stablecoin neo theo đồng tenge, đồng thời vẫn giữ quan điểm thận trọng về việc dùng tiền điện tử để thanh toán trực tiếp.
- NBK phê duyệt 3 dự án thí điểm: token hóa vàng, thanh toán crypto qua QR, và stablecoin neo KZT.
- Nhà chức trách có thể cấm thanh toán crypto trực tiếp, nhưng mô hình QR có thể dùng cơ chế quy đổi sang tiền pháp định trước khi mua hàng.
- Kazakhstan chuẩn bị khung luật số hóa tài chính, hướng tới QR liên ngân hàng thống nhất vào cuối quý I/2026.
NBK khởi động 3 dự án thí điểm tài sản số
NBK tại Astana đã phê duyệt triển khai ba dự án thí điểm trong lĩnh vực crypto, gồm token hóa vàng do NBK nắm giữ, thử nghiệm thanh toán bằng crypto qua nền tảng QR, và phát hành stablecoin neo theo đồng tenge (KZT).
Thông tin được công bố qua truyền thông Kazakhstan, trích dẫn bộ phận báo chí của NBK. Đây là bước đi theo hướng thử nghiệm có kiểm soát, tách bạch giữa “cho phép đầu tư” và “cách thức sử dụng” tiền điện tử trong nền kinh tế.
Token hóa vàng của NBK tập trung vào vàng tinh luyện tích lũy trong nước
Dự án token hóa vàng nhắm tới lượng vàng tinh luyện tích lũy bởi NBK, dựa trên lợi thế NBK có quyền ưu tiên mua đối với vàng tinh luyện trong nước.
Cơ quan quản lý chưa công bố chi tiết kỹ thuật, phạm vi phát hành token hay cơ chế bảo chứng. Tuy nhiên, bối cảnh đáng chú ý là Kazakhstan được mô tả đã trở thành một bên mua vàng quy mô lớn trong năm 2025.
Báo cáo trước đó cho biết dự trữ vàng của Kazakhstan đã tăng ít nhất 32 tấn kể từ đầu năm. NBK được nêu đã nhiều lần nằm trong nhóm nhà đầu tư vàng lớn trong các tháng gần đây, trong đó có thông tin mua 8 tấn chỉ riêng tháng 8.
Giá vàng được đề cập đang ở mức cao kỷ lục và “dao động quanh” 4.500 USD mỗi ounce troy. NBK từng đánh giá vàng là sản phẩm đầu tư “thể hiện tốt hơn tiền điện tử và các công cụ tài chính khác”.
Kazakhstan vẫn cân nhắc phân bổ dự trữ vào các đồng tiền điện tử chủ chốt
Dù ưu tiên vàng, phía NBK vẫn để ngỏ khả năng dùng một phần dự trữ vàng và ngoại hối để đầu tư vào các đồng tiền điện tử chủ chốt.
Phát biểu của lãnh đạo NBK cho thấy cách tiếp cận “đa tài sản”: ghi nhận vai trò của vàng trong quản trị dự trữ, đồng thời theo dõi crypto như một lớp tài sản có thể được phân bổ có chọn lọc.
Song song, Kazakhstan có ý định xây dựng quỹ dự trữ crypto quốc gia trị giá 1 tỷ USD, và NBK được nêu đã dành 300 triệu USD cho mục tiêu này.
Thử nghiệm thanh toán crypto bằng QR có thể đi kèm cơ chế quy đổi sang tiền pháp định
NBK sẽ thử nghiệm thanh toán crypto qua nền tảng QR, nhưng nhiều khả năng không phải là “chi trả trực tiếp bằng crypto”, mà có thể quy đổi sang tiền pháp định trước khi hoàn tất giao dịch.
Dự án QR được phê duyệt ngay sau khi có tuyên bố chính thức rằng nhà chức trách ở Astana không nghiêng về việc cho phép dùng tiền điện tử để chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ.
Người đứng đầu Cơ quan Quản lý và Phát triển Thị trường Tài chính, Madina Abylkasymova, được dẫn lời rằng Kazakhstan sẽ cho phép công dân đầu tư vào tài sản crypto, nhưng sẽ cấm sử dụng chúng cho thanh toán. Bà nhắc tới quá trình ban hành luật mới “On Banks and Banking Activities”, nhằm điều chỉnh toàn diện tài chính số và tiền điện tử; dự luật đang được Thượng viện xem xét sau khi thông qua Majilis.
Theo lộ trình được nhắc lại, các ngân hàng Kazakhstan dự kiến triển khai QR liên ngân hàng thống nhất cho thanh toán vào cuối quý I/2026.
Vai trò của cơ quan ARRFR trong định hướng “đầu tư được, thanh toán bị hạn chế”
ARRFR nhấn mạnh khuôn khổ cho phép người dân đầu tư crypto nhưng hạn chế dùng crypto để thanh toán, tạo ranh giới giữa hoạt động đầu tư và hành vi chi tiêu trong đời sống.
Cơ quan này xuất hiện trong bối cảnh thảo luận luật mới về ngân hàng và hoạt động ngân hàng, với mục tiêu đưa tài chính số và crypto vào khung điều chỉnh thống nhất thay vì chỉ hoạt động trong phạm vi hạn chế.
Trang cơ quan ARRFR: Trang ARRFR.
Thí điểm QR gắn với Bybit Kazakhstan và quyết định cuối cùng từ NBK
Bybit Kazakhstan từng công bố thí điểm thanh toán crypto qua QR và cho biết việc triển khai phụ thuộc quyết định của NBK.
Thông tin được nhắc lại rằng vào tháng 10, nền tảng địa phương của sàn Bybit đã giới thiệu một nguyên mẫu hệ thống tại một diễn đàn ở Dubai. Đại diện Bybit cho biết ngay khi NBK đưa ra quyết định, doanh nghiệp sẵn sàng cung cấp khả năng thanh toán cho người dùng ứng dụng.
“Ngay khi họ đưa ra quyết định, chúng tôi sẵn sàng cung cấp cho người dùng [ứng dụng Bybit] khả năng thực hiện thanh toán.”
– Mazurka Zeng, Trưởng bộ phận tiền pháp định và thanh toán của Bybit, phát biểu tại diễn đàn ở Dubai/tháng 10
Bybit cũng cho biết khách hàng Bybit Kazakhstan có thể dùng giải pháp này khi thanh toán bằng ứng dụng tại tất cả thị trường nơi công ty giao dịch crypto hoạt động, tùy theo phạm vi triển khai thực tế.
Stablecoin neo KZT nhằm hỗ trợ giao dịch tài sản số trong nền kinh tế Kazakhstan
Dự án thứ ba tập trung vào phát hành và lưu hành stablecoin định danh theo đồng tenge (KZT), nhằm hỗ trợ giao dịch tài sản số khi khung pháp lý được hợp pháp hóa và quản lý đầy đủ.
Vai trò của stablecoin KZT được mô tả là tạo lớp phương tiện thanh toán/đối soát ổn định cho giao dịch tài sản số, đặc biệt khi hoạt động crypto vượt ra khỏi cơ chế pháp lý hiện vẫn giới hạn trong Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (AIFC).
Trước đó, Kazakhstan từng thông báo ra mắt stablecoin neo tenge có tên Evo (KZTE), chạy trên blockchain Solana và phát hành thông qua sàn Intebix với sự hỗ trợ của Mastercard. Chi tiết này cho thấy stablecoin KZT có thể được triển khai theo mô hình hợp tác giữa tổ chức thanh toán và đơn vị phát hành trong nước.
Những câu hỏi thường gặp
NBK đang thí điểm những dự án crypto nào?
NBK đã phê duyệt 3 dự án thí điểm: token hóa vàng tinh luyện do NBK tích lũy, thử nghiệm thanh toán crypto qua nền tảng QR, và phát hành/lưu hành stablecoin neo theo đồng tenge (KZT).
Kazakhstan có cho phép dùng tiền điện tử để thanh toán hàng hóa, dịch vụ không?
Một tuyên bố từ phía cơ quan quản lý cho biết Kazakhstan sẽ cho phép đầu tư vào tài sản crypto nhưng cấm sử dụng chúng cho thanh toán. Dù vậy, mô hình QR có thể được thiết kế theo hướng quy đổi crypto sang tiền pháp định trước khi trả tiền.
Token hóa vàng của NBK dựa trên nguồn vàng nào?
Dự án hướng tới token hóa vàng tinh luyện NBK tích lũy trong nước. NBK có quyền ưu tiên mua đối với toàn bộ vàng tinh luyện trong nước, và đã tận dụng quyền này để tăng nắm giữ vàng.
Stablecoin neo KZT dùng để làm gì?
Stablecoin định danh theo KZT được kỳ vọng hỗ trợ giao dịch tài sản số trong nền kinh tế Kazakhstan khi có khung pháp lý đầy đủ, thay vì chỉ hoạt động trong phạm vi pháp lý hạn chế như tại AIFC.
Khi nào Kazakhstan triển khai QR liên ngân hàng thống nhất?
Các ngân hàng Kazakhstan được kỳ vọng triển khai QR liên ngân hàng thống nhất cho thanh toán vào cuối quý I/2026.
