Mỹ và Đài Loan ký thỏa thuận thương mại mới nhằm đưa sản xuất chip về Mỹ, kèm cam kết đầu tư tối thiểu 250 tỷ USD và bảo lãnh tín dụng thêm 250 tỷ USD để thúc đẩy xây dựng nhà máy ngay trên đất Mỹ.
Thỏa thuận đổi lại bằng việc Mỹ giảm thuế đối ứng với Đài Loan từ 20% xuống 15% và bỏ thuế cho một số nhóm hàng. Mục tiêu là chuyển dịch chuỗi cung ứng bán dẫn khỏi mô hình “sản xuất ở châu Á rồi xuất khẩu” sang “sản xuất tại Mỹ”.
- Doanh nghiệp chip và công nghệ Đài Loan cam kết đầu tư ít nhất 250 tỷ USD vào sản xuất tại Mỹ, kèm 250 tỷ USD bảo lãnh tín dụng từ chính phủ Đài Loan.
- Mỹ giảm thuế đối ứng từ 20% xuống 15%, một số mặt hàng như thuốc generic và linh kiện máy bay được giảm về 0%.
- Mỹ cảnh báo thuế có thể lên 100% với doanh nghiệp Đài Loan không tham gia xây dựng tại Mỹ, đồng thời ưu đãi nhập khẩu theo cơ chế Section 232 cho dự án đang xây.
Thỏa thuận Mỹ–Đài Loan đặt ưu tiên sản xuất chip ngay tại Mỹ
Thỏa thuận tập trung kéo hoạt động sản xuất chip từ Đài Loan sang Mỹ thông qua gói đầu tư tối thiểu 250 tỷ USD, bảo lãnh tín dụng 250 tỷ USD và điều chỉnh thuế quan để khuyến khích mở nhà máy tại Mỹ.
Theo nội dung được công bố, các công ty chip và công nghệ Đài Loan sẽ đầu tư ít nhất 250 tỷ USD vào năng lực sản xuất tại Mỹ. Song song, chính phủ Đài Loan bảo lãnh thêm 250 tỷ USD tín dụng để hỗ trợ các doanh nghiệp triển khai dự án.
Đổi lại, Mỹ giảm thuế đối ứng áp lên Đài Loan từ 20% xuống 15%. Một số nhóm hàng được đưa về thuế 0%, gồm thuốc generic, thành phần thuốc, linh kiện máy bay và một số vật liệu tự nhiên. Cấu trúc “giảm thuế có điều kiện” nhằm khiến doanh nghiệp mở rộng sản xuất nội địa Mỹ thay vì chỉ xuất hàng từ châu Á.
Động lực chính sách nằm ở việc tạo “tính chắc chắn dài hạn” cho doanh nghiệp trước các thay đổi chính sách qua lại trong năm qua. Thỏa thuận cũng gắn với yêu cầu tái bố trí chuỗi cung ứng bán dẫn nhằm giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung.
TSMC mở rộng hiện diện tại Arizona bằng việc mua thêm đất
TSMC đã mua thêm đất liền kề cơ sở hiện có ở Arizona, mở đường cho khả năng xây thêm nhà máy chip, bổ sung vào các dự án mà doanh nghiệp này đã triển khai tại bang này.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết TSMC “vừa mua hàng trăm mẫu đất” cạnh khu đất hiện hữu, đồng thời để doanh nghiệp hoàn tất quy trình phê duyệt nội bộ.
“Họ vừa mua hàng trăm mẫu đất liền kề tài sản của họ. Tôi sẽ để họ thông qua hội đồng quản trị và cho họ thời gian.”
– Howard Lutnick, Bộ trưởng Thương mại Mỹ, 2026
TSMC đã chi tới 40 tỷ USD tại Arizona để sản xuất chip cho Apple, Nvidia và các bên khác, với hỗ trợ từ các khoản tài trợ theo CHIPS Act. Việc mua thêm đất có thể tạo dư địa mở rộng công suất, tùy quyết định đầu tư tiếp theo.
Ưu đãi nhập khẩu theo Section 232 nhằm tăng tốc xây nhà máy
Các dự án nhà máy của doanh nghiệp Đài Loan tại Mỹ được hưởng ngoại lệ theo Section 232, cho phép nhập khẩu vượt công suất kế hoạch trong giai đoạn xây dựng và sau khi vận hành, giúp giảm áp lực thuế quan khi mở rộng.
Theo cơ chế được nêu, trong thời gian xây dựng, doanh nghiệp có thể nhập khẩu lượng tương đương 2,5 lần công suất dự kiến mà không phải chịu thuế. Khi nhà máy đi vào hoạt động, doanh nghiệp vẫn được phép nhập khẩu tương đương 1,5 lần sản lượng tại Mỹ mà không bị áp thuế nhập khẩu.
Các ngoại lệ Section 232 cũng áp dụng cho một số nhóm hàng liên quan như phụ tùng ô tô, sản phẩm gỗ và các mặt hàng liên quan khác, qua đó giữ chúng trong giới hạn thuế 15% theo khung thỏa thuận.
Mỹ cảnh báo thuế 100% với doanh nghiệp không xây dựng tại Mỹ
Mỹ phát tín hiệu sẽ áp mức thuế rất cao, có thể tới 100%, với các công ty Đài Loan không tham gia xây dựng năng lực sản xuất tại Mỹ, nhằm ép dịch chuyển chuỗi cung ứng bán dẫn.
Howard Lutnick nhấn mạnh các doanh nghiệp “từ chối xây dựng ở Mỹ” sẽ phải đối mặt chi phí nhập khẩu nặng nề. Ông nói mức thuế “có khả năng là 100%” nếu họ không xây tại Mỹ, theo phát biểu được dẫn lại trong cuộc phỏng vấn.
“Đó là điều họ sẽ nhận được nếu họ không xây dựng ở Mỹ, mức thuế có khả năng sẽ là 100%,” ông nói. Mục tiêu chính sách được nêu là đưa 40% chuỗi cung ứng chip của Đài Loan sang Mỹ “nhanh nhất có thể”.
Thỏa thuận không cấm TSMC hay doanh nghiệp khác sản xuất chip tại Đài Loan cho khách hàng Mỹ. Tuy nhiên, nếu lựa chọn không mở rộng tại Mỹ, họ có thể chịu chi phí thuế nhập khẩu cao hơn. Cách tiếp cận này kết hợp “cây gậy thuế quan” và “củ cà rốt ưu đãi” để thúc đẩy dịch chuyển sản xuất.
Áp lực còn đến từ lo ngại địa chính trị tại Washington về rủi ro đứt gãy nguồn cung nếu xảy ra xung đột quanh Đài Loan, trong bối cảnh nhu cầu chip AI tăng nhanh. Howard Lutnick also nói mục tiêu là đưa năng lực sản xuất về để “tự chủ” trong xây dựng bán dẫn.
Những câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp Đài Loan cam kết đầu tư bao nhiêu vào sản xuất tại Mỹ?
Các công ty chip và công nghệ Đài Loan sẽ đầu tư ít nhất 250 tỷ USD vào sản xuất tại Mỹ, đồng thời chính phủ Đài Loan bảo lãnh thêm 250 tỷ USD tín dụng để hậu thuẫn các công ty này.
Mỹ đã giảm thuế quan cho Đài Loan như thế nào trong thỏa thuận?
Mỹ giảm thuế đối ứng với Đài Loan từ 20% xuống 15%. Thuế cũng giảm về 0% cho một số nhóm hàng như thuốc generic, thành phần thuốc, linh kiện máy bay và một số vật liệu tự nhiên.
Section 232 mang lại ưu đãi gì cho nhà máy chip Đài Loan xây tại Mỹ?
Trong giai đoạn xây dựng, dự án được phép nhập khẩu tương đương 2,5 lần công suất dự kiến mà không chịu thuế. Khi vận hành, họ vẫn có thể nhập khẩu tương đương 1,5 lần sản lượng tại Mỹ mà không bị đánh thuế nhập khẩu.
Mỹ đe dọa mức thuế nào với các công ty không xây dựng tại Mỹ?
Mỹ cảnh báo mức thuế có thể lên tới 100% đối với các công ty Đài Loan không tham gia xây dựng năng lực sản xuất tại Mỹ, nhằm thúc đẩy dịch chuyển chuỗi cung ứng chip sang Mỹ.