Nhu cầu xây dựng hạ tầng AI đang hút phần lớn NAND, DRAM và ổ cứng, tạo ra “cơn khát” nguồn cung kéo dài trong ngành bộ nhớ.
Giá tăng và doanh thu của các nhà sản xuất cải thiện mạnh, nhưng họ vẫn tránh mở rộng công suất quá nhanh. Lý do là ngành bộ nhớ từng nhiều lần lao dốc vì chu kỳ cung–cầu, khiến doanh nghiệp thua lỗ khi giá đảo chiều.
- AI tiêu thụ phần lớn NAND, DRAM và ổ cứng, gây thiếu hụt cho nhiều thị trường khác.
- Giá tăng giúp nhà sản xuất hưởng lợi, nhưng họ vẫn thận trọng mở rộng sản xuất vì rủi ro chu kỳ.
- Chi tiêu vốn của Big Tech và “bùng nổ dữ liệu” có thể duy trì nhu cầu lưu trữ, nhưng hợp đồng dài hạn còn hạn chế.
Hạ tầng AI đang làm trầm trọng thiếu hụt NAND, DRAM và ổ cứng
Nhu cầu triển khai hệ thống AI đã tiêu thụ phần lớn bộ nhớ flash NAND, DRAM và ổ cứng, khiến các ngành khác gặp khó khi tìm nguồn cung linh kiện.
Thị trường bộ nhớ được mô tả là đang trải qua một đợt “siết cung” bất thường. Khi các trung tâm dữ liệu và hệ thống AI tăng tốc triển khai, phần lớn lượng NAND flash, DRAM và ổ cứng sẵn có bị hút vào chuỗi cung ứng AI. Hệ quả là nhiều lĩnh vực khác phải cạnh tranh nguồn cung trong bối cảnh hàng hóa khan hiếm.
Các nhà sản xuất PC và smartphone được cho là chịu áp lực rõ rệt trong việc 확보 linh kiện. Đây là nhóm sản phẩm có nhu cầu lớn, nhưng khó hấp thụ biến động giá và thời gian giao hàng khi nguồn cung bộ nhớ và lưu trữ bị dồn về mảng hạ tầng AI.
Giá tăng giúp nhà sản xuất cải thiện kết quả kinh doanh
Nguồn cung thắt chặt đã đẩy giá lên cao, qua đó giúp doanh thu và lợi nhuận của các nhà sản xuất bộ nhớ và lưu trữ tăng mạnh.
Trong bối cảnh giá đi lên, một số doanh nghiệp báo cáo kết quả kinh doanh tích cực. Micron công bố doanh số theo quý và lợi nhuận hoạt động kỷ lục, theo tài liệu quan hệ nhà đầu tư tại Micron. Samsung cũng đưa ra hướng dẫn rằng lợi nhuận hoạt động quý IV có thể tăng gấp ba so với cùng kỳ năm trước, theo thông báo tại Samsung Newsroom.
Tuy vậy, mức giá cao và thiếu hụt nghiêm trọng không đồng nghĩa ngành sẽ lập tức tăng mạnh sản lượng. Nhiều công ty bộ nhớ cho biết họ vẫn “giữ kỷ luật” vì từng chịu thiệt hại bởi các đợt biến động giá khắc nghiệt trong quá khứ.
Phố Wall đang thưởng cho sự thận trọng của ngành bộ nhớ
Cổ phiếu các công ty bộ nhớ và lưu trữ tăng mạnh khi nhà đầu tư đánh giá cao chiến lược không mở rộng ồ ạt, nhằm tránh chu kỳ giảm giá.
Nhóm cổ phiếu liên quan bộ nhớ và ổ cứng trở thành tâm điểm khi giá hàng hóa đi lên và biên lợi nhuận cải thiện. Một số mã tăng mạnh trong năm 2025, phản ánh kỳ vọng rằng mức giá cao có thể duy trì trong năm nay và hỗ trợ định giá.
Dù vậy, lịch sử ngành khá khắc nghiệt: khi giá giảm, nhà sản xuất dễ rơi vào thua lỗ và giá cổ phiếu suy yếu. Điều này từng xảy ra gần đây, khi năm 2023 ghi nhận việc nhiều nhà sản xuất báo cáo lỗ hoạt động theo năm.
Nhu cầu DRAM chuyên dụng tăng nhờ hệ thống tính toán AI thế hệ mới
Các hệ thống AI mới cần lượng lớn DRAM chuyên dụng và tạo thêm dữ liệu, kéo theo nhu cầu lưu trữ bằng ổ cứng và SSD.
Các nền tảng tính toán từ những nhà cung cấp như Nvidia và Advanced Micro Devices đòi hỏi nhiều DRAM chuyên dụng để vận hành. Song song, AI tạo ra “núi dữ liệu” mới cần được lưu trữ dài hạn, khiến cả ổ cứng lẫn SSD dựa trên flash tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong kiến trúc dữ liệu.
Một góc nhìn phân tích gọi đây là “bùng nổ dữ liệu”, với dự báo tổng lượng xuất xưởng lưu trữ của NAND flash và ổ cứng có thể tăng trưởng kép 19% mỗi năm trong bốn năm, cao hơn mức trung bình 14% của thập kỷ trước.
Chu kỳ ra mắt phần cứng nhanh hơn khiến yêu cầu băng thông bộ nhớ tăng
Các hãng chip tăng tốc ra mắt hệ thống mới hàng năm, kéo theo xu hướng tăng dung lượng và băng thông bộ nhớ để nâng hiệu năng.
Việc rút ngắn chu kỳ ra mắt sản phẩm khiến thông số bộ nhớ trở thành yếu tố then chốt để cải thiện hiệu suất qua từng thế hệ. Ví dụ, các GPU Rubin được giới thiệu tại Consumer Electronics Show được mô tả là gần như tăng gấp ba băng thông bộ nhớ so với dòng Blackwell bắt đầu giao hàng năm trước, củng cố nhu cầu DRAM ở phân khúc hiệu năng cao.
Chi tiêu vốn của Big Tech là biến số lớn quyết định nhu cầu bộ nhớ
Nhu cầu phụ thuộc mạnh vào chi tiêu vốn của các công ty công nghệ lớn, vốn đang ở mức rất cao và được kỳ vọng tiếp tục tăng.
Dựa trên ước tính quý 12, Amazon, Google, Microsoft và Meta Platforms được cho là đã chi tổng cộng 407 tỷ USD trong năm 2025. Các dự báo đồng thuận của Visible Alpha kỳ vọng con số này có thể tăng lên khoảng 523 tỷ USD trong năm nay.
Trong góc nhìn của giới phân tích, nếu nhu cầu duy trì mạnh như hiện tại, chu kỳ tăng của ngành có thể kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, mức độ bền vững vẫn gắn chặt với ngân sách trung tâm dữ liệu và tốc độ thương mại hóa các ứng dụng AI tạo sinh.
Nhà sản xuất vẫn dè dặt mở rộng công suất dù dự báo thiếu hụt
Các nhà sản xuất như Micron, Sandisk, Seagate và Western Digital đi chậm trong việc tăng công suất mới, do lo ngại rủi ro chu kỳ và bài toán hoàn vốn dài hạn.
Dù thị trường dự báo thiếu hụt bộ nhớ cho nhiều thiết bị điện tử, các doanh nghiệp vẫn hành động thận trọng với đầu tư công suất. Trong số các công ty được nhắc đến, chỉ Seagate có kế hoạch tăng chi tiêu vốn “thực sự” trong năm nay, và mục tiêu chủ yếu là duy trì mức chi quanh ngưỡng thông thường khoảng 4% doanh thu.
Ước tính từ FactSet cho thấy Sandisk dự kiến tăng chi tiêu vốn 18% trong năm tài chính kết thúc tháng 6, trong khi doanh thu tăng 44% cùng kỳ. Chênh lệch này phản ánh ưu tiên kiểm soát đầu tư ngay cả khi doanh thu cải thiện.
Thiếu hợp đồng cung ứng dài hạn khiến doanh nghiệp khó đầu tư lớn
Khi các thỏa thuận cung ứng dài hạn còn ít, nhà sản xuất khó lập kế hoạch đầu tư nhà máy NAND vì chu kỳ xây dựng kéo dài nhiều năm.
Tại một hội nghị của UBS, CEO Sandisk David Goeckeler cho rằng việc phần lớn ngành NAND flash thiếu các hợp đồng nguồn cung dài hạn làm doanh nghiệp khó ra quyết định đầu tư lớn. Ông nhấn mạnh NAND flash, tương tự nhiều bán dẫn khác, cần các cơ sở sản xuất mất nhiều năm để xây dựng, vì vậy doanh nghiệp cần khả năng dự báo nhu cầu và giá bán dài hơn.
“Có lẽ phía nhu cầu nên cân nhắc đưa ra các cam kết dài hơn ba tháng một lần. Chúng tôi cần đảm bảo bài toán kinh tế để có thể tiếp tục đầu tư số tiền đó và không trải qua những giai đoạn theo đợt lớn với việc thua lỗ.”
– David Goeckeler, CEO Sandisk, phát biểu tại hội nghị UBS
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao hạ tầng AI lại gây thiếu hụt NAND, DRAM và ổ cứng?
Việc xây dựng và mở rộng trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ lượng lớn DRAM, NAND và ổ cứng để phục vụ tính toán và lưu trữ. Khi phần lớn nguồn cung bị hút vào mảng này, các ngành khác như PC và smartphone khó mua linh kiện hơn.
Tại sao nhà sản xuất không tăng công suất nhanh khi giá đang cao?
Ngành bộ nhớ có tính chu kỳ mạnh, từng nhiều lần mở rộng quá nhanh rồi chịu sụt giá, thua lỗ. Do đó, doanh nghiệp ưu tiên “kỷ luật” về sản lượng và vốn đầu tư để giảm rủi ro khi cung–cầu đảo chiều.
Yếu tố nào quyết định nhu cầu bộ nhớ trong thời gian tới?
Chi tiêu vốn của các công ty công nghệ lớn là biến số quan trọng vì nó trực tiếp quyết định tốc độ xây dựng hạ tầng AI. Ngoài ra, chu kỳ ra mắt phần cứng AI nhanh hơn và khối lượng dữ liệu tăng cũng thúc đẩy nhu cầu DRAM, SSD và ổ cứng.
Vì sao thiếu hợp đồng dài hạn làm khó đầu tư nhà máy NAND?
Nhà máy bán dẫn và dây chuyền NAND cần nhiều năm để xây dựng và tối ưu, đòi hỏi kế hoạch hoàn vốn dài. Khi khách hàng chỉ cam kết ngắn hạn, doanh nghiệp khó dự báo dòng tiền và khó “chốt” các khoản đầu tư lớn.