Nợ công đối ngoại của Nga đã vượt 60 tỷ USD, lần đầu tiên trong khoảng hai thập kỷ, làm dấy lên nhu cầu theo dõi sát chỉ số nợ so với quy mô GDP.
Số liệu chính thức cho thấy nợ đối ngoại của khu vực công tăng trong bối cảnh chiến sự và trừng phạt. Chính phủ Nga cho rằng mức nợ vẫn thấp so với các nước phát triển, nhưng các chuyên gia nhấn mạnh phải nhìn vào tỷ lệ nợ/GDP và cơ cấu vay.
- Nợ công đối ngoại của Nga đạt 61,9 tỷ USD tính đến 01/02, vượt mốc 60 tỷ USD lần đầu kể từ 2006.
- Ngân hàng trung ương Nga ước tính tổng nợ đối ngoại 319,8 tỷ USD và cho biết mức tăng gắn với đánh giá lại nghĩa vụ nợ khi đồng ruble mạnh lên.
- Giới chức và chuyên gia tập trung vào trần nợ/GDP 20%, trong khi mức hiện tại được nêu khoảng 15%.
Nợ công đối ngoại của Nga chạm mức cao nhất trong 20 năm
Tính đến ngày 01/02, nợ công đối ngoại của Nga đạt 61,9 tỷ USD, vượt mốc 60 tỷ USD và là mức cao nhất trong khoảng 20 năm.
Trong bối cảnh chiến sự với Ukraine và các lệnh trừng phạt từ phương Tây, Bộ Tài chính Nga công bố nợ đối ngoại của chính phủ Nga ở mức 61,9 tỷ USD (tính đến 01/02). Một số thống kê truyền thông Nga lưu ý mốc 60 tỷ USD chưa từng bị vượt kể từ năm 2006.
Số liệu lịch sử được nhắc lại cho thấy ngày 01/01/2006 chỉ số này từng ở 76,5 tỷ USD; sau đó giảm còn 52 tỷ USD vào năm kế tiếp và duy trì dưới 60 tỷ USD cho tới hiện tại. Đầu năm 2011, con số được dẫn lại ở mức 39,7 tỷ USD, theo dữ liệu đăng trên website Bộ Tài chính Nga.
Người đọc có thể đối chiếu bộ dữ liệu về nợ công đối ngoại do Bộ Tài chính Nga công bố tại liên kết: dữ liệu trên Minfin (tiếng Nga).
Khái niệm “nợ công đối ngoại” ở đây bao gồm nghĩa vụ của chính quyền liên bang, chính quyền địa phương và các cơ quan công đối với các quốc gia khác, ngân hàng nước ngoài và các định chế quốc tế. Chỉ số này không bao gồm nghĩa vụ nợ của khu vực tư nhân.
Tổng nợ đối ngoại của Nga được ước tính 319,8 tỷ USD
Ngân hàng Trung ương Nga ước tính tổng nợ đối ngoại đạt 319,8 tỷ USD tính đến ngày 01/01/2026, và cho biết mức này tăng 10,4% so với đầu năm 2025.
Theo cơ quan quản lý tiền tệ, tổng nợ đối ngoại (bao gồm nhiều khu vực trong nền kinh tế, không chỉ khu vực công) được ước tính 319,8 tỷ USD tính đến 01/01/2026. Cơ sở dữ liệu được công bố tại: ước tính của Ngân hàng Trung ương Nga.
Ngân hàng Trung ương Nga cho biết mức tăng khoảng 30 tỷ USD chủ yếu đến từ việc đánh giá lại các nghĩa vụ nợ trong các khu vực của nền kinh tế Nga và hệ thống ngân hàng, khi đồng ruble mạnh lên. Cơ quan này cũng nêu thêm việc các doanh nghiệp Nga gia tăng huy động vốn qua kênh nợ là một yếu tố đóng góp.
Tỷ lệ nợ/GDP mới là chỉ báo được theo dõi chặt
Nhiều chuyên gia cho rằng mức nợ tuyệt đối chỉ phản ánh một phần bức tranh; tỷ lệ nợ công/GDP và giới hạn trần nợ khoảng 20% GDP được nhắc là thước đo quan trọng hơn.
Truyền thông dẫn phát biểu của Thủ tướng Mikhail Mishustin vào tháng 12 rằng nợ quốc gia Nga “thuộc nhóm thấp nhất trong các nước phát triển”, qua đó tạo dư địa để triển khai dự án nhà nước, theo đuổi mục tiêu phát triển, thực hiện nghĩa vụ xã hội và đáp ứng nhu cầu quân sự.
Chuyên gia Alexander Abramov (Trưởng phòng thí nghiệm Phân tích các thể chế và thị trường tài chính tại Học viện Tổng thống Nga) đánh giá nợ ngoại tệ của chính phủ tăng nhẹ nhưng “không ở mức nghiêm trọng”, đồng thời cho rằng diễn biến này chủ yếu liên quan tới việc Bộ Tài chính phát hành trái phiếu nhân dân tệ trong năm trước.
“Theo tôi, cần quan sát giới hạn tổng thể 20% GDP đối với nợ công.”
– Alexander Abramov, Trưởng phòng thí nghiệm Phân tích các thể chế và thị trường tài chính, Học viện Tổng thống Nga
Anton Tabakh, kinh tế trưởng tại tổ chức xếp hạng tín nhiệm Expert RA, đồng tình rằng tỷ lệ nợ/GDP là chỉ báo đáng chú ý hơn. Ông cũng lưu ý quy mô nền kinh tế Nga đã tăng đáng kể trong hai thập kỷ, giúp duy trì mức nợ thấp (tính theo ruble và USD) so với các nền kinh tế lớn khác.
Tháng 12, Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov nêu mục tiêu nợ công không vượt 20% GDP theo dự báo trung hạn của bộ. Ông cho biết mức hiện tại khoảng 15% tại thời điểm phát biểu.
Những câu hỏi thường gặp
Nợ công đối ngoại của Nga là gì và gồm những ai?
Nợ công đối ngoại là nghĩa vụ nợ với chủ nợ nước ngoài của chính quyền liên bang, chính quyền địa phương và các cơ quan công. Chỉ số này không bao gồm nợ của khu vực tư nhân như doanh nghiệp ngoài nhà nước hoặc hộ gia đình.
Vì sao mốc 60 tỷ USD được xem là đáng chú ý?
Vì đây là lần đầu nợ công đối ngoại của Nga vượt 60 tỷ USD sau khoảng hai thập kỷ, theo số liệu được công bố. Một số đối chiếu lịch sử cho thấy mức trên 60 tỷ USD từng xuất hiện vào năm 2006.
Tổng nợ đối ngoại 319,8 tỷ USD khác gì với nợ công đối ngoại 61,9 tỷ USD?
Tổng nợ đối ngoại là chỉ số rộng hơn, bao gồm nghĩa vụ nợ nước ngoài của nhiều khu vực trong nền kinh tế và hệ thống ngân hàng. Nợ công đối ngoại chỉ phản ánh phần nghĩa vụ của khu vực nhà nước và các cơ quan công.
Tỷ lệ nợ/GDP 20% có ý nghĩa gì trong đánh giá rủi ro?
Một số chuyên gia và quan chức Nga nhắc tới giới hạn định hướng 20% GDP để theo dõi “sức chịu đựng” nợ công so với quy mô nền kinh tế. Chỉ số tương đối này thường giúp so sánh giữa các giai đoạn và giữa các quốc gia tốt hơn so với chỉ nhìn con số tuyệt đối.
