Nhà đầu tư Trung Quốc đang đổ tiền vào kim loại khiến giá đồng, vàng và bạc tăng mạnh chủ yếu vì dư thừa thanh khoản và thiếu kênh đầu tư hấp dẫn, không phải do nhu cầu sản xuất tăng.
Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai trên các sàn Trung Quốc bùng nổ, trong khi tăng trưởng kinh tế và tín dụng suy yếu. Sự lệch pha này làm dấy lên lo ngại biến động giá kim loại bị dẫn dắt bởi đầu cơ, tương tự các cơn “sóng thanh khoản” từng thấy ở nhiều thị trường tài sản, gồm cả tiền điện tử.
- Dòng tiền dư thừa tại Trung Quốc đang đẩy giá kim loại lên dù nhu cầu thực yếu.
- Đồng biến động mạnh: tăng vượt 14.500 USD/tấn rồi giảm về 12.750 USD/tấn, trong bối cảnh tồn kho cao.
- Đầu tư gắn với vàng tăng nhanh, nhưng vẫn nhỏ so với quy mô thị trường sản phẩm tài chính nội địa.
Thanh khoản dư thừa đang đẩy giá kim loại tại Trung Quốc
Giá kim loại tăng nóng chủ yếu do đầu cơ ăn theo thanh khoản dư thừa, khi nhà đầu tư khó tìm kênh hấp dẫn để giải ngân trong nền kinh tế tăng trưởng chậm.
Giao dịch trên các sàn kỳ hạn Trung Quốc trở nên sôi động bất thường, với khối lượng lớn ở bạc, nhôm, niken, thiếc và thép dây. Duncan Wrigley, kinh tế trưởng Pantheon Macroeconomics, nhận định: “Chúng tôi đang thấy khối lượng giao dịch ngắn hạn tăng vọt… nhiều khả năng do thanh khoản dư thừa trong khi thiếu các lựa chọn hấp dẫn ở nơi khác.”
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã bơm tiền trong nhiều năm, nhưng việc dẫn dòng vốn vào hoạt động kinh tế “thực” ngày càng khó. Tháng 12, cung tiền M2 của Trung Quốc tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nền kinh tế chỉ tăng 3,9% ở quý cuối năm 2025. Khoảng cách này phản ánh hiện tượng tiền tăng nhanh hơn tăng trưởng thực.
Nhu cầu thực suy yếu khiến đà tăng thiếu bền vững
Nhu cầu tiêu dùng và đầu tư giảm khiến doanh nghiệp hạn chế mua nguyên liệu, làm đà tăng giá kim loại trở nên tách rời khỏi nhu cầu sản xuất.
Chi tiêu bán lẻ vẫn yếu khi hộ gia đình thắt chặt chi tiêu. Ngân hàng ghi nhận lượng khoản vay mới thấp nhất kể từ 2018. Đầu tư tài sản cố định (bao gồm công trình, máy móc, hạ tầng) giảm lần đầu tiên, cho thấy doanh nghiệp cũng dè dặt mở rộng. Trong bối cảnh đó, một phần dòng tiền chuyển sang “đánh” kim loại thay vì rót vào sản xuất.
Dù có nhịp điều chỉnh gần đây, giá đồng và vàng vẫn quanh vùng đỉnh lịch sử. Tuy nhiên, đợt tăng này không gắn chặt với nhu cầu thực: các nhà máy cắt giảm mua nguyên liệu và tránh trả mức giá cao khi cầu tiêu dùng cuối cùng chưa phục hồi.
Giới đầu cơ lại tập trung vào các câu chuyện dài hạn: chuyển dịch năng lượng xanh, lo ngại tiền tệ khiến vàng hấp dẫn hơn, và nhu cầu từ AI đối với một số kim loại như thiếc. Ngoài ra, thị trường còn đối mặt rủi ro thiếu hụt nguồn cung toàn cầu đối với đồng và nhôm.
Biến động giá đồng gia tăng khi rời vùng đỉnh
Giá đồng dao động mạnh: tăng vượt 14.500 USD/tấn rồi giảm về 12.750 USD/tấn, trong khi tồn kho cao làm nổi bật rủi ro điều chỉnh do đầu cơ.
Các sản phẩm đầu tư gắn với vàng tại Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi trong hai năm, lên hơn 300 sản phẩm vào cuối năm 2025. Tổng giá trị đạt 243 tỷ nhân dân tệ, tăng mạnh nhưng vẫn nhỏ so với quy mô khoảng 180 nghìn tỷ nhân dân tệ của thị trường sản phẩm tài chính trong nước.
Tuần trước, giá đồng vượt 14.500 USD/tấn rồi quay đầu giảm. Đến thứ Sáu, đồng giảm ngày thứ ba liên tiếp xuống 12.750 USD/tấn trên Sở giao dịch kim loại London, tương đương giảm 3,1% trong tuần và ghi nhận giai đoạn tệ nhất kể từ tháng 4. Trong khi đó, các kho tại London, Thượng Hải và New York đang chứa lượng đồng cao nhất kể từ 2003.
“(Đồng) vẫn bị định giá quá cao” và bất kỳ mức nào trên 11.500 USD “hầu như hoàn toàn do đầu cơ dẫn dắt”.
– David Wilson, nhà phân tích BNP Paribas
Peter Taylor của Macquarie cho rằng mức giá hiện tại không phản ánh mức sử dụng thực, dù nhóm của ông vẫn nâng dự báo giá đồng quý I thêm 18% lên 12.900 USD/tấn, cho thấy độ “lệch pha” giữa giá và nhu cầu có thể kéo dài.
Zhou Xiao’ou từ Zijin Tianfeng Futures nhận định biến động có thể hạ nhiệt vào tuần tới do nhiều nhà giao dịch tại Trung Quốc tạm nghỉ trước Tết Nguyên đán. Lượng hợp đồng mở (open interest) của đồng kỳ hạn đã giảm về mức thấp nhất kể từ đầu tháng 12.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao giá kim loại tại Trung Quốc tăng mạnh dù kinh tế chậm lại?
Nguyên nhân chính là thanh khoản dư thừa và thiếu kênh đầu tư hấp dẫn, khiến dòng tiền chuyển sang đầu cơ kim loại trên thị trường kỳ hạn, thay vì phản ánh nhu cầu sản xuất tăng.
M2 tăng 8,5% nhưng GDP quý cuối 2025 chỉ tăng 3,9% nói lên điều gì?
Điều này cho thấy cung tiền tăng nhanh hơn tăng trưởng thực, làm nổi bật tình trạng “tiền nhiều nhưng khó chảy vào hoạt động kinh tế hiệu quả”, từ đó kích thích các giao dịch mang tính đầu cơ.
Giá đồng đã biến động thế nào gần đây và rủi ro nằm ở đâu?
Đồng từng vượt 14.500 USD/tấn rồi giảm về 12.750 USD/tấn trên Sở giao dịch kim loại London; cùng lúc, tồn kho tại London, Thượng Hải và New York ở mức cao nhất מאז 2003, làm tăng rủi ro điều chỉnh nếu lực đầu cơ suy yếu.
Đầu tư gắn với vàng tại Trung Quốc đang phát triển ra sao?
Số sản phẩm đầu tư gắn với vàng đã tăng hơn gấp đôi trong hai năm, lên hơn 300 sản phẩm vào cuối 2025, với tổng giá trị 243 tỷ nhân dân tệ, dù vẫn nhỏ so với thị trường sản phẩm tài chính khoảng 180 nghìn tỷ nhân dân tệ.
