Nga dự kiến không mở rộng phạm vi cấm khai thác tiền điện tử trong năm mới, trừ khi một số khu vực xuất hiện thiếu hụt điện nghiêm trọng.
Giới phân tích cho rằng kịch bản thiếu điện diện rộng khó xảy ra, nên các lệnh hạn chế mới đối với hoạt động đào crypto nhiều khả năng chỉ mang tính tình huống và theo từng địa bàn.
- Nga khó siết thêm lệnh cấm đào tiền điện tử nếu không phát sinh thiếu hụt điện ở một số khu vực.
- Khoảng 10 vùng đã cấm hoàn toàn, 3 vùng hạn chế tạm thời hoặc theo một phần lãnh thổ trong năm trước.
- Một số khu vực lân cận Irkutsk có thể chuyển từ hạn chế theo mùa sang cấm quanh năm từ 2026; Nga cũng tăng xử lý đào trái phép.
Nga ít khả năng mở rộng lệnh cấm khai thác tiền điện tử trong năm nay
Các chuyên gia nhận định Nga khó ban hành thêm lệnh cấm đào crypto trong những tháng tới, trừ khi một số khu vực bắt đầu thiếu điện rõ rệt.
Theo đánh giá của các chuyên gia được TASS phỏng vấn, việc áp thêm hạn chế chủ yếu gắn với rủi ro “thiếu hụt công suất phát điện” tại từng địa phương. Khi năng lực phát điện hiện có không đáp ứng đủ nhu cầu của mọi nhóm tiêu thụ, chính quyền thường cân nhắc áp biện pháp ngăn hoạt động khai thác tiền điện tử.
Năm trước, khoảng 10 khu vực tại Nga đã áp lệnh cấm đào tiền điện tử toàn phần. Ngoài ra có thêm 3 khu vực áp hạn chế tạm thời hoặc chỉ tại một phần lãnh thổ, phản ánh cách tiếp cận theo mức độ căng thẳng của hệ thống điện từng địa bàn.
Ilya Dolmatov, Giám đốc Viện Kinh tế và Điều tiết các ngành hạ tầng thuộc Trường Kinh tế Cao cấp (HSE) tại Moscow, cho biết hiện chưa thấy dấu hiệu mở rộng danh sách khu vực bị cấm, dù vẫn để ngỏ khả năng nếu tình trạng thiếu điện trầm trọng hơn.
“Hiện tại, chúng tôi không thấy có khu vực mới nào sẽ áp lệnh cấm. Nhưng vào một thời điểm nào đó, điều này có thể xảy ra nếu thiếu hụt điện ở một số vùng trở nên nghiêm trọng hơn.”
– Ilya Dolmatov, Giám đốc Viện Kinh tế và Điều tiết các ngành hạ tầng, HSE
Dolmatov cũng là thành viên Hội đồng Công chúng thuộc Cơ quan Chống độc quyền Liên bang (FAS). Ông không nhìn thấy “vùng rủi ro” trong năm 2026, đồng thời lưu ý mức tiêu thụ điện trên toàn Nga không tăng trong năm 2025.
Lệnh cấm khai thác crypto thường gắn với khu vực thiếu điện, nhưng thợ đào ưu tiên nơi giá rẻ
Hoạt động khai thác tiền điện tử thường tập trung ở nơi giá điện thấp, trong khi các vùng thiếu điện thường không có biểu giá hấp dẫn, khiến khả năng phát sinh lệnh cấm mới nhìn chung thấp.
Sergey Sasim, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Điện lực của HSE, nhấn mạnh nguyên tắc thực thi là “cấm ở vùng thiếu điện”. Tuy vậy, các khu vực thiếu điện thường không có mức giá điện thấp, nên bản thân chúng vốn đã kém hấp dẫn với thợ đào crypto.
“Khai thác sẽ bị cấm ở các vùng thiếu điện. Vì vậy, nếu xuất hiện các khu vực mới thiếu điện, lệnh cấm như vậy có thể được đưa ra. Tuy nhiên, hoạt động khai thác chủ yếu tập trung ở những vùng có giá điện thấp.”
– Sergey Sasim, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Điện lực HSE
Sasim kết luận rằng do vùng thiếu điện thường không có biểu giá thấp, khả năng triển khai lệnh cấm tại đó là không cao. Dù vậy, ông cho rằng chính quyền một số địa phương vẫn có thể “mở rộng mức độ phân biệt đối xử” nếu thiếu hụt công suất lan sang các khu vực mới, và điều này có thể liên quan tới Irkutsk.
Một số khu vực lân cận Irkutsk có thể chuyển sang cấm đào quanh năm từ 2026
Hai khu vực lân cận Irkutsk được cho là có thể nâng hạn chế đào theo mùa lên lệnh cấm quanh năm từ 2026, nếu được liên bang phê duyệt.
Irkutsk ở Siberia, thường được gọi là “thủ phủ khai thác” của Nga, nằm trong nhóm khoảng một tá khu vực (từ Viễn Đông Nga đến khu vực Đông Ukraine do Nga chiếm đóng) đang áp lệnh cấm một phần hoặc toàn phần đến năm 2031. Hiện tại, lệnh hạn chế ở Irkutsk mới tác động tới các phần phía nam.
Thông tin báo chí Nga giữa tháng 12 cho thấy chính phủ liên bang dự kiến phê duyệt việc nâng các hạn chế theo mùa thành cấm quanh năm tại hai khu vực lân cận cùng chia sẻ mạng lưới cung cấp điện với Irkutsk. Dự thảo nội dung được nêu từ một biên bản cho cuộc họp sắp tới của ủy ban chính phủ về phát triển ngành điện.
Nga tăng xử lý đào trái phép dù đã hợp pháp hóa đào Bitcoin
Dù Nga đã hợp pháp hóa khai thác Bitcoin vào cuối 2024, nhiều đơn vị vẫn chưa đăng ký và nạn đào trái phép dùng điện đánh cắp khiến nhà chức trách tăng cường trấn áp.
Một số khu vực đã chuyển hạn chế theo mùa sang cấm quanh năm, trong đó có các nước cộng hòa ở Bắc Kavkaz. Tại đây, giới chức địa phương và đơn vị điện lực phát hiện hơn 100 trang trại đào trái phép chỉ riêng trong năm 2025.
Gần 80% cơ sở ngầm bị phát hiện nằm ở Dagestan. Khu vực này ước tính tổn thất gần 90 triệu ruble trong tổng thiệt hại tài chính 1 tỷ ruble. Các con số này phản ánh áp lực thất thoát doanh thu, quá tải hệ thống và chi phí vận hành khi hoạt động đào crypto diễn ra ngoài kiểm soát.
Trong khi đó, hơn hai phần ba chủ thể trong ngành khai thác đang phát triển vẫn chưa đăng ký với nhà nước và chưa nộp thuế. Moscow được cho là đang cân nhắc ân xá cho nhóm chưa đăng ký, đồng thời siết mạnh nhóm đào “chui” sử dụng điện ăn cắp.
Cuối năm trước, Bộ Tư pháp Nga đề xuất sửa đổi để hình sự hóa hoạt động khai thác trái phép, bao gồm phạt tiền lớn, án tù và cả “lao động cưỡng bức”.
Những câu hỏi thường gặp
Nga có mở rộng lệnh cấm khai thác tiền điện tử trong năm nay không?
Các chuyên gia cho rằng khả năng mở rộng là thấp. Lệnh hạn chế mới chủ yếu chỉ xảy ra nếu một số khu vực phát sinh thiếu hụt điện đáng kể và cần ưu tiên điện cho nhu cầu dân sinh, công nghiệp.
Vì sao lệnh cấm khai thác crypto thường gắn với thiếu hụt điện?
Khai thác tiền điện tử tiêu thụ điện lớn. Khi công suất phát điện không đủ đáp ứng tổng nhu cầu, nhà chức trách có xu hướng hạn chế các hoạt động bị xem là gây áp lực lên lưới điện để giảm nguy cơ mất ổn định cung ứng.
Khu vực Irkutsk có bị cấm đào hoàn toàn không?
Irkutsk thuộc nhóm khu vực áp hạn chế kéo dài đến 2031, nhưng hiện chỉ các phần phía nam bị ảnh hưởng. Ngoài ra, hai khu vực lân cận cùng mạng cấp điện được cho là có thể chuyển từ hạn chế theo mùa sang cấm quanh năm từ 2026.
Nga đã hợp pháp hóa khai thác Bitcoin chưa và vì sao vẫn trấn áp?
Nga đã hợp pháp hóa khai thác Bitcoin vào cuối 2024. Tuy nhiên, nhiều đơn vị vẫn chưa đăng ký và còn tình trạng đào trái phép dùng điện đánh cắp, nên cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra và đề xuất chế tài mạnh hơn.