Ngành công nghệ Hàn Quốc cảnh báo Luật AI Cơ bản sắp có hiệu lực vẫn còn nhiều điểm mơ hồ, đặc biệt về tiêu chí “AI tác động cao”, khiến doanh nghiệp khó chuẩn bị và có nguy cơ trì hoãn sản phẩm.
Luật dự kiến áp dụng từ 22/01, nhưng nhiều công ty cho rằng yêu cầu tuân thủ chưa đủ rõ ràng để triển khai thực tế. Tranh luận tập trung vào cách phân loại rủi ro, nghĩa vụ quản trị, và quy định gắn nhãn nội dung do AI tạo ra.
- Doanh nghiệp Hàn Quốc yêu cầu làm rõ tiêu chí “AI tác động cao” trước khi Luật AI Cơ bản có hiệu lực 22/01.
- Startups và các lĩnh vực như y tế, giáo dục có thể bị ảnh hưởng mạnh do yêu cầu tuân thủ cao.
- Quy định gắn nhãn nội dung AI và việc tạm hoãn phạt 1 năm vẫn chưa giải tỏa lo ngại về rủi ro pháp lý.
Luật AI Cơ bản sắp áp dụng nhưng doanh nghiệp chưa kịp chuẩn bị
Luật AI Cơ bản dự kiến có hiệu lực ngày 22/01, song nhiều doanh nghiệp cho biết thời gian chuẩn bị quá ngắn trong bối cảnh các yêu cầu quan trọng vẫn chưa được hướng dẫn đủ chi tiết.
Văn bản được nhắc đến như đạo luật cấp quốc gia đầu tiên điều chỉnh AI tại Hàn Quốc, nhưng phản ứng từ ngành công nghệ cho thấy khoảng trống triển khai đang là vấn đề lớn. Một số ý kiến cho rằng quy định còn chung chung, khiến việc chuyển hóa thành quy trình tuân thủ nội bộ và kiểm soát rủi ro trở nên khó khăn.
Trước đó, nghị định liên quan đã trải qua giai đoạn lấy ý kiến lập pháp 40 ngày và được chốt vào ngày 12/11. Tuy vậy, các doanh nghiệp vẫn đề xuất cần “yêu cầu rõ ràng hơn” khi luật chỉ còn chưa đầy một tháng là áp dụng.
“AI tác động cao” là điểm gây tranh cãi lớn nhất
Ngành công nghệ lo ngại nhất là nhóm quy định về “AI tác động cao”, vì doanh nghiệp phải tự đánh giá trước liệu hệ thống của mình có thuộc nhóm này hay không trong khi tiêu chí còn rộng.
Theo mô tả, “AI tác động cao” là các hệ thống có thể gây rủi ro lớn đến tính mạng, an toàn hoặc các quyền cơ bản. Luật cũng yêu cầu công bố/ghi nhận khi nội dung được tạo bằng trí tuệ nhân tạo trong một số bối cảnh liên quan.
Một số doanh nghiệp cho rằng cách tiếp cận hiện tại giống như “được yêu cầu xây một tòa nhà nhưng không có bản thiết kế”, vì thiếu hướng dẫn vận hành và ranh giới áp dụng. Điều này khiến họ khó xác định phạm vi nghĩa vụ, từ lập hồ sơ đến cơ chế kiểm soát rủi ro.
Phạm vi được nêu gồm các lĩnh vực như cung ứng năng lượng, dữ liệu sinh trắc học dùng trong điều tra hình sự, cùng những khu vực có tác động đến sự sống hoặc an toàn thân thể. Nếu bị xếp vào nhóm này, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu như triển khai biện pháp quản trị và quản lý rủi ro bắt buộc.
Startups có thể chịu tác động mạnh vì yêu cầu tuân thủ cao
Startups được cho là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất, vì yêu cầu áp dụng với “AI tác động cao” cao hơn đáng kể so với AI thông thường, trong khi nguồn lực tuân thủ của startup thường hạn chế.
Theo Jung Ju-yeon, chuyên gia phân tích chính sách cấp cao tại Startup Alliance, các lĩnh vực startup hoạt động mạnh như y tế và giáo dục có thể dễ rơi vào nhóm “AI tác động cao”. Khi đó, chi phí pháp lý, quy trình kiểm soát rủi ro và gánh nặng giải trình có thể tăng.
Bà cũng lưu ý rủi ro pháp lý có thể khiến doanh nghiệp né tránh một số mảng ứng dụng, làm chậm thử nghiệm sản phẩm và giảm động lực đổi mới. Điều này đặc biệt đáng chú ý với các mô hình dịch vụ nơi AI tham gia trực tiếp vào quyết định/khuyến nghị ảnh hưởng đến người dùng.
Một khảo sát được đề cập cho thấy chỉ khoảng 2% đang chuẩn bị kế hoạch ứng phó cụ thể, trong khi 98% cho biết chưa có chiến lược tuân thủ rõ ràng. Con số này phản ánh mức độ “chưa sẵn sàng” của thị trường khi ngày áp dụng đang đến gần.
Doanh nghiệp lớn lo ngại phải xây khung tuân thủ riêng cho Hàn Quốc
Các công ty lớn cũng cho rằng luật có thể buộc họ xây dựng khung tuân thủ chỉ dành riêng cho Hàn Quốc, làm tăng chi phí và có thể trì hoãn ra mắt dịch vụ mới.
Một lãnh đạo doanh nghiệp nhận định yêu cầu tuân thủ theo “đặc thù quốc gia” có thể khiến kế hoạch triển khai sản phẩm bị chậm lại, do phải bổ sung quy trình pháp chế, kiểm định rủi ro và cơ chế giám sát nội dung theo chuẩn riêng.
Do còn thiếu rõ ràng về yêu cầu và thời hạn ngắn, doanh nghiệp khó xác định cần chuẩn bị những gì theo thứ tự ưu tiên. Vị này cho biết công ty có kế hoạch tạm dừng ra mắt một số sản phẩm tại Hàn Quốc trong thời gian tới để đánh giá lại rủi ro.
Chi tiết bối cảnh được đề cập trong bài viết của Korea JoongAng Daily.
Gắn nhãn nội dung AI và việc tạm hoãn phạt 1 năm vẫn chưa giải tỏa lo ngại
Quy định gắn nhãn nội dung do AI tạo ra gây tranh luận vì doanh nghiệp đặt câu hỏi liệu việc “dán nhãn” có đủ để bảo vệ người dùng trước rủi ro hay không.
Một số ý kiến trong ngành cho rằng nhãn cảnh báo chỉ là một phần của quản trị rủi ro, trong khi các tình huống gây hại có thể vẫn xảy ra dù đã có thông báo. Do đó, họ mong có hướng dẫn rõ hơn về phạm vi nội dung phải gắn nhãn, tiêu chuẩn hiển thị, và trách nhiệm khi người dùng bị ảnh hưởng.
Chính phủ Hàn Quốc được cho là có kế hoạch tạm dừng áp dụng tiền phạt theo Luật AI Cơ bản trong 1 năm nhằm giảm tác động phụ lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, các công ty cho rằng động thái này không giải quyết tận gốc vấn đề “không chắc chắn” về pháp lý.
Một đại diện ngành cảnh báo vẫn có khả năng phát sinh khiếu nại và các hệ quả tiêu cực khác làm chậm quyết định kinh doanh và vận hành, ngay cả khi chưa bị phạt ngay trong năm đầu.
“Tình huống giống như được yêu cầu xây một tòa nhà nhưng không có bản thiết kế.”
– Một quan chức tại doanh nghiệp Hàn Quốc, trích dẫn trên Korea JoongAng Daily/2025
Những câu hỏi thường gặp
Luật AI Cơ bản của Hàn Quốc có hiệu lực khi nào?
Luật AI Cơ bản dự kiến có hiệu lực từ ngày 22/01. Ngành công nghệ cho rằng thời gian chuẩn bị còn lại ngắn, trong khi nhiều yêu cầu triển khai vẫn chưa rõ ràng.
“AI tác động cao” theo luật được hiểu như thế nào?
“AI tác động cao” được mô tả là hệ thống có thể gây rủi ro lớn đến tính mạng, an toàn hoặc các quyền cơ bản. Những trường hợp thuộc phạm vi này có thể phải đáp ứng các yêu cầu như biện pháp quản lý rủi ro bắt buộc.
Vì sao startups có thể bị ảnh hưởng nặng hơn?
Startups có thể chịu tác động lớn vì yêu cầu tuân thủ cho “AI tác động cao” cao hơn AI thông thường, trong khi nguồn lực pháp chế và vận hành của startups thường hạn chế. Các lĩnh vực như y tế, giáo dục cũng dễ bị xếp rủi ro cao.
Tại sao quy định gắn nhãn nội dung AI gây tranh cãi?
Doanh nghiệp đặt câu hỏi liệu việc gắn nhãn nội dung do AI tạo ra có đủ để bảo vệ người dùng hay không, và muốn có hướng dẫn chi tiết hơn về phạm vi nội dung phải gắn nhãn, cách hiển thị và trách nhiệm liên quan.
Việc tạm hoãn phạt 1 năm có giúp doanh nghiệp yên tâm hơn không?
Nhiều doanh nghiệp cho rằng không, vì rủi ro nằm ở sự thiếu rõ ràng của yêu cầu và khả năng phát sinh khiếu nại, tác động đến quyết định kinh doanh, ngay cả khi tiền phạt được tạm hoãn.