Meta đang giảm tốc tham vọng thực tế ảo bằng cách cắt giảm nhân sự tại Reality Labs và xoay trọng tâm sang thiết bị đeo cùng AI, làm dấy lên lo ngại cho hệ sinh thái nhà phát triển phụ thuộc vào Quest và Horizon Worlds.
Động thái này cho thấy chiến lược “metaverse” có thể không còn là ưu tiên số một trong ngắn hạn, khi thị trường XR chuyển dịch và người dùng phổ thông chưa sẵn sàng gắn bó lâu dài với các headset VR cồng kềnh.
- Reality Labs cắt khoảng 1.000 việc làm, tập trung cắt mạnh vào các nhóm Quest và Horizon Worlds.
- Meta ưu tiên thiết bị đeo như kính thông minh Ray-Ban Meta và các sáng kiến AI, thay vì ra mắt phần cứng VR mới.
- Chuyên gia thị trường nhận định VR vẫn là ngách; hệ sinh thái nhà phát triển lo rủi ro khi Meta thu hẹp đầu tư.
Meta thu hẹp Reality Labs và giảm nhịp phát triển VR
Meta đã cắt khoảng 1.000 nhân sự ở Reality Labs và giảm trọng tâm VR, khiến các nhóm liên quan đến Quest và Horizon Worlds chịu tác động lớn.
Theo CNBC, Reality Labs giảm khoảng 10% nhân sự trong đợt cắt giảm tuần trước. Các đội làm việc trên headset Quest bị ảnh hưởng đặc biệt mạnh, trong khi những nhóm phát triển Horizon Worlds cũng bị cắt giảm đáng kể. Meta đồng thời đóng một số studio sản xuất nội bộ, làm tăng lo ngại về mức độ ưu tiên dành cho nội dung và trải nghiệm VR trong thời gian tới.
Meta chuyển trọng tâm sang thiết bị đeo và AI
Reality Labs sẽ tập trung nhiều hơn vào công nghệ thiết bị đeo và các sáng kiến AI, thay vì mở rộng phần cứng VR theo nhịp như trước.
Meta cho biết Reality Labs sẽ ưu tiên thiết bị đeo, bao gồm kính thông minh Ray-Ban Meta do công ty hợp tác sản xuất cùng EssilorLuxottica, đồng thời tăng cường các hướng đi liên quan đến AI. Ngoài thông tin về đợt ra mắt ban đầu, hãng từ chối bình luận thêm về kế hoạch tiếp theo, tạo cảm giác chiến lược sản phẩm VR đang được “thu gọn” để phù hợp tốc độ tăng trưởng thực tế.
Tại sự kiện Connect năm 2025, Meta thường giới thiệu headset Quest mới vào mùa thu, nhưng lần này không có phần cứng VR xuất hiện. Thay vào đó, công ty trình diễn mẫu kính Meta Ray-Ban Display giá 799 USD, tích hợp một màn hình nhỏ. Việc đổi “spotlight” từ VR sang kính thông minh khiến nhiều nhà phát triển lo chu kỳ sản phẩm Quest có thể kéo dài hơn.
Chiến lược metaverse từng tham vọng nhưng chi phí rất lớn
Meta từng đặt VR làm trung tâm metaverse, nhưng chi phí kéo dài và tăng trưởng chậm đã buộc công ty điều chỉnh lại quy mô đầu tư.
Thị trường VR hiện đại khởi phát mạnh khi Meta mua lại Oculus với giá 2 tỷ USD vào năm 2014. Sau đó, việc Mark Zuckerberg đổi tên Facebook thành Meta thể hiện cam kết xây dựng metaverse, các “thế giới số liên kết” nơi người dùng làm việc và giải trí. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi đầu tư khổng lồ; Reality Labs đã ghi nhận lỗ hơn 70 tỷ USD kể từ cuối năm 2020.
“Tôi hiểu vì sao mọi người có cảm giác như đang bước vào một ‘mùa đông VR’.”
– Jessica Young, nhà sáng tạo độc lập trên Horizon Worlds
Meta phủ nhận việc rời bỏ VR, nhưng thừa nhận tăng trưởng chậm
Meta nói vẫn đầu tư mạnh cho VR, song thừa nhận tốc độ tăng trưởng không đạt kỳ vọng và cần “tối ưu” quy mô đầu tư.
Lãnh đạo công nghệ của Meta, Andrew Bosworth, phản hồi các nhận định rằng công ty đang rời bỏ VR hoàn toàn. Ông cho biết Meta vẫn tiếp tục rót vốn đáng kể, nhưng VR “tăng trưởng chậm hơn hy vọng”, vì vậy việc đảm bảo mức đầu tư “vừa đúng” là điều cần thiết.
Bosworth cũng chia sẻ bài đăng từ Palmer Luckey, đồng sáng lập Oculus, rằng Meta vẫn có “đội ngũ làm VR lớn nhất, lớn hơn khoảng một bậc độ lớn” so với phần còn lại của ngành. Dù vậy, với các nhà phát triển sống dựa vào nền tảng Quest, thông điệp tích cực này có thể chưa đủ để xóa rủi ro khi các nhóm sản phẩm và studio nội bộ bị cắt giảm.
Thị trường XR dịch chuyển khi VR vẫn chủ yếu là ngách
Các nhà quan sát cho rằng thị trường XR đang thay đổi lớn và headset VR khó trở thành sản phẩm đại chúng như smartphone.
IDC trong báo cáo tháng 12 nhận định thị trường Extended Reality (XR), gồm headset VR, thiết bị mixed-reality và kính thông minh, đang trải qua một dịch chuyển lớn. Jitesh Ubrani của IDC cho rằng headset VR chủ yếu hấp dẫn nhóm nhỏ người chơi game, còn người dùng phổ thông chưa chấp nhận đeo “headset lớn, cồng kềnh” trong thời gian dài, trái với các dự đoán lạc quan của nhiều hãng công nghệ khoảng một thập kỷ trước.
“Thị trường đã lên tiếng. Sẽ có những nhóm ngách tiếp tục dùng các headset này, nhưng nó sẽ không hấp dẫn rộng rãi.”
– Jitesh Ubrani, IDC
Nhà phát triển lo bị phụ thuộc chiến lược của Meta
Một số studio và startup cho rằng hệ sinh thái Quest phụ thuộc mạnh vào quyết định của Meta, nên khi Meta thu hẹp, toàn ngành có thể chững lại theo.
Andrew Eiche, người điều hành Owlchemy Labs (studio game VR thuộc Google), nói ngành đã sai lầm khi so sánh headset VR với smartphone và kỳ vọng mức phổ cập tương tự, gọi đó là “sai lầm chiến lược”. Ông cũng chỉ trích việc Meta quảng bá quá mạnh Horizon Worlds, khiến các nhà phát triển bên ngoài khó tiếp cận người dùng Quest hơn.
“Chúng tôi phụ thuộc vào Meta… điều này tạo ra tình huống rằng nếu Meta thu hẹp, tất cả chúng tôi cũng thu hẹp.”
– Andrew Eiche, Owlchemy Labs
Meta dừng một số chương trình doanh nghiệp và Horizon Worlds đổi hướng
Cắt giảm của Meta bao gồm việc dừng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp dùng Quest và định hình lại Horizon Worlds theo hướng gần với game di động.
Meta đã kết thúc một chương trình hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng headset Quest cho các tác vụ như đào tạo nhân sự. Sean Mann, người dẫn dắt startup RP1 (phần mềm truy cập thế giới ảo), cho rằng Meta đã bỏ lỡ cơ hội khi tập trung quá hẹp vào game thay vì mở rộng các ứng dụng VR.
Jessica Young cho biết vẫn tiếp tục sáng tạo cho Horizon Worlds khi Meta tái định hình nền tảng thành dịch vụ game di động giống Roblox. Tuy vậy, cô không hào hứng với hướng đi này và cho rằng phiên bản tập trung VR trong giai đoạn đại dịch từng có nét đặc biệt, nay có thể bị đánh mất.
Những câu hỏi thường gặp
Meta đã cắt giảm bao nhiêu nhân sự ở Reality Labs và ảnh hưởng vào đâu?
Meta cắt khoảng 1.000 nhân sự, tương đương 10% lực lượng lao động của Reality Labs. Các đội làm Quest VR và các nhóm liên quan đến Horizon Worlds bị ảnh hưởng nặng, đồng thời một số studio sản xuất nội bộ cũng bị đóng.
Meta có rời bỏ VR hoàn toàn không?
Meta nói không rời bỏ VR hoàn toàn. Andrew Bosworth cho biết công ty vẫn đầu tư mạnh, nhưng thừa nhận VR tăng trưởng chậm hơn kỳ vọng và Meta cần điều chỉnh mức đầu tư theo hướng “vừa đúng”.
Vì sao Meta chuyển trọng tâm sang kính thông minh và AI?
Meta định hướng Reality Labs tập trung hơn vào thiết bị đeo như kính Ray-Ban Meta và các sáng kiến AI. Một phần bối cảnh là VR đại chúng tăng trưởng chậm, chi phí metaverse lớn và thị trường XR đang dịch chuyển sang các thiết bị đeo tiện dụng hơn.
IDC đánh giá nhu cầu headset VR hiện nay như thế nào?
IDC cho rằng headset VR chủ yếu hấp dẫn nhóm ngách, đặc biệt là người chơi game. Người dùng phổ thông chưa sẵn sàng đeo headset lớn, cồng kềnh trong thời gian dài, nên VR khó có sức hút rộng rãi như kỳ vọng trước đây.
Nhà phát triển lo ngại điều gì khi Meta thu hẹp VR?
Họ lo phụ thuộc nền tảng Quest và hệ sinh thái phân phối của Meta. Một số ý kiến cho rằng khi Meta giảm ưu tiên hoặc thay đổi chiến lược, các studio và dự án bên ngoài cũng buộc phải thu hẹp theo vì “phụ thuộc” vào quyết định của Meta.
