Nvidia vẫn chưa giao được bất kỳ chip AI H200 nào sang Trung Quốc dù đã được bật đèn xanh xuất khẩu, vì toàn bộ quy trình đang bị kẹt ở khâu rà soát an ninh quốc gia và cấp giấy phép của Mỹ.
Sự chậm trễ khiến khách hàng Trung Quốc tạm ngừng đặt hàng do chưa rõ điều kiện đi kèm giấy phép, đồng thời làm đứt quãng kế hoạch sản xuất của các nhà cung ứng khi nhu cầu dự kiến không thể chuyển thành đơn hàng thực tế.
- Quy trình cấp phép xuất khẩu chip H200 sang Trung Quốc bị kéo dài do rà soát an ninh và khác biệt quan điểm giữa các cơ quan Mỹ.
- Khách hàng Trung Quốc tạm “đứng ngoài” vì chưa rõ điều kiện giấy phép, khiến sản xuất linh kiện H200 bị chững lại.
- AMD cũng bị ảnh hưởng khi chip MI325X chưa được phê duyệt theo cùng cơ chế thỏa thuận.
Mỹ vẫn chưa cấp phép thực tế để Nvidia xuất khẩu H200 sang Trung Quốc
Việc “chấp thuận” chính trị chưa đồng nghĩa với được xuất hàng, vì H200 vẫn phải qua rà soát an ninh quốc gia và xin giấy phép từ nhiều cơ quan Mỹ trước khi giao cho khách hàng Trung Quốc.
Gần hai tháng sau khi có tín hiệu cho phép xuất khẩu, Nvidia vẫn chưa giao chiếc H200 nào sang Trung Quốc. Nguyên nhân chính là các cơ quan chức năng Mỹ đang tiến hành rà soát an ninh quốc gia trước khi cho phép bán thực tế.
Trong khi Bộ Thương mại đã hoàn tất phần việc liên quan, các lô hàng vẫn phụ thuộc phê duyệt giấy phép từ Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và Bộ Năng lượng. Theo thông tin từ những người nắm tình hình, khâu bị chậm chủ yếu nằm ở Bộ Ngoại giao.
Một yếu tố khiến vấn đề kéo dài là cách triển khai bị “đảo thứ tự”: đồng ý bán trước, rồi mới yêu cầu các cơ quan xây dựng rào cản và điều kiện cấp phép. Điều này khiến quy trình cấp phép trở nên phức tạp hơn thông lệ và các bên phải điều chỉnh gấp để theo kịp quyết định ban đầu.
Bộ Ngoại giao Mỹ muốn siết điều kiện vì rủi ro quân sự và tình báo
Trở ngại chính đến từ lo ngại chip có thể bị dùng cho mục đích quân sự hoặc tình báo, khiến cơ quan phụ trách đối ngoại thúc đẩy các giới hạn chặt hơn trước khi cho phép xuất khẩu.
Một người am hiểu tình hình cho biết việc cấp phép đang trở nên “rất khó” vì quan điểm thận trọng từ phía Bộ Ngoại giao. Những người khác trong cuộc cũng nói cơ quan này muốn đặt ra các giới hạn nghiêm hơn, với trọng tâm là rủi ro bị chuyển hướng sử dụng.
“Bộ Ngoại giao có chuyên môn sâu về việc các công ty Trung Quốc có thể dùng những con chip này như thế nào để hỗ trợ các cơ quan quốc phòng và tình báo của Trung Quốc. Nếu Bộ Ngoại giao đang nêu lo ngại… thì có những rủi ro thực sự và đáng kể.”
– Chris McGuire, cựu quan chức kiểm soát xuất khẩu, Council on Foreign Relations
Khách hàng Trung Quốc tạm dừng đặt mua, chuỗi cung ứng H200 mất đà
Do chưa rõ điều kiện giấy phép, các doanh nghiệp Trung Quốc chưa đặt đơn, khiến kỳ vọng sản xuất lớn của chuỗi cung ứng H200 bị chững và một số nhà cung ứng phải tạm dừng linh kiện.
Trước đó, Nvidia được cho là đã đạt một thỏa thuận vào tháng 12 để mở đường bán H200 sang Trung Quốc, làm dấy lên kỳ vọng hãng có thể quay lại một thị trường mà CEO Jensen Huang đánh giá có thể trị giá 50 tỷ USD mỗi năm.
Sau thỏa thuận, Nvidia đã yêu cầu các nhà cung ứng tăng sản lượng H200, vì dự kiến nhu cầu sẽ rất lớn. Tuy nhiên, khi quy định và giấy phép chưa rõ ràng, động lực này nhanh chóng “tắt”, và một số nhà cung ứng đã tạm dừng sản xuất các bộ phận liên quan đến H200.
Về phía người mua, các công ty Trung Quốc đang chờ đến khi biết chắc quy tắc đi kèm giấy phép. Khi rủi ro bị từ chối hoặc bị giới hạn khối lượng vẫn hiện hữu, việc đặt hàng sớm có thể dẫn đến chi phí cơ hội và kế hoạch triển khai trung tâm dữ liệu bị đảo lộn.
Thỏa thuận áp điều kiện nghiêm ngặt và cho phép Mỹ hưởng 25% doanh số
Cơ chế được nêu ra bao gồm việc Mỹ hưởng 25% doanh số và áp điều kiện tuân thủ chặt, như giữ lại một phần hàng tại Mỹ, kiểm thử tại phòng thí nghiệm Mỹ và báo cáo mục đích sử dụng.
Thỏa thuận không chỉ tác động đến Nvidia mà còn ảnh hưởng đến AMD. Theo các điều kiện được mô tả, chính phủ Mỹ được hưởng 25% doanh số bán, đồng thời áp các yêu cầu phê duyệt nghiêm ngặt.
- Một nửa tổng lượng hàng phải được giữ lại tại Mỹ.
- Chip phải được kiểm thử bởi phòng thí nghiệm bên thứ ba đặt tại Mỹ.
- Bên mua phải báo cáo chip sẽ được sử dụng ở đâu và như thế nào.
Ngoài các điều kiện trên, doanh nghiệp Trung Quốc còn phải thuyết phục cơ quan quản lý Mỹ rằng chip H200 sẽ không hỗ trợ năng lực quân sự. Khi tiêu chí này khó chứng minh dứt khoát, tiến trình cấp phép càng dễ kéo dài hoặc bị siết thêm.
Trung Quốc cân nhắc cấp quyền tiếp cận hạn chế và không thể dùng H200 cho trung tâm dữ liệu toàn cầu
Ngay cả khi được cấp phép, việc 사용 H200 vẫn có thể bị giới hạn trong nội địa Trung Quốc, buộc doanh nghiệp cân nhắc thuê máy chủ ở nước ngoài hoặc tìm giải pháp thay thế.
Ở phía Trung Quốc, cơ quan quản lý được cho là đang cân nhắc cấp quyền tiếp cận hạn chế cho một số doanh nghiệp như Alibaba và ByteDance, nhưng chưa chốt quyết định. Họ cũng chờ xem Mỹ có thực sự cấp giấy phép hay không.
Ngay cả khi có giấy phép, các chip H200 cũng không thể được chuyển ra nước ngoài, đồng nghĩa các công ty Trung Quốc khó dùng chúng để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ hoạt động toàn cầu. Trong bối cảnh thiếu chắc chắn về số lượng được cấp, họ có xu hướng tiếp tục thuê máy chủ ngoài Trung Quốc hoặc tìm lựa chọn khác.
AMD cũng chưa được phê duyệt xuất khẩu MI325X theo cùng cơ chế
Không chỉ Nvidia, AMD cũng bị kẹt vì đến nay công ty vẫn chưa nhận được phê duyệt để xuất khẩu chip MI325X theo cùng thỏa thuận.
Trong trao đổi với các nhà phân tích tuần này, CEO Lisa Su xác nhận AMD vẫn chưa được phê duyệt để vận chuyển chip MI325X theo cơ chế tương tự. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở riêng một doanh nghiệp, mà ở quy trình cấp phép nhiều lớp và các yêu cầu an ninh đang được rà soát.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Nvidia chưa giao chip H200 sang Trung Quốc dù đã được “bật đèn xanh”?
Vì Mỹ vẫn đang tiến hành rà soát an ninh quốc gia và yêu cầu giấy phép xuất khẩu phải được nhiều cơ quan phê duyệt. Khi khâu cấp phép chưa hoàn tất, Nvidia chưa thể giao H200 cho khách hàng Trung Quốc.
Cơ quan nào đang bị cho là làm chậm quá trình cấp phép?
Theo những người nắm tình hình, Bộ Thương mại đã hoàn tất rà soát, nhưng tiến trình đang bị kéo dài ở Bộ Ngoại giao, nơi muốn siết điều kiện do lo ngại rủi ro quân sự và tình báo.
Những điều kiện chính được nêu ra trong cơ chế thỏa thuận là gì?
Các điều kiện gồm Mỹ hưởng 25% doanh số, yêu cầu một nửa lượng hàng giữ lại tại Mỹ, chip phải được kiểm thử bởi phòng thí nghiệm bên thứ ba ở Mỹ, và người mua phải báo cáo cách thức, địa điểm sử dụng.
Vì sao các công ty Trung Quốc chưa đặt hàng H200?
Họ chờ làm rõ quy tắc đi kèm giấy phép và khả năng được cấp đủ số lượng. Nếu đặt sớm khi điều kiện còn mơ hồ, họ có thể gặp rủi ro bị giới hạn, chậm triển khai hoặc không nhận được hàng.
Thỏa thuận này ảnh hưởng gì đến AMD?
AMD cũng bị mắc kẹt trong cùng cơ chế. CEO Lisa Su cho biết AMD vẫn chưa nhận được phê duyệt để xuất khẩu chip MI325X theo thỏa thuận này.
