OpenAI và Common Sense Media thống nhất ủng hộ một sáng kiến trưng cầu tại California nhằm tăng bảo vệ trẻ em khi dùng chatbot AI, thay vì đưa ra hai đề xuất cạnh tranh.
Thỏa thuận này giúp tránh một cuộc đối đầu chính trị tốn kém, đồng thời đưa ra bộ yêu cầu mới như kiểm soát của phụ huynh, đánh giá an toàn độc lập và hạn chế quảng cáo nhắm vào trẻ em, với mục tiêu kịp đưa lên lá phiếu bầu của cử tri.
- OpenAI và Common Sense Media gộp hai sáng kiến thành một biện pháp chung để bảo vệ trẻ em khi dùng chatbot AI tại California.
- Đề xuất mới tăng quyền kiểm soát của phụ huynh, yêu cầu phiên bản dịch vụ riêng cho người dùng dưới 18 tuổi và đánh giá an toàn độc lập.
- Một số nội dung gây tranh cãi bị loại, như cấm điện thoại trong trường và cho phép gia đình kiện các công ty AI nếu chatbot gây hại.
OpenAI và Common Sense Media hợp nhất sáng kiến để tránh đối đầu tại California
Hai tổ chức sẽ rút các đề xuất riêng và cùng hậu thuẫn một biện pháp trưng cầu duy nhất nhằm bảo vệ trẻ em sử dụng chatbot AI ở California.
Thông báo được đưa ra vào thứ Sáu, cho thấy hai bên vốn bất đồng về chính sách công nghệ đã chọn phối hợp thay vì cạnh tranh trên lá phiếu. Theo nội dung công bố, họ sẽ thay thế các hồ sơ sáng kiến trước đó bằng một đề xuất mới xây dựng chung.
Thỏa thuận này cũng nhằm tránh một cuộc chiến vận động tốn kém. Liên kết thông cáo nêu chi tiết việc hợp lực: thông tin thỏa thuận hợp tác. Theo hai người am hiểu sắp xếp, OpenAI dự kiến đóng góp không dưới 10 triệu USD để hỗ trợ đưa biện pháp lên lá phiếu.
Đề xuất mới tăng quyền của phụ huynh nhưng bỏ một số điều khoản cứng rắn
Biện pháp hợp nhất nhấn mạnh quyền kiểm soát của phụ huynh với việc trẻ dùng chatbot AI, nhưng loại bỏ các điều khoản như cấm điện thoại ở trường và quyền khởi kiện nếu chatbot gây hại.
Theo mô tả, đề xuất mới giúp phụ huynh có “quyền lực lớn hơn” trong cách con mình sử dụng chatbot AI. Tuy nhiên, một số nội dung Common Sense Media từng muốn đưa vào phiên bản ban đầu đã bị gỡ bỏ để đạt thỏa hiệp.
Các điều khoản bị loại gồm lệnh cấm điện thoại di động trong trường học và một điều khoản cho phép phụ huynh, trẻ em khởi kiện các công ty AI lớn nếu chatbot gây tổn hại. Việc rút các điểm này cho thấy sáng kiến mới ưu tiên các yêu cầu tuân thủ và thiết kế an toàn hơn là cơ chế kiện tụng trực tiếp.
“Thay vì làm cử tri bối rối với các sáng kiến trưng cầu cạnh tranh về AI, chúng tôi quyết định làm việc cùng nhau.”
– Jim Steyer, nhà sáng lập và điều hành Common Sense Media, phát biểu tại họp báo (thứ Sáu)
Mục tiêu đưa biện pháp lên lá phiếu đòi hỏi khoảng 875.000 chữ ký
Để đủ điều kiện đưa ra trưng cầu, chiến dịch cần khoảng 875.000 chữ ký của cư dân California và dự kiến bắt đầu thu thập từ đầu tháng 2.
Chris Lehane, người phụ trách chính sách toàn cầu của OpenAI, cho biết hai bên sẽ lập một tổ chức vận động để thu thập chữ ký từ đầu tháng 2. Con số yêu cầu khoảng 875.000 chữ ký đặt ra áp lực về tiến độ và nguồn lực vận động trên toàn bang.
Cả Lehane và Steyer đều lưu ý họ có thể rút đề xuất nếu cơ quan lập pháp California hành động nhanh và thông qua luật về an toàn chatbot cho trẻ em. Điều này mở ra hai kịch bản: trưng cầu dân ý như một phương án “tạo đòn bẩy” hoặc rút lại để ưu tiên lộ trình lập pháp nếu đạt kết quả tương đương.
Quan hệ hợp tác này đảo chiều thế đối đầu thường thấy giữa hai tổ chức
Việc bắt tay đánh dấu thay đổi đáng kể vì OpenAI và Common Sense Media từng đứng ở hai phía trong nhiều tranh luận về chính sách công nghệ.
Common Sense Media là một lực lượng vận động quy định công nghệ nổi bật tại Mỹ. Tổ chức này từng hỗ trợ quá trình hình thành Đạo luật Quyền riêng tư Người tiêu dùng California (California Consumer Privacy Act) năm 2018 và gần đây ủng hộ một luật tại New York yêu cầu nhãn cảnh báo sức khỏe tinh thần trên một số nền tảng mạng xã hội.
Về chatbot AI, Common Sense Media cũng thúc đẩy quản lý chặt hơn. Năm ngoái, tổ chức ủng hộ một dự luật California nhằm ngăn các chatbot “bạn đồng hành” phổ biến trò chuyện với trẻ em, trừ khi các chương trình đó không “có khả năng dự báo” dẫn đến hội thoại tình dục hoặc khuyến khích hành vi gây hại như tự hại, bạo lực và rối loạn ăn uống.
Thống đốc Gavin Newsom từng bác dự luật vì bị coi là quá hạn chế
Thống đốc Gavin Newsom bác bỏ dự luật trước đó, cho rằng quá hạn chế và muốn cơ quan lập pháp xử lý vấn đề vào năm 2026.
Ông Newsom nói bang “không thể chuẩn bị cho thanh thiếu niên trước một tương lai nơi AI hiện diện khắp nơi bằng cách ngăn họ sử dụng các công cụ này hoàn toàn”. Quan điểm này cho thấy hướng tiếp cận ưu tiên sử dụng có kiểm soát hơn là cấm đoán.
Sau khi dự luật bị phủ quyết, Common Sense Media nộp đề xuất trưng cầu vào tháng 10, lấy dự luật làm mẫu. OpenAI phản hồi bằng việc nộp một sáng kiến riêng, phạm vi hẹp hơn về an toàn trẻ em, vào tháng 12.
Các nhóm ngành và giới doanh nghiệp đã phản ứng mạnh với đề xuất ban đầu
Một số nhóm ngành và tổ chức doanh nghiệp đã chống lại phiên bản đề xuất trước đó, góp phần tạo động lực để hai bên tìm thỏa hiệp.
Theo nội dung công bố, Phòng Thương mại California, có thành viên gồm các công ty công nghệ lớn như Google, Meta và Amazon.com, đã bỏ phiếu vào tháng 12 để phản đối những gì Common Sense Media đề xuất trước đó.
Cũng trong tháng 12, Lehane gặp Steyer và đề xuất tìm phương án thỏa hiệp. Hai tổ chức đã trao đổi hơn một năm và từng có thỏa thuận hợp tác về hướng dẫn AI và tài liệu giảng dạy, tạo nền tảng để chuyển từ đối đầu sang đồng kiến tạo một biện pháp chung.
Đề xuất mới yêu cầu phiên bản dịch vụ riêng cho người dùng dưới 18 tuổi
Biện pháp cập nhật buộc công ty AI cung cấp phiên bản khác cho người dùng được xác định dưới 18 tuổi, ngay cả khi họ khai lớn hơn.
Nội dung nêu rõ: doanh nghiệp AI phải triển khai cơ chế nhận diện người dùng dưới 18 tuổi và cung cấp một phiên bản dịch vụ phù hợp với nhóm này. Yêu cầu “kể cả khi người dùng nói rằng họ lớn tuổi hơn” nhằm giảm rủi ro từ việc tự khai báo sai.
Đề xuất cũng yêu cầu doanh nghiệp cung cấp công cụ kiểm soát của phụ huynh, chấp nhận các đợt đánh giá an toàn trẻ em độc lập, và dừng quảng cáo nhắm vào trẻ em, cùng các yêu cầu khác. Trong các cuộc thảo luận thỏa hiệp, OpenAI dựa trên các ý tưởng về an toàn trẻ em mà lãnh đạo công ty Sam Altman từng trao đổi với Tổng chưởng lý California Rob Bonta vào tháng 9, gồm kế hoạch phát triển công nghệ nhận diện người dùng dưới 18.
Bối cảnh pháp lý và đánh giá rủi ro sức khỏe tinh thần đang thúc đẩy quy định
Đề xuất thỏa hiệp xuất hiện trong bối cảnh OpenAI đối mặt các vụ kiện liên quan đến tác hại từ tương tác ChatGPT và các đánh giá cho rằng chatbot chưa an toàn cho hỗ trợ sức khỏe tinh thần tuổi teen.
Nội dung cho biết OpenAI đã đối mặt các vụ kiện từ một số gia đình trong năm qua, cáo buộc tương tác ChatGPT gây hại cho người thân, bao gồm người trẻ tự tử. OpenAI mô tả các tình huống này là “vô cùng đau lòng” và đề cập các cập nhật gần đây để ChatGPT xử lý tốt hơn với người dùng đang gặp khủng hoảng tinh thần.
Tháng 11, Common Sense Media công bố một đánh giá cho rằng các chatbot AI, gồm ChatGPT, Google Gemini, Anthropic Claude và Meta AI, “về bản chất là không an toàn cho việc hỗ trợ sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên”. Bối cảnh này làm nổi bật yêu cầu có cơ chế kiểm tra độc lập và biện pháp bảo vệ theo độ tuổi thay vì để người dùng vị thành niên tiếp cận môi trường hội thoại như người trưởng thành.
Những câu hỏi thường gặp
OpenAI và Common Sense Media đang làm gì tại California?
Hai tổ chức thống nhất gộp các sáng kiến riêng thành một đề xuất trưng cầu duy nhất nhằm bảo vệ trẻ em sử dụng chatbot AI, đồng thời tránh việc đưa ra các biện pháp cạnh tranh gây nhiễu cho cử tri.
Đề xuất mới yêu cầu gì đối với các công ty AI?
Đề xuất yêu cầu cung cấp phiên bản dịch vụ khác cho người dùng được xác định dưới 18 tuổi (kể cả khi tự khai lớn hơn), có kiểm soát của phụ huynh, chấp nhận đánh giá an toàn trẻ em độc lập và dừng quảng cáo nhắm vào trẻ em, cùng các yêu cầu liên quan.
Cần bao nhiêu chữ ký để đưa biện pháp lên lá phiếu?
Để đủ điều kiện đưa ra trưng cầu ở California, chiến dịch cần khoảng 875.000 chữ ký từ cư dân trong bang.
Những điều khoản nào đã bị loại khỏi phiên bản thỏa hiệp?
Các điều khoản bị loại gồm cấm điện thoại di động trong trường học và điều khoản cho phép phụ huynh, trẻ em kiện các công ty AI lớn nếu chatbot gây hại.
Vì sao đề xuất này xuất hiện vào thời điểm hiện tại?
Bối cảnh gồm dự luật trước đó bị Thống đốc Gavin Newsom bác vì quá hạn chế, phản ứng từ các nhóm ngành, cùng các tranh cãi về rủi ro của chatbot với trẻ em và các cáo buộc pháp lý liên quan đến tác hại từ tương tác chatbot.