Lạm phát do AI thúc đẩy có thể là rủi ro bị đánh giá thấp nhất của năm 2026, vì chi phí chip, điện năng, nhân lực và đầu tư trung tâm dữ liệu tăng có thể khiến lạm phát quay lại, buộc ngân hàng trung ương dừng giảm lãi suất sớm hoặc thậm chí tăng trở lại.
Trong khi thị trường hứng khởi với đà tăng của cổ phiếu công nghệ và kỳ vọng hạ lãi suất, nhiều nhà quản lý quỹ cảnh báo “mặt trái” của cơn sốt AI: nhu cầu vốn và năng lượng lớn đang âm thầm tạo áp lực giá, làm thay đổi cách định giá các tài sản tăng trưởng, bao gồm cả thị trường tiền điện tử.
- Chi phí AI tăng (chip, điện, nhân công, trung tâm dữ liệu) có thể đẩy lạm phát quay lại trong năm 2026.
- Nếu lạm phát tăng, kỳ vọng cắt giảm lãi suất có thể đảo chiều, làm “rút” thanh khoản khỏi thị trường thiên về công nghệ.
- Rủi ro tái định giá có thể diễn ra nhanh khi chi phí vượt dự báo, ảnh hưởng tới cổ phiếu, trái phiếu và tâm lý đầu tư vào crypto.
Lạm phát do AI có thể quay lại trước cuối năm 2026
Một số nhà đầu tư cho rằng lạm phát có thể tăng trở lại trước cuối năm 2026, khiến ngân hàng trung ương phải dừng cắt giảm lãi suất sớm hơn kỳ vọng hoặc thậm chí tăng lại.
Thị trường bước vào năm 2026 với tâm lý tích cực: cổ phiếu ở mức cao, niềm tin mạnh và nhà đầu tư vẫn hào hứng với câu chuyện AI. Trong bối cảnh lạm phát đã hạ nhiệt so với đỉnh trước đó, trái phiếu tăng giá và việc cắt giảm lãi suất xuất hiện, nhiều người mặc định con đường phía trước sẽ “êm”.
Tuy nhiên, mối lo nằm ở chỗ “cơn sốt AI” vừa tốn kém vừa tiêu thụ năng lượng lớn, đồng thời gắn chặt với sự gia tăng chi phí trong nền kinh tế. Khi cả doanh nghiệp và chính phủ cùng tăng đầu tư cho AI và tăng chi tiêu, nhu cầu tổng thể được kích lên, từ đó tạo áp lực tăng giá.
Một nhóm nhà đầu tư nhận định lạm phát có thể nhích lên trở lại trước cuối năm 2026. Kịch bản này hàm ý thị trường có thể đang định giá quá lạc quan về chu kỳ giảm lãi suất, đặc biệt với các tài sản hưởng lợi từ “tiền rẻ”.
Kỳ vọng lãi suất có thể đảo chiều nếu lạm phát tăng
Nếu lạm phát quay lại, các đợt cắt giảm lãi suất có thể kết thúc sớm hơn dự tính, và điều đó thường gây áp lực lên các thị trường nhạy cảm với lãi suất.
Khi lạm phát cao trở lại, ngân hàng trung ương có thể buộc phải giữ lãi suất cao lâu hơn. Trong trường hợp xấu hơn, họ có thể tăng lãi suất lần nữa, làm chi phí vốn tăng và thanh khoản thu hẹp. Với các nhóm tài sản dựa vào kỳ vọng lợi nhuận tương lai (cổ phiếu công nghệ, dự án AI, một phần thị trường crypto), thay đổi này thường dẫn tới giảm định giá.
“Bạn chỉ cần một chiếc kim chọc vỡ bong bóng và nó có lẽ sẽ đến từ việc tiền tệ thắt chặt hơn.”
– Trevor Greetham, Trưởng bộ phận đa tài sản, Royal London Asset Management
Ông cho biết vẫn nắm giữ cổ phiếu công nghệ lớn ở thời điểm hiện tại, nhưng sẽ không ngạc nhiên nếu đến cuối năm 2026 lạm phát gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Thông điệp cốt lõi: rủi ro không nằm ở tăng trưởng AI, mà nằm ở chi phí và chính sách tiền tệ phản ứng với chi phí đó.
Cuộc đua trung tâm dữ liệu làm tăng chi phí chip và điện
Việc các “hyperscaler” đổ vốn xây trung tâm dữ liệu quy mô lớn có thể tạo nút thắt về chip, điện năng và lao động lành nghề, từ đó làm giá đầu vào tăng.
Các phân tích nhắc tới cuộc đua trị giá nhiều nghìn tỷ USD của những công ty như Alphabet, Meta, Microsoft nhằm phát triển trung tâm dữ liệu mới. Những dự án này tiêu thụ năng lượng lớn, kéo theo bài toán chi phí điện và hạ tầng cung ứng.
Một chiến lược gia của Morgan Stanley, Andrew Sheets, cho rằng chi phí trong dự báo của họ đang tăng chứ không giảm vì vừa có lạm phát ở chi phí chip, vừa có lạm phát ở chi phí điện năng. Tác động kép này khiến bài toán “giảm phát nhờ công nghệ” không còn hiển nhiên trong giai đoạn đầu tư AI ồ ạt.
Sheets dự đoán lạm phát CPI của Mỹ sẽ còn cao hơn mục tiêu 2% của Fed cho tới hết năm sau, do mức đầu tư AI lớn của doanh nghiệp. Nếu đúng, kỳ vọng lãi suất giảm sâu có thể phải điều chỉnh, tạo biến động cho các thị trường rủi ro.
Dấu hiệu sớm: chi tiêu tăng và biên lợi nhuận yếu đi có thể kích hoạt tái định giá
Khi doanh nghiệp báo chi tiêu tăng và biên lợi nhuận giảm, thị trường thường phản ứng nhanh nếu chi phí “vượt dự báo”, làm rủi ro tái định giá xuất hiện đột ngột.
Một số tín hiệu cảnh báo đã xuất hiện khi vài công ty công nghệ lớn ghi nhận chi tiêu cao hơn và biên lợi nhuận yếu hơn. Trong khi đó, nhiều cảnh báo cho rằng giá chip và hóa đơn điện có thể tiếp tục tăng tới nửa cuối năm 2026. Với nhà đầu tư, bất ngờ chi phí tăng thường quan trọng không kém doanh thu.
Cổ phiếu có thể trụ vững thêm một thời gian, nhưng không phải mãi mãi. Nếu lạm phát quay lại, mức giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả cho lợi nhuận AI trong tương lai sẽ giảm. Quá trình định giá lại có thể diễn ra nhanh khi kỳ vọng lãi suất thay đổi.
Chi phí nhân sự AI leo thang cũng có thể truyền dẫn sang lạm phát
Lương và đãi ngộ trong ngành AI tăng nhanh có thể làm chi phí vận hành phình to, góp phần đẩy chi phí lao động và truyền dẫn sang lạm phát rộng hơn.
Một ví dụ được nêu là mức đãi ngộ cổ phiếu bình quân khoảng 1,5 triệu USD cho nhân viên tại OpenAI và tương đương khoảng 46% doanh thu, phản ánh cạnh tranh nhân tài AI gay gắt ở Thung lũng Silicon. Các gói đãi ngộ lớn có thể làm tăng lỗ vận hành, pha loãng cổ đông và tạo áp lực chi phí lao động ở phạm vi rộng.
Nhà đầu tư điều chỉnh rủi ro: thoát dần khỏi thị trường nợ dễ sốc bởi lạm phát
Một số tổ chức cho biết họ chưa đặt cược vào điều chỉnh mạnh của cổ phiếu, nhưng đang giảm tiếp xúc với các tài sản có thể bị ảnh hưởng nếu lạm phát “gây sốc”.
Các ngân hàng ước tính chi tiêu cho trung tâm dữ liệu AI có thể lên tới nhiều nghìn tỷ USD vào năm 2030. Tốc độ mở rộng nhanh làm tăng nguy cơ “kẹt” nguồn cung chip, điện và lao động kỹ năng cao. Khi nguồn cung bị siết, giá thường tăng và đi thẳng vào lạm phát.
Các công ty tư vấn cũng cảnh báo chi phí tăng có thể làm chậm chính cuộc đua AI; khi tỷ suất sinh lời giảm, nhà đầu tư có thể thu hẹp mức chấp nhận rủi ro. Điều này đặc biệt quan trọng với các thị trường định giá bằng kỳ vọng tương lai, nơi tâm lý có thể đảo chiều nhanh.
“Điều khiến chúng tôi mất ngủ vào ban đêm là rủi ro lạm phát đã quay trở lại.”
– Julius Bendikas, Trưởng bộ phận kinh tế châu Âu và phân bổ tài sản động, Mercer
Ông cho biết chưa đặt cược vào một đợt điều chỉnh của thị trường chứng khoán, nhưng đang rút dần khỏi thị trường nợ có thể bị rung lắc nếu xuất hiện cú sốc lạm phát. Bài học cho nhà đầu tư crypto là theo dõi chặt chẽ điều kiện thanh khoản và kỳ vọng lãi suất, vì đây thường là biến số chi phối dòng tiền vào tài sản rủi ro.
Những câu hỏi thường gặp
Lạm phát do AI là gì và vì sao có thể tăng trong năm 2026?
Đây là áp lực giá phát sinh từ làn sóng đầu tư AI: mở rộng trung tâm dữ liệu, nhu cầu chip, điện năng và nhân lực tăng. Khi nhiều yếu tố đầu vào đồng loạt đắt hơn, chi phí doanh nghiệp và giá cả trong nền kinh tế có thể tăng, khiến lạm phát quay lại trong năm 2026.
Nếu lạm phát quay lại, lãi suất có thể thay đổi thế nào?
Ngân hàng trung ương có thể dừng cắt giảm lãi suất sớm hơn thị trường kỳ vọng. Trong kịch bản xấu, họ có thể tăng lãi suất trở lại. Việc này làm chi phí vốn cao hơn và thanh khoản giảm, thường gây bất lợi cho các tài sản nhạy cảm với lãi suất.
Vì sao chi phí chip và điện lại quan trọng trong câu chuyện AI?
Chip và điện là hai cấu phần chi phí lớn của hạ tầng AI, đặc biệt với các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Nếu giá chip và điện tăng kéo dài, chi phí vận hành sẽ tăng theo, làm giảm biên lợi nhuận và tạo rủi ro “bất ngờ chi phí”, từ đó kích hoạt tái định giá thị trường.
Nhà đầu tư nên theo dõi tín hiệu nào để phát hiện rủi ro tái định giá?
Các tín hiệu thường gặp gồm: doanh nghiệp công nghệ tăng chi tiêu vốn, biên lợi nhuận giảm, giá chip và điện tiếp tục đi lên, và kỳ vọng lạm phát/lãi suất đảo chiều. Khi các yếu tố này xuất hiện cùng lúc, mức định giá dựa trên lợi nhuận tương lai có thể điều chỉnh nhanh.