Nga đang siết mạnh hoạt động đào tiền điện tử trái phép bằng dự luật mới, với mức phạt lên tới 2 triệu ruble và án tù tối đa 5 năm đối với cá nhân, doanh nghiệp hoặc đơn vị hạ tầng khai thác không đăng ký.
Động thái này diễn ra khi Moscow đồng thời mở rộng lệnh cấm đào tiền điện tử tại thêm hai khu vực Siberia, cho thấy Nga đang chuyển từ giai đoạn hợp pháp hóa có điều kiện sang giám sát và trấn áp quyết liệt hơn.
- Nga đề xuất hình sự hóa hoạt động đào tiền điện tử không đăng ký, kèm phạt tiền và án tù.
- Dù đã hợp pháp hóa khai thác từ cuối năm 2024, số đơn vị đăng ký thực tế vẫn rất thấp so với quy mô thị trường.
- Chính phủ Nga đồng thời mở rộng lệnh cấm đào tại nhiều khu vực do áp lực điện năng và định hướng ưu tiên hạ tầng AI.
Nga muốn xử lý hình sự hoạt động đào tiền điện tử trái phép
Nga đã trình dự luật mới nhằm hình sự hóa hoạt động đào tiền điện tử không đăng ký và việc cung cấp dịch vụ hạ tầng đào trái phép.
Chính phủ Nga đã gửi dự luật lên State Duma, tức hạ viện quốc hội, để sửa đổi Bộ luật Hình sự. Dự luật bổ sung một điều khoản mới nhắm tới các cá nhân và tổ chức khai thác tiền điện tử mà không tuân thủ quy định đăng ký, đồng thời mở rộng sang các đơn vị vận hành hạ tầng đào nếu cung cấp dịch vụ trái phép.
Theo nội dung dự thảo, mức xử phạt có thể lên tới 2 triệu ruble, tương đương gần 25.000 USD, cùng án tù tối đa 5 năm. Nếu thiệt hại tài chính vượt 13 triệu ruble, người vi phạm có thể đối mặt khoản phạt lên tới 2,5 triệu ruble, kèm hình phạt tù và lao động cưỡng bức.
Khung hình phạt còn nặng hơn đối với các hoạt động được thực hiện bởi nhóm có tổ chức, gây thiệt hại đáng kể cho cá nhân, tổ chức khác hoặc nhà nước, hoặc tạo ra thu nhập ở quy mô lớn. Điều này cho thấy Nga đang coi đào tiền điện tử trái phép là rủi ro kinh tế và hạ tầng, không chỉ là vi phạm hành chính.
Hoạt động đào tiền điện tử ở Nga chỉ hợp pháp khi đăng ký và nộp thuế
Từ cuối năm 2024, hoạt động đào tiền điện tử tại Nga được cho phép nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh đăng ký với Cơ quan Thuế Liên bang Nga và hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Khung pháp lý hiện hành cho phép công ty và hộ kinh doanh cá thể tham gia khai thác coin, nhưng phải đăng ký với Federal Tax Service, viết tắt là FNS. Điểm đáng chú ý là quy mô thực tế của ngành lớn hơn rất nhiều so với số lượng đã tuân thủ quy định.
Theo dữ liệu từ FNS, hiện có tới 50.000 cá nhân và pháp nhân tham gia hoạt động liên quan đến đào tiền điện tử, nhưng chưa đến 1.500 đơn vị đăng ký chính thức. Khoảng cách rất lớn này là một trong những lý do chính khiến chính phủ muốn tăng mức răn đe bằng chế tài hình sự.
Nga tiếp tục hợp pháp hóa crypto nhưng siết giao dịch qua trung gian được cấp phép
Nga đang xây dựng mô hình cho phép tồn tại crypto trong khuôn khổ kiểm soát chặt, thay vì mở tự do toàn thị trường.
Luật khai thác tiền điện tử là một phần trong gói dự luật rộng hơn nhằm quản lý tài sản số và quyền tài sản số tại Nga. Các dự luật này về cơ bản hợp pháp hóa crypto, nhưng cấm giao dịch ngoài các trung gian được cấp phép như sàn giao dịch, nhà môi giới và đơn vị lưu ký.
Nhà đầu tư chuyên nghiệp lẫn không chuyên đều có thể mua tài sản số, nhưng nhóm không chuyên bị giới hạn hạn mức 300.000 ruble, tương đương dưới 3.700 USD. Cách tiếp cận này cho thấy Nga muốn kiểm soát dòng tiền, hạn chế rủi ro đầu cơ và giữ giao dịch trong các kênh có thể giám sát.
Nga đã mở rộng lệnh cấm đào tiền điện tử sang thêm hai khu vực Siberia
Từ ngày 1/4, hoạt động đào tiền điện tử tại một số khu vực thuộc Buryatia và Zabaykalsky Krai bị cấm hoàn toàn trong 5 năm.
Các biện pháp hạn chế theo mùa trong mùa đông tại hai khu vực Siberia này đã hết hiệu lực vào giữa tháng 3, nhưng thay vì được nới lỏng, chúng được thay bằng lệnh cấm quanh năm. Theo sắc lệnh của chính phủ liên bang ban hành ngày 18/3, lệnh cấm mới kéo dài đến ngày 15/3/2031.
Việc thay thế hạn chế theo mùa bằng cấm tuyệt đối cho thấy chính phủ Nga không còn xem đây chỉ là biện pháp ứng phó ngắn hạn với nhu cầu điện mùa đông. Thay vào đó, Moscow đang chuyển sang mô hình phân vùng địa lý, nơi những khu vực nhạy cảm về lưới điện hoặc ưu tiên phát triển khác sẽ bị loại khỏi ngành đào tiền điện tử.
Số khu vực cấm đào tiền điện tử tại Nga đã tăng lên 13
Hiện Nga đã cấm hoàn toàn hoạt động đào tiền điện tử tại 13 khu vực, trải dài từ Siberia tới Bắc Caucasus và các vùng lãnh thổ Ukraine do Nga kiểm soát.
Danh sách các khu vực bị cấm hiện gồm Buryatia, Zabaykalsky Krai, Irkutsk, Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia, Kherson, Dagestan, Ingushetia, Kabardino-Balkaria, Karachay-Cherkessia, North Ossetia và Chechnya. Phạm vi địa lý rộng cho thấy lệnh cấm không còn là ngoại lệ cục bộ mà đang trở thành công cụ điều tiết ở cấp quốc gia.
Moscow có thể tiếp tục siết đào tiền điện tử vì áp lực điện năng
Giới chức vùng Moscow đang cân nhắc các biện pháp mạnh để giảm tải cho lưới điện, bao gồm khả năng cấm đào tiền điện tử tại thủ đô và khu vực lân cận.
Bộ trưởng Năng lượng vùng Moscow, ông Sergei Voropanov, cho biết chính quyền địa phương sẵn sàng thực hiện “các biện pháp cực đoan” để hạ tải áp lực lên mạng lưới phân phối điện. Đây là tín hiệu cho thấy lệnh cấm có thể tiếp tục mở rộng vượt ra ngoài các khu vực đã ban hành trước đó.
“Theo ước tính của chúng tôi, hiện khoảng 1 GW đang được dùng cho hoạt động đào, trong đó một nửa nằm ở Moscow và vùng phụ cận, điều này không mang lại tác động tích cực cho kinh tế khu vực.”
– Sergei Voropanov, Bộ trưởng Năng lượng vùng Moscow, dẫn lại qua TASS
Nga vẫn là một trong ba trung tâm đào Bitcoin lớn nhất thế giới
Dù siết quản lý, Nga vẫn giữ vị trí hàng đầu toàn cầu nhờ nguồn điện dồi dào và khí hậu lạnh phù hợp cho khai thác Bitcoin.
Theo báo cáo quý I/2026 của CoinShares, Nga nằm trong top 3 điểm đến đào Bitcoin lớn nhất thế giới, sau Mỹ và đứng trước Trung Quốc. Ba quốc gia này cộng lại chiếm khoảng 68% hashrate toàn cầu.
Lợi thế của Nga đến từ nguồn năng lượng sẵn có, giá điện cạnh tranh tại một số khu vực và khí hậu mát lạnh giúp giảm chi phí làm mát máy đào. Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên này đang va chạm trực tiếp với mục tiêu chính sách mới của Moscow về điều phối tài nguyên điện và năng lực tính toán.
Ưu tiên hạ tầng AI có thể làm suy yếu ngành đào tiền điện tử tại Nga
Nga có thể tái phân bổ trung tâm dữ liệu và điện năng từ đào crypto sang trí tuệ nhân tạo, tạo thêm sức ép dài hạn lên ngành khai thác.
Nếu chính phủ ưu tiên sử dụng năng lực tính toán cho các ứng dụng AI, nhiều trung tâm dữ liệu từng phù hợp với đào tiền điện tử có thể bị chuyển đổi mục đích. Điều này không chỉ làm giảm công suất khai thác trong nước mà còn thay đổi cấu trúc đầu tư hạ tầng số của Nga trong vài năm tới.
Về dài hạn, chính sách của Nga đang thể hiện hai xu hướng cùng lúc: chấp nhận crypto như một loại tài sản và ngành công nghiệp có điều kiện, nhưng giới hạn nghiêm ngặt nơi được khai thác, ai được tham gia và hạ tầng nào được ưu tiên sử dụng.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Nga muốn xử lý hình sự hoạt động đào tiền điện tử trái phép?
Nga muốn tăng mức răn đe vì số lượng đơn vị đào tiền điện tử thực tế cao hơn rất nhiều so với số đã đăng ký, trong khi hoạt động này gây áp lực lên điện năng và làm phát sinh rủi ro thất thu thuế.
Đào tiền điện tử tại Nga có hợp pháp không?
Có, nhưng chỉ hợp pháp nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh đăng ký với Cơ quan Thuế Liên bang Nga và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.
Nga đã cấm đào tiền điện tử ở những đâu?
Nga hiện cấm hoàn toàn đào tiền điện tử tại 13 khu vực, bao gồm một số vùng ở Siberia, Bắc Caucasus và các vùng lãnh thổ Ukraine do Nga kiểm soát.
Vì sao lệnh cấm đào tại Nga tiếp tục mở rộng?
Lý do chính là áp lực lên lưới điện, đặc biệt ở các khu vực có nhu cầu năng lượng cao, cùng định hướng ưu tiên năng lực tính toán cho các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo.
Nga còn là trung tâm đào Bitcoin lớn của thế giới không?
Có. Theo báo cáo của CoinShares quý I/2026, Nga vẫn nằm trong top 3 điểm đến đào Bitcoin lớn nhất thế giới, sau Mỹ và trước Trung Quốc.
