Lãnh đạo a16z crypto cảnh báo sàn giao dịch chạy theo mô hình giống nhau

a16z crypto cảnh báo làn sóng công ty đổ xô làm nền tảng giao dịch có thể làm giảm cơ hội đổi mới và tăng trưởng bền vững của ngành tiền điện tử.

Nhiều doanh nghiệp crypto thành công đang mở rộng sang mảng giao dịch để tăng doanh thu, nhưng theo các lãnh đạo a16z, giao dịch nên là kênh kiếm tiền bổ trợ chứ không phải mô hình kinh doanh cuối cùng.

Vì sao bùng nổ nền tảng giao dịch là điều đáng lo?

Vì khi hầu hết công ty đều chạy theo dịch vụ giao dịch, ngành có nguy cơ “hội tụ mô hình” quá sớm, khiến đổi mới sản phẩm bị lép vế và chỉ vài doanh nghiệp thống trị có thể tồn tại.

Andreessen Horowitz (a16z) mảng crypto cảnh báo các nhà sáng lập blockchain rằng việc lao nhanh vào xây nền tảng giao dịch có thể làm suy giảm tiềm năng đổi mới và tăng trưởng bền vững của toàn ngành.

Trong tài liệu hướng dẫn dành cho các nhà xây dựng crypto năm 2026, a16z nhấn mạnh giao dịch nên là công cụ để mở rộng doanh thu, không phải “đích đến” của mô hình kinh doanh. Bạn có thể xem tài liệu tại hướng dẫn cho nhà xây dựng crypto.

Đối tác a16z crypto, Arianna Simpson, cho biết gần như mọi công ty crypto thành công (trừ stablecoin và hạ tầng cốt lõi) đều đã cung cấp hoặc đang lên kế hoạch cung cấp dịch vụ giao dịch. Khi tất cả triển khai chiến lược giống nhau, chỉ một số ít doanh nghiệp có thể vươn lên thành kẻ dẫn đầu, phần còn lại bị cạnh tranh bào mòn.

Simpson ví lựa chọn này giống “bài kiểm tra kẹo marshmallow” với nhà sáng lập: ai đủ kiên nhẫn không chạy theo nhu cầu thị trường tức thời có thể xây doanh nghiệp có giá trị lớn hơn trong dài hạn. Bà nhấn mạnh giao dịch có vai trò thị trường quan trọng, nhưng doanh nghiệp nên tập trung vào “sản phẩm” trong product-market fit thay vì coi giao dịch là kết thúc hành trình.

Bất định pháp lý ở Mỹ đã làm méo mó cách xây dựng mạng blockchain

Bất định pháp lý khiến nhiều dự án ưu tiên né rủi ro thay vì tối ưu sản phẩm, kéo theo thiết kế token và mô hình tổ chức bị định hình bởi luật sư nhiều hơn kỹ sư.

Miles Jennings, thành viên nhóm chính sách của a16z crypto, nhận định bất định pháp lý là một trong các rào cản lớn nhất khi xây dựng mạng blockchain tại Mỹ trong thập kỷ qua. Luật chứng khoán bị “kéo giãn” và thực thi theo hướng ép nhà sáng lập đi vào khung quản lý vốn dành cho doanh nghiệp truyền thống, thay vì mạng phi tập trung.

Theo Jennings, việc thiếu quy định rõ ràng tạo ra nhiều méo mó: chiến lược sản phẩm bị thay thế bởi chiến lược giảm thiểu rủi ro; kỹ sư lùi về sau luật sư; nhà sáng lập được khuyên tránh minh bạch; phân phối token trở nên tùy tiện về mặt pháp lý; cấu trúc quản trị mang tính trình diễn; thiết kế tổ chức ưu tiên “lá chắn pháp lý” hơn là công năng.

Vấn đề nghiêm trọng hơn là token bị thiết kế để né “giá trị kinh tế”, dẫn tới thiếu mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng. Trong khi đó, các dự án phớt lờ rủi ro pháp lý đôi khi lại vượt trội so với nhóm xây dựng “thiện chí”, làm lệch động lực cạnh tranh trong ngành.

Khung pháp lý rõ ràng có thể giúp mạng blockchain tốt hơn

Khi có khung pháp lý thống nhất, mạng blockchain có thể vận hành minh bạch theo tiêu chuẩn tuân thủ rõ ràng, giúp các dự án xây dựng bền vững cạnh tranh công bằng hơn.

a16z cho rằng khung pháp lý được kỳ vọng sẽ cho phép các mạng blockchain hoạt động minh bạch với hướng dẫn tuân thủ cụ thể, thay vì phải liên tục thay đổi cấu trúc để tránh rủi ro pháp lý.

Khi các tiêu chuẩn áp dụng đồng đều trên toàn ngành, những nhà xây dựng “thiện chí” vốn ưu tiên tuân thủ và mô hình bền vững sẽ có sân chơi ngang bằng hơn để cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, trải nghiệm người dùng và hiệu quả vận hành.

Động lực tổ chức và vai trò của cải cách quy định trong năm 2026

Dữ liệu khảo sát cho thấy quy định là điểm nghẽn lẫn chất xúc tác: 35% tổ chức xem bất định pháp lý là rào cản lớn nhất, và 32% coi sự rõ ràng pháp lý là động lực mạnh nhất để áp dụng crypto.

Ngành tiền điện tử bước vào năm 2026 với động lực đáng kể nhờ diễn biến của Bitcoin và mức độ tham gia ngày càng tăng của các tổ chức. Tuy nhiên, việc mô hình thành công tập trung quá nhiều quanh nền tảng giao dịch cho thấy ngành có thể đang hội tụ sớm hơn kỳ vọng.

Goldman Sachs công bố báo cáo xác định cải cách quy định là chất xúc tác lớn nhất cho việc các tổ chức chấp nhận crypto trong năm 2026. Báo cáo cũng lưu ý các công ty hạ tầng crypto có thể hưởng lợi từ tăng trưởng hệ sinh thái trong khi ít chịu tác động trực tiếp từ các chu kỳ giao dịch.

Dữ liệu khảo sát của ngân hàng cho thấy 35% tổ chức xác định bất định pháp lý là rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng, trong khi 32% xem sự rõ ràng pháp lý là chất xúc tác hàng đầu.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao a16z không muốn các công ty crypto lấy giao dịch làm mô hình cốt lõi?

Vì giao dịch dễ dẫn đến chiến lược đồng dạng và cạnh tranh khốc liệt theo quy mô, khiến chỉ vài công ty thống trị. a16z cho rằng giao dịch nên là nguồn thu bổ trợ để nuôi đổi mới sản phẩm, thay vì trở thành “đích đến” làm giảm động lực xây giá trị dài hạn.

“Bài kiểm tra kẹo marshmallow” mà Arianna Simpson nhắc tới có nghĩa gì?

Đó là phép ẩn dụ về sự kiên nhẫn của nhà sáng lập: ai không vội chạy theo cơ hội doanh thu ngắn hạn từ giao dịch có thể tập trung xây sản phẩm khác biệt và tạo doanh nghiệp giá trị hơn trong dài hạn.

Bất định pháp lý ở Mỹ ảnh hưởng thế nào đến thiết kế token và vận hành dự án?

Theo a16z, bất định pháp lý khiến nhiều dự án ưu tiên né rủi ro hơn tối ưu công năng: hạn chế minh bạch, phân phối token trở nên tùy tiện về mặt pháp lý, quản trị mang tính hình thức, và mô hình tổ chức đặt bảo vệ pháp lý lên trên hiệu quả sản phẩm.

Khung pháp lý rõ ràng sẽ cải thiện điều gì cho các mạng blockchain?

Nó giúp dự án vận hành minh bạch theo hướng dẫn tuân thủ rõ ràng thay vì “lách rủi ro”, đồng thời tạo sân chơi công bằng hơn cho các đội ngũ đã đầu tư vào tuân thủ và mô hình bền vững để cạnh tranh bằng chất lượng.

Khảo sát của Goldman Sachs nói gì về rào cản và chất xúc tác của tổ chức đối với crypto?

Khảo sát cho thấy 35% tổ chức xem bất định pháp lý là rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng, còn 32% xem sự rõ ràng pháp lý là chất xúc tác hàng đầu để tăng mức độ tham gia vào tiền điện tử.