Vị thế của Nga trong ngành đào Bitcoin đang suy yếu khi chi phí điện tăng, đồng ruble mạnh lên và nhiều thợ đào cân nhắc rời sang khu vực khác.
Trong khi Nga vẫn nằm trong nhóm dẫn đầu về hashrate Bitcoin, khoảng cách với Trung Quốc đang thu hẹp. Diễn biến này phản ánh áp lực ngày càng lớn lên mô hình khai thác tại Nga, từ chi phí vận hành đến chính sách năng lượng.
- Nga vẫn giữ vị trí thứ hai về hashrate Bitcoin nhưng có nguy cơ bị Trung Quốc vượt lên.
- Chi phí điện, tỷ giá ruble và hiệu quả khai thác suy giảm đang làm giảm sức hấp dẫn của hoạt động đào coin.
- Nhiều thợ đào, đặc biệt là nhóm nhỏ và vừa, có thể chuyển sang khu vực có điều kiện vận hành tốt hơn.
Nga có thể mất vị trí thứ hai về đào Bitcoin
Nga vẫn đang đứng thứ hai thế giới về thị phần hashrate Bitcoin, nhưng khoảng cách với Trung Quốc đã thu hẹp rõ rệt và có thể đổi thứ hạng trong năm nay. Đây là diễn biến đáng chú ý vì nó cho thấy năng lực khai thác tại Nga không còn tăng như trước.
Ước tính thị phần của Nga dao động quanh 13% đến 17% tùy phương pháp đo, trong khi Trung Quốc vào khoảng 14%. Một số đánh giá cho rằng Nga đã đạt khoảng 15,5% vào cuối năm 2025, nhưng lợi thế đó đang mỏng đi.
Giới quan sát cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở thứ hạng, mà còn ở tốc độ tăng trưởng. Khi năng lực tính toán không mở rộng thêm, các quốc gia khác có thể nhanh chóng bắt kịp.
Chi phí điện và đồng ruble mạnh đang làm giảm hiệu quả khai thác
Áp lực lớn nhất đối với thợ đào ở Nga hiện nay là chi phí vận hành. Giá điện lưới tại Nga đã vượt 5 ruble mỗi kWh, cao hơn mức điện dùng trong đào Bitcoin trên thị trường toàn cầu được nêu trong khoảng 2,5 đến 3 ruble mỗi kWh.
Điện thường chiếm khoảng 80% tổng chi phí khai thác, nên chỉ cần giá điện tăng thêm cũng có thể làm biên lợi nhuận thu hẹp nhanh. Một lãnh đạo kỹ thuật trong ngành cho biết ở mức 6 đến 7 ruble mỗi kWh, hoạt động đào chỉ còn có lãi nếu giá BTC trên 80.000 USD.
Yếu tố tỷ giá cũng ảnh hưởng đáng kể. Vì chi phí được thanh toán bằng ruble trong khi doanh thu gắn với BTC, đồng ruble mạnh lên khiến phần quy đổi sang tiền pháp định trở nên kém thuận lợi hơn cho thợ đào.
Chính sách năng lượng và phần cứng cũ tạo thêm áp lực
Hoạt động đào Bitcoin đã được hợp pháp hóa tại Nga từ năm 2024, nhưng sau đó chính quyền đã áp dụng thêm các biện pháp nhằm hạn chế mở rộng tại những khu vực có điện giá thấp hoặc được trợ giá. Điều này làm giảm sức hút của một số địa bàn vốn từng thuận lợi cho khai thác.
Bên cạnh giá điện, hạ tầng máy đào cũng là điểm nghẽn. Nhiều đơn vị trong nước không quen với việc liên tục nâng cấp thiết bị mới, nên vẫn vận hành các dàn máy cũ và kém hiệu quả.
Kết quả là một bộ phận thợ đào, nhất là nhóm nhỏ và vừa, đang cân nhắc di chuyển sang các khu vực khác thay vì mở rộng thêm tại Nga.
Tác động rộng hơn đến thị trường đào Bitcoin
Với công suất lắp đặt ước tính 2,3 đến 2,7 GW, đào Bitcoin hiện chiếm khoảng 1,5% tổng lượng điện tiêu thụ của Nga. Con số này cho thấy hoạt động khai thác đã trở thành một phần đáng kể trong bức tranh năng lượng của nước này.
Nhưng nếu chi phí tiếp tục tăng, lợi thế cạnh tranh mà Nga từng kỳ vọng từ khí hậu mát và nguồn điện dồi dào có thể bị bào mòn. Khi đó, hashrate có xu hướng dịch chuyển sang các khu vực có điều kiện vận hành tốt hơn.
Diễn biến cần theo dõi là liệu Nga có giữ được vị trí thứ hai hay không, và mức độ dịch chuyển của thợ đào sang các thị trường khác sẽ nhanh đến đâu.
Tổng kết
Nga vẫn là một trung tâm đào Bitcoin lớn, nhưng áp lực từ giá điện, tỷ giá và chính sách năng lượng đang làm suy yếu lợi thế của nước này. Nếu xu hướng hiện tại kéo dài, thứ hạng hashrate của Nga có thể tiếp tục bị thu hẹp.
