Việc nhiều nước châu Á siết prediction markets đang đẩy vốn, thanh khoản và hoạt động đổi mới sang các thị trường phương Tây có khung pháp lý rõ hơn.
Tranh luận này xoay quanh cách phân loại prediction markets: là cờ bạc bất hợp pháp hay một dạng hợp đồng sự kiện cần được quản lý riêng. Cách tiếp cận khác nhau giữa châu Á và phương Tây đang tạo ra chênh lệch đáng kể về quy mô giao dịch, mức độ chấp nhận và an toàn người dùng.
- Nhiều cơ quan quản lý ở châu Á xem prediction markets là cờ bạc, dẫn tới việc chặn hoặc hạn chế truy cập.
- Khung pháp lý tại Mỹ cho phép một số hợp đồng sự kiện hoạt động trong phạm vi quản lý, giúp thị trường tăng nhanh.
- Khoảng cách chính sách đang khiến vốn, thanh khoản và người dùng dịch chuyển sang các nền tảng quốc tế.
Prediction markets là gì
Prediction markets là các thị trường mua bán hợp đồng mà giá trị phụ thuộc vào việc một sự kiện có xảy ra hay không. Mỗi hợp đồng thường trả 1 USD nếu sự kiện xảy ra và 0 USD nếu không xảy ra, nên giá giao dịch phản ánh xác suất thị trường đang đặt cược cho kết quả đó.
Web3 research firm Tiger Research cho biết các thị trường này đã thu hút sự quan tâm lớn nhờ các nền tảng crypto-native như Polymarket, nơi giao dịch được thanh toán on-chain. Báo cáo cũng nêu rằng khối lượng giao dịch có thể vượt 14 tỷ USD mỗi tháng và nhóm dẫn đầu ngành có tổng định giá khoảng 40 tỷ USD.
Một số nghiên cứu học thuật cho rằng prediction markets có thể tạo ra dự báo khá hữu ích vì giá liên tục được cập nhật theo thông tin mới. Sự quan tâm của Meta với dự án Arena cũng cho thấy mô hình này đã vượt ra ngoài phạm vi riêng của crypto.
Châu Á đang siết chặt theo hướng cờ bạc
Nhiều nhà quản lý tại châu Á đang xử lý prediction markets như một hình thức cờ bạc trái phép. Cách tiếp cận này dẫn tới các biện pháp chặn truy cập, hạn chế giao dịch hoặc coi nền tảng là không được cấp phép.
Singapore đã có động thái kiểm soát Polymarket trong tháng 1/2025 vì bị xem là website cờ bạc chưa được cấp phép. Tại Taiwan, việc sử dụng nền tảng này bị hạn chế trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, còn ở Thailand, nhà cung cấp internet được yêu cầu chặn truy cập sau đó.
Polymarket hiện đã bổ sung Iran, Iraq, Lebanon, Myanmar, North Korea, Singapore, Syria, Taiwan, Thailand và Yemen vào danh sách quốc gia không được truy cập nền tảng. Người dùng ở Singapore, Taiwan và Thailand chỉ được phép đóng vị thế, không được mở giao dịch mới.
Thanh khoản và người dùng vẫn tiếp tục tìm đường sang nơi khác
Việc cấm hoặc hạn chế không làm nhu cầu biến mất. Thay vào đó, người dùng và hoạt động giao dịch có xu hướng chuyển sang các nền tảng quốc tế, nơi mức độ tiếp cận cao hơn và rủi ro pháp lý khác nhau theo từng khu vực.
Ấn Độ đã cấm trò chơi trực tuyến bằng tiền thật trong năm 2025, trong khi các biện pháp với nền tảng Probo cũng cho thấy giới chức đang dùng luật cờ bạc cũ để xử lý mô hình mới. Philippines hủy giấy phép của các đơn vị cờ bạc offshore, Hong Kong cảnh báo prediction markets crypto có thể bị xem là cờ bạc bất hợp pháp, Indonesia phong tỏa hơn 33.000 tài khoản liên quan đến cờ bạc, còn Vietnam chặn các ứng dụng cờ bạc trái phép khỏi kho ứng dụng.
Tại South Korea, một sàn cược có tên Opinion được cho là đã vượt mốc 2 nghìn tỷ won về khối lượng giao dịch hằng tuần kể từ khi ra mắt, dù nước này có các biện pháp kiểm soát cờ bạc rất chặt. Diễn biến này cho thấy nhu cầu vẫn tồn tại ngay cả khi bị hạn chế mạnh.
Phương Tây chọn quản lý thay vì cấm
Tại Mỹ, prediction markets được cho phép vận hành trong một số khung pháp lý giám sát thay vì bị cấm hoàn toàn. Cách làm này giúp thị trường mở rộng nhanh hơn và thu hút thêm người dùng, thanh khoản lẫn hoạt động liên quan đến tài chính sự kiện.
Theo ước tính của TRM Labs, khối lượng giao dịch prediction markets vào đầu năm 2025 vào khoảng 1,2 tỷ USD mỗi tháng và tăng lên hơn 20 tỷ USD trong tháng 1/2026, với khoảng 840.000 ví hoạt động. Kalshi hoạt động như một designated contract market dưới Commodity Futures Trading Commission, qua đó tạo nền tảng pháp lý cho các hợp tác như với CNN và Robinhood.
Dù vậy, một số ý kiến trong giới quản lý và đầu tư vẫn lo ngại về giao dịch nội gián, tuân thủ AML/KYC và mức độ bất định pháp lý. Tranh luận tại Mỹ hiện vẫn tập trung vào việc luật hàng hóa liên bang có ưu tiên hơn luật cờ bạc cấp bang hay không.
Tác động lớn nhất nằm ở dòng vốn và khung luật
Khác biệt giữa hai cách tiếp cận đang tạo ra hệ quả rõ nhất ở dòng vốn, thanh khoản và nơi hình thành đổi mới. Nếu một khu vực tiếp tục dùng luật cờ bạc để xử lý prediction markets, hoạt động kinh doanh có thể chảy sang các thị trường đã thiết kế quy định riêng cho loại sản phẩm này.
Với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong crypto, vấn đề cốt lõi không chỉ là mức độ chấp nhận của sản phẩm mà còn là nơi pháp luật cho phép nó phát triển. Cách các nước châu Á điều chỉnh trong thời gian tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc khu vực này giữ hay mất vai trò trong một mảng đang tăng trưởng nhanh.
Tổng kết
Prediction markets đang trở thành phép thử cho cách các khu vực quản lý sản phẩm tài chính mới trong crypto. Châu Á thiên về siết chặt, còn phương Tây chọn khung quản lý, và khác biệt đó đang định hình nơi vốn và người dùng dịch chuyển.
