Kinh tế lớn nhất châu Âu vẫn trì trệ, ít tệ hơn năm 5 suy thoái

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu là Đức vẫn mắc kẹt trong năm thứ năm liên tiếp suy yếu, khi tăng trưởng dự báo chỉ quanh 1% và tâm lý doanh nghiệp còn thấp xa mức trung bình dài hạn.

Khảo sát quy mô lớn của DIHK cho thấy doanh nghiệp vẫn thận trọng với đầu tư và tuyển dụng, dù chính phủ công bố gói 500 tỷ euro cho hạ tầng và các biện pháp hỗ trợ đầu tư. Nhiều tiếng nói từ giới công nghiệp cảnh báo xu hướng suy giảm đã kéo dài hơn một thập kỷ.

Dự báo tăng trưởng 1% vẫn cho thấy Đức tụt lại so với các nền kinh tế lớn

Tăng trưởng của Đức có thể đạt 1% trong năm nay theo DIHK, nhưng mức này vẫn thấp và phản ánh việc Đức tăng trưởng kém đáng kể so với kinh tế thế giới và Mỹ kể từ 2019.

Triển vọng mới cho rằng tăng trưởng có thể đạt 1%, nhỉnh hơn ước tính trước đó là 0,7%, theo dữ liệu từ Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức (DIHK).

Helena Melnikov nhận định tốc độ này “là quá ít” trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh năng động hơn. Bà cũng nêu các số liệu cho thấy khoảng cách từ năm 2019: kinh tế toàn cầu tăng 19%, Mỹ tăng 15%, Italy tăng 6%, còn Đức chỉ tăng 0,2%.

Theo Melnikov, chi tiêu công cao hơn cho an ninh và quốc phòng có thể tạo lực đẩy nhỏ cho một số khu vực, nhưng tác động lan tỏa “quá ít được cảm nhận” trên toàn quốc.

“Đó là quá ít; các đối thủ cạnh tranh của chúng ta năng động hơn.”
– Helena Melnikov, DIHK

Khảo sát DIHK cho thấy doanh nghiệp tiếp tục cắt giảm đầu tư và tuyển dụng

Khảo sát khoảng 26.000 doanh nghiệp của DIHK cho thấy chỉ số khí hậu kinh doanh tăng nhẹ lên 95,9 điểm, vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình dài hạn 110 điểm; kế hoạch đầu tư và tuyển dụng nhìn chung còn yếu.

Trong khảo sát quy mô lớn của DIHK với khoảng 26.000 công ty, chỉ số khí hậu kinh doanh nhích lên 95,9 điểm. Tuy nhiên, mức trung bình dài hạn là 110 điểm, cho thấy niềm tin đã suy giảm đáng kể.

Chính phủ công bố kế hoạch 500 tỷ euro cho hạ tầng, đồng thời đưa ra các bước mới nhằm hỗ trợ đầu tư của doanh nghiệp. Dù vậy, các công ty chỉ kỳ vọng tích cực hơn một chút so với tháng 10, và cứ 4 doanh nghiệp thì có 1 doanh nghiệp dự báo tình hình sẽ tệ hơn trong năm nay.

Các lực cản lớn nhất: nhu cầu nội địa yếu, chi phí lao động tăng và bất định chính sách

Doanh nghiệp Đức coi nhu cầu trong nước yếu và chi phí lao động tăng là hai vấn đề đứng đầu (đều 59%), kế đến là bất định chính sách (58%) và giá năng lượng, nguyên liệu cao (48%).

Melnikov cảnh báo nếu “kéo phanh tay” thì nền kinh tế khó thoát đáy. Bà kêu gọi cắt giảm thủ tục nhanh hơn, đồng thời hạ chi phí năng lượng và chi phí lao động.

• Nhu cầu yếu trong nước: 59% doanh nghiệp.
• Chi phí lao động tăng: 59% doanh nghiệp.
• Bất định chính sách: 58% doanh nghiệp.
• Giá năng lượng và nguyên liệu cao: 48% doanh nghiệp.

“Với phanh tay đang kéo, chúng ta sẽ không ra khỏi thung lũng.”
– Helena Melnikov, DIHK

Đầu tư tư nhân chưa phục hồi về mức trước đại dịch và kế hoạch tuyển dụng vẫn yếu

Chỉ 23% doanh nghiệp dự định tăng đầu tư trong khi 31% muốn giảm; đầu tư tư nhân được cho là vẫn thấp hơn 11% so với mức trước đại dịch, còn tuyển dụng nghiêng về cắt giảm.

Về đầu tư, 23% công ty dự kiến tăng chi tiêu, trong khi 31% lên kế hoạch cắt giảm. Melnikov cho biết đầu tư tư nhân vẫn thấp hơn 11% so với mức trước thời kỳ virus.

Về tuyển dụng, khoảng 25% doanh nghiệp dự tính cắt giảm nhân sự, còn 12% dự tính tăng thêm lao động. Điều này cho thấy thị trường việc làm có thể chịu thêm áp lực nếu nhu cầu không cải thiện.

Xuất khẩu là điểm sáng tương đối dù căng thẳng thương mại

22% doanh nghiệp kỳ vọng xuất khẩu tăng trong năm nay, cao hơn 3 điểm phần trăm so với khảo sát tháng 10, dù rủi ro căng thẳng thương mại vẫn hiện hữu.

Một điểm tích cực là kỳ vọng xuất khẩu. Dù tồn tại căng thẳng thương mại, 22% công ty dự báo xuất khẩu sẽ tăng trong năm nay, cao hơn 3 điểm phần trăm so với con số ghi nhận trong tháng 10.

Lãnh đạo Mercedes-Benz cảnh báo xu hướng suy giảm 10–15 năm và rủi ro chính trị đi kèm

Ola Källenius cho rằng Đức đã đi sai hướng trong 10–15 năm; ông cảnh báo tình trạng trì trệ kéo dài có thể làm gia tăng ủng hộ các lực lượng dân túy, đồng thời kêu gọi cải thiện năng suất và thời gian làm việc.

Trong một cuộc phỏng vấn với Der Spiegel, Ola Källenius, CEO Mercedes-Benz, nhận định nền kinh tế Đức đã chuyển hướng tiêu cực trong khoảng mười đến mười lăm năm.

Ông cũng cảnh báo đà đi xuống kéo dài có thể khiến các đảng cánh hữu như AfD nhận thêm ủng hộ, vì “những người dân túy cánh hữu sẽ xuất hiện, và họ không có giải pháp cho bất cứ điều gì.”

Ola cho rằng Đức từng che phủ nhiều vấn đề nhờ năng suất cao, nhưng lợi thế này đã suy yếu do thói quen làm việc chậm hơn và mức sẵn sàng nỗ lực thấp hơn. Ông ví nước Đức như một đội bóng nghĩ mình tập luyện đủ trong khi các đội khác tập gấp đôi.

Ông ủng hộ quyền làm bán thời gian cho người chăm sóc con nhỏ hoặc người thân cao tuổi. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đất nước cần “làm việc nhiều hơn” hoặc “làm việc nhiều giờ hơn” để động cơ năng suất “độc nhất” không bị chậm lại.

“Những người dân túy cánh hữu sẽ xuất hiện, và họ không có giải pháp cho bất cứ điều gì.”
– Ola Källenius, CEO Mercedes-Benz, Der Spiegel

Những câu hỏi thường gặp

DIHK dự báo tăng trưởng của Đức năm nay là bao nhiêu?

DIHK cho biết tăng trưởng có thể đạt 1% trong năm nay, nhỉnh hơn dự báo trước đó là 0,7%.

Chỉ số khí hậu kinh doanh trong khảo sát DIHK đang ở mức nào?

Chỉ số khí hậu kinh doanh tăng nhẹ lên 95,9 điểm, trong khi mức trung bình dài hạn là 110 điểm.

Những vấn đề lớn nhất doanh nghiệp Đức đang gặp phải là gì?

Bốn vấn đề được nêu nhiều nhất là nhu cầu nội địa yếu (59%), chi phí lao động tăng (59%), bất định chính sách (58%), và giá năng lượng, nguyên liệu cao (48%).

Doanh nghiệp Đức có kế hoạch đầu tư và tuyển dụng ra sao?

23% doanh nghiệp dự định tăng đầu tư và 31% dự định giảm. Về nhân sự, khoảng 25% dự kiến cắt giảm, còn 12% dự kiến tuyển thêm.

Yếu tố nào là điểm sáng tương đối trong triển vọng kinh doanh?

Kỳ vọng xuất khẩu cải thiện: 22% doanh nghiệp dự báo xuất khẩu tăng trong năm nay, cao hơn 3 điểm phần trăm so với tháng 10.