Dự báo mới của Liên Hợp Quốc cho thấy kinh tế thế giới có nguy cơ chậm lại do rào cản thương mại của Mỹ và bất định chính trị gia tăng, với tác động mạnh hơn dự kiến sẽ lộ rõ trong năm 2026.
Những thay đổi về thuế quan, xung đột vũ trang và dư địa chính sách bị thu hẹp đang tái định hình kỳ vọng tăng trưởng toàn cầu. Bức tranh lạm phát lại tích cực hơn, nhưng thương mại quốc tế và nhiều nền kinh tế phát triển có thể chịu áp lực rõ rệt.
- Liên Hợp Quốc dự báo tăng trưởng toàn cầu giảm nhẹ trong 2026 khi tác động thuế quan và bất định chính trị rõ nét hơn.
- Mỹ được dự báo đi ngược xu hướng chậm lại, trong khi EU, Nhật Bản và Trung Quốc tăng trưởng thấp hơn so với 2025.
- Lạm phát toàn cầu dự kiến hạ nhiệt, nhưng rủi ro nợ cao và ngân sách thắt chặt hạn chế khả năng ứng phó của các chính phủ.
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự báo chậm lại trong năm 2026
Tăng trưởng kinh tế thế giới được Liên Hợp Quốc dự báo đạt 2,7% năm 2026, giảm từ 2,8% năm 2025, trước khi nhích lên 2,9% năm 2027.
Theo dự báo, các mức tăng này vẫn thấp hơn đáng kể so với trung bình 3,2% của thập kỷ trước đại dịch. Liên Hợp Quốc nhấn mạnh trọng tâm rủi ro nằm ở rào cản thương mại gia tăng và môi trường địa chính trị, công nghệ nhiều biến động, khiến niềm tin và đầu tư khó cải thiện đồng đều.
Trong bối cảnh vĩ mô này, thị trường tiền điện tử thường phản ứng mạnh với kỳ vọng lãi suất, thanh khoản và biến động thương mại. Tuy vậy, các con số nêu trên chỉ phản ánh dự báo tăng trưởng tổng thể, không phải dự phóng trực tiếp cho giá crypto.
Thuế quan của Mỹ khiến thương mại quốc tế giảm tốc rõ rệt
Liên Hợp Quốc cho rằng tác động đầy đủ của các mức thuế quan sẽ “trở nên rõ rệt hơn vào năm 2026”, kéo tăng trưởng thương mại toàn cầu đi xuống.
Báo cáo nêu, năm 2025 các nền kinh tế đã phần nào “hấp thụ” các mức thuế mà Tổng thống Donald Trump áp lên phần lớn đối tác thương mại của Mỹ trong tháng 4. Tuy nhiên, độ trễ chính sách khiến tác động tiêu cực được dự báo bộc lộ mạnh hơn sau đó.
Tăng trưởng thương mại quốc tế được ghi nhận 3,8% cho năm 2025 và dự kiến giảm còn 2,2% “năm nay” theo nội dung báo cáo. Đà giảm này có thể ảnh hưởng đến dòng chảy hàng hóa, chi phí vận chuyển và biên lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó tác động gián tiếp đến tâm lý rủi ro trên các thị trường tài sản, gồm cả tiền điện tử.
“Sự kết hợp giữa căng thẳng kinh tế, địa chính trị và công nghệ đang tái định hình bối cảnh toàn cầu, tạo ra bất định kinh tế mới và các điểm dễ tổn thương về xã hội.”
– António Guterres, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc
Mỹ được dự báo đi ngược xu hướng chậm lại, nhờ chính sách mở rộng
Liên Hợp Quốc dự báo tăng trưởng Mỹ tăng nhẹ lên 2,0% so với 1,9% năm 2025, nhờ các chính sách tài khóa và tiền tệ mang tính mở rộng.
Đây là điểm nổi bật so với xu hướng chung. Dự báo nhấn mạnh động lực đến từ “expansionary fiscal and monetary policies” (chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng). Trong thực tế, kỳ vọng nới lỏng điều kiện tài chính có thể làm tăng khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, nhưng mức độ lan tỏa sang crypto còn phụ thuộc lạm phát, lãi suất thực và biến động địa chính trị.
Bên cạnh tranh chấp thương mại, báo cáo cũng cảnh báo rủi ro từ các xung đột vũ trang trên toàn cầu có thể kéo giảm tăng trưởng, dù nhiều nước ghi nhận chi tiêu tiêu dùng tăng và thị trường lao động tương đối ổn định.
EU và Nhật Bản tăng trưởng yếu hơn so với năm 2025
Tăng trưởng EU được dự báo giảm còn 1,3% năm 2026, còn Nhật Bản ở mức 0,9%, đều thấp hơn mức của năm 2025.
Việc các đồng minh thân cận của Mỹ tăng trưởng chậm lại cho thấy cú sốc thương mại và bất định chính sách có thể lan rộng. Với các nền kinh tế có độ mở cao, thương mại suy yếu thường đi kèm áp lực lên sản xuất, đầu tư và tâm lý doanh nghiệp.
Đối với thị trường tiền điện tử, bối cảnh này thường làm nổi bật vai trò của dữ liệu vĩ mô theo khu vực (EU, Nhật) trong kỳ vọng chính sách tiền tệ, từ đó tác động đến dòng vốn vào tài sản rủi ro. Tuy nhiên, báo cáo không cung cấp dữ liệu riêng cho thị trường crypto hay Crypto ETF.
Trung Quốc tăng trưởng chậm lại dù xuất khẩu ngoài Mỹ vẫn mạnh
Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 4,6% năm 2026, giảm từ 4,9% năm trước, trong bối cảnh là mục tiêu chính của các biện pháp thương mại từ Mỹ.
Báo cáo cho biết thặng dư thương mại của Trung Quốc vẫn vượt 1 nghìn tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2025, phản ánh năng lực xuất khẩu mạnh sang các thị trường ngoài Mỹ. Điều này hàm ý sự dịch chuyển dòng thương mại theo khu vực có thể bù đắp một phần tác động từ rào cản song phương.
Tuy vậy, mức tăng trưởng tổng thể vẫn được dự báo thấp hơn. Với nhà đầu tư, thông điệp chính là tăng trưởng chậm có thể đồng thời kéo giảm nhu cầu hàng hóa và ảnh hưởng định hướng chính sách, yếu tố thường tác động gián tiếp đến biến động của các tài sản như tiền điện tử.
Các khu vực đang phát triển có triển vọng phân hóa, Ấn Độ giảm tốc
Africa được dự báo tăng trưởng 4,0% năm 2026, Nam Á giảm còn 5,6%, Đông Á còn 4,4%, và Ấn Độ đạt 6,6% sau mức 7,4% năm 2025.
Dự báo cho thấy Africa nhích lên nhẹ từ 3,9% (2025) lên 4,0% (2026). Nam Á giảm từ 5,9% xuống 5,6%, Đông Á giảm từ 4,9% xuống 4,4%. Ấn Độ được nêu riêng với mức 6,6% “năm nay” sau 7,4% năm 2025.
Chênh lệch tăng trưởng giữa các khu vực có thể ảnh hưởng đến dòng vốn và nhu cầu chuyển tiền xuyên biên giới. Trong hệ sinh thái crypto, các thị trường tăng trưởng nhanh thường song hành với nhu cầu thanh toán số, nhưng báo cáo của Liên Hợp Quốc không đưa ra chỉ dấu trực tiếp về mức độ chấp nhận tiền điện tử theo từng khu vực.
Latin America và Caribbean chịu thêm sức ép từ thuế quan, quy định nhập cư và chi phí vận tải
Latin America và Caribbean được dự báo tăng trưởng 2,3% năm 2026, giảm nhẹ từ 2,4% năm 2025.
Báo cáo nêu khu vực này đối mặt các biện pháp thuế quan mới của Mỹ, thay đổi quy định nhập cư và chi phí vận chuyển cao hơn. Các yếu tố này có thể tác động cả phía cung (logistics) lẫn phía cầu (tiêu dùng, kiều hối), từ đó ảnh hưởng triển vọng tăng trưởng.
Trong bối cảnh chi phí giao thương tăng, nhu cầu tối ưu hóa thanh toán và chuyển tiền có thể tăng, nhưng mức độ người dùng chuyển sang tiền điện tử phụ thuộc khung pháp lý từng nước, hạ tầng on/off-ramp và biến động tỷ giá nội tệ.
Các quốc gia nghèo nhất tăng trưởng cải thiện nhưng vẫn dưới mục tiêu phát triển bền vững
Nhóm các quốc gia kém phát triển nhất được dự báo tăng trưởng 4,6% năm 2026 và 5,0% năm 2027, cao hơn mức 3,9% ước tính cho 2025 nhưng vẫn dưới mục tiêu 7%.
Liên Hợp Quốc nhấn mạnh dù có cải thiện, tốc độ này vẫn “kém xa” mức 7% cần thiết để đạt các mục tiêu phát triển bền vững. Thách thức thường trực là khả năng huy động vốn, sức chống chịu trước cú sốc giá cả và chất lượng dịch vụ thiết yếu.
Với các nền kinh tế có nguồn lực hạn chế, biến động thương mại, chi phí vay và suy giảm viện trợ có thể làm trầm trọng thêm rủi ro xã hội. Điều này cũng làm gia tăng mức độ nhạy cảm với các cú sốc toàn cầu, bao gồm biến động giá năng lượng và thực phẩm.
Lạm phát toàn cầu hạ nhiệt và thất nghiệp giảm nhẹ, nhưng rủi ro xã hội vẫn lớn
Lạm phát toàn cầu được dự báo giảm xuống 3,1% năm 2026 từ 3,4% năm 2025, trong khi tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu dự kiến giảm nhẹ từ 5,0% xuống 4,9%.
Liên Hợp Quốc cho biết lạm phát hạ nhiệt nhờ chi phí năng lượng và thực phẩm giảm, tỷ giá ổn định hơn và tăng lương chậm lại. Khoảng 40% quốc gia đã chứng kiến lạm phát quay về mức trung bình dài hạn trong năm 2025.
Về việc làm, báo cáo ghi nhận thị trường lao động “ổn định” năm trước. Dù vậy, thất nghiệp thanh niên cao hơn hơn gấp đôi mức chung, và khoảng 257 triệu người trẻ trên thế giới không đi làm cũng không đi học.
Báo cáo cũng lưu ý rằng lo ngại mất việc do thuế quan đã giảm bớt sau khi một phần biện pháp được điều chỉnh/giảm vào cuối năm.
Dư địa chính sách bị thu hẹp vì nợ cao và ngân sách thắt chặt
Liên Hợp Quốc cảnh báo nhiều quốc gia có ít dư địa để ứng phó suy giảm do nợ cao và ngân sách eo hẹp, trong khi viện trợ nước ngoài giảm có thể đe dọa dịch vụ thiết yếu ở các nước nghèo nhất.
Thông điệp trung tâm là hạn chế về tài khóa khiến các gói hỗ trợ khó triển khai khi tăng trưởng suy yếu. Khi nợ cao đi kèm chi phí vay biến động, ưu tiên tài khóa thường nghiêng về ổn định thay vì kích thích.
Đối với nhà đầu tư tiền điện tử, bối cảnh dư địa chính sách hạn chế làm tăng tầm quan trọng của các tín hiệu lạm phát, lãi suất và rủi ro hệ thống. Tuy nhiên, không thể suy luận tự động rằng tăng trưởng chậm sẽ khiến crypto tăng hay giảm, vì phản ứng còn phụ thuộc thanh khoản và kỳ vọng chính sách tiền tệ.
Những câu hỏi thường gặp
Liên Hợp Quốc dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 là bao nhiêu?
Liên Hợp Quốc dự báo kinh tế thế giới tăng 2,7% trong năm 2026, giảm nhẹ so với mức 2,8% ước tính cho năm 2025.
Vì sao tác động thuế quan được cho là sẽ rõ hơn trong năm 2026?
Báo cáo cho rằng các nền kinh tế đã phần nào hấp thụ thuế quan trong năm 2025, nhưng độ trễ trong thương mại và chuỗi cung ứng khiến tác động đầy đủ “trở nên rõ rệt hơn” vào năm 2026.
Những khu vực nào được dự báo tăng trưởng yếu trong năm 2026?
EU được dự báo tăng trưởng 1,3% và Nhật Bản 0,9% trong năm 2026, đều thấp hơn so với mức của năm 2025.
Lạm phát toàn cầu năm 2026 được dự báo thay đổi thế nào?
Lạm phát toàn cầu được dự báo giảm xuống 3,1% năm 2026 từ 3,4% năm 2025, nhờ chi phí năng lượng và thực phẩm thấp hơn, tỷ giá ổn định hơn và tăng lương chậm lại.
Vì sao Liên Hợp Quốc cảnh báo các nước có ít dư địa ứng phó khi kinh tế suy yếu?
Báo cáo nêu nợ cao và ngân sách thắt chặt hạn chế khả năng hỗ trợ của chính phủ, đồng thời viện trợ nước ngoài giảm có thể làm suy yếu việc cung cấp dịch vụ thiết yếu ở các quốc gia nghèo nhất.