Chủ tịch Fed Powell bị điều tra hình sự vì dự án cải tạo 2,5 tỷ USD

Tổng thống Donald Trump cho biết Bộ Tư pháp Mỹ sẽ tiếp tục điều tra hình sự Chủ tịch Fed Jerome Powell liên quan dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá khoảng 2,5 tỷ USD, làm căng thẳng thêm quan hệ giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương.

Cuộc điều tra tập trung vào việc thông tin Fed cung cấp cho Quốc hội có khớp với thực tế dự án hay không, trong bối cảnh chi phí tăng mạnh và thời điểm nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell sắp kết thúc.

Bộ Tư pháp Mỹ tiếp tục điều tra hình sự Chủ tịch Fed Jerome Powell

Ông Trump nói DOJ sẽ không dừng cuộc điều tra hình sự đối với ông Jerome Powell liên quan chi phí cải tạo trụ sở Fed khoảng 2,5 tỷ USD, bất chấp một số ý kiến trong nội bộ đảng Cộng hòa muốn khép lại vụ việc.

Trả lời báo chí tại Phòng Bầu dục, ông Trump cho biết cuộc điều tra do Công tố viên liên bang Jeanine Pirro phụ trách tại Washington, D.C. “sẽ được đưa đến hồi kết”. Ông cũng bác bỏ lời kêu gọi dừng điều tra từ một số nghị sĩ Cộng hòa.

Nhà Trắng tiếp tục chỉ trích dự án cải tạo, cho rằng chi phí tăng vọt có thể phản ánh “sự bất tài nghiêm trọng” hoặc nghi vấn sai phạm như “trộm cắp hay lại quả”. Đây là một trong những điểm đối đầu gay gắt nhất giữa chính quyền và Fed trong thời gian gần đây.

DOJ rà soát chi phí cải tạo trụ sở Fed khoảng 2,5 tỷ USD

DOJ được cho là đang kiểm tra thông tin mà các quan chức Fed đã cung cấp về quá trình cải tạo, nhằm đối chiếu với những gì thực sự diễn ra và những dữ liệu có sẵn cho Quốc hội.

Theo các thông tin được nhắc tới trong tin tức gần đây, DOJ đang xem xét nội dung mà các quan chức cấp cao của Fed cung cấp về dự án cải tạo đang triển khai. Trọng tâm là liệu phần trình bày với Quốc hội có khớp với hồ sơ, điều kiện thi công và các ước tính chi phí thực tế hay không.

Fed triển khai dự án nhiều năm để nâng cấp hai tòa nhà chính tại Washington, D.C., bao gồm tòa nhà lịch sử Marriner S. Eccles. Các hạng mục được mô tả tập trung vào gia cố kết cấu, tăng an toàn và hiện đại hóa hạ tầng cũ như hệ thống điện, đường ống nước và chống thấm.

Dự án vẫn diễn ra khi các tòa nhà còn mở cửa hoạt động, đồng thời có độ phức tạp cao do yếu tố công trình mang tính lịch sử. Chi phí cải tạo ước tính khoảng 2,5 tỷ USD, và được cho là tăng lên vì điều kiện xây dựng thay đổi trong quá trình thực hiện.

Fed lý giải chi phí tăng do vật liệu, nhân công và lạm phát

Fed cho rằng chi phí tăng mạnh chủ yếu đến từ giá vật liệu, nhân công và lạm phát, cùng các phát sinh kỹ thuật chỉ lộ rõ khi triển khai sâu vào công trình.

Theo Fed, dự án cần thêm vật liệu và nhân lực so với dự tính ban đầu. Lạm phát bất ngờ và những thay đổi phát sinh trong quá trình thi công cũng được nêu là nguyên nhân làm đội chi phí, đặc biệt với các hạng mục liên quan hệ thống kỹ thuật cũ và xử lý chống thấm.

Fed cũng cho biết việc cải tạo tòa nhà cũ thường phát sinh khối lượng công việc lớn hơn nhận định ở giai đoạn đầu. Điều này có thể bao gồm các yêu cầu bổ sung về an toàn, kết cấu và tiêu chuẩn vận hành khi đánh giá thực địa chi tiết.

Ông Powell nói đây là dự án sửa chữa và an toàn, không phải “xa hoa”

Ông Powell nhấn mạnh mục tiêu là xử lý xuống cấp, bảo đảm an toàn và khả năng sử dụng, đồng thời khẳng định Fed dùng nguồn tiền của mình chứ không phải tiền thuế để chi cho dự án.

Ông Powell cho rằng dự án cần thiết vì các tòa nhà đã xuống cấp sau nhiều năm sử dụng. Theo ông, trọng tâm là sửa chữa để cơ sở vật chất “an toàn, có thể sử dụng và hợp lý về chi phí”, thay vì những nâng cấp mang tính trang trí.

Cuộc điều tra làm tăng bất định lãnh đạo Fed trước thời điểm kết thúc nhiệm kỳ

Khi ông Powell xác nhận đang bị điều tra hình sự và nhiệm kỳ Chủ tịch Fed dự kiến kết thúc vào tháng 5, vụ việc tạo thêm bất định cho các quyết định nhân sự cấp cao và gây tranh luận về tính độc lập của Fed.

Trong bối cảnh dự án vẫn đang thực hiện, các thay đổi lớn xoay quanh điều hành ngân hàng trung ương khiến Washington theo dõi sát. Tháng 1, ông Powell xác nhận ông đang là đối tượng của một cuộc điều tra hình sự.

“Hiếm khi một Chủ tịch Fed bị điều tra. Việc này đã đặt sự chú ý vào công việc của tôi và vào Fed. Fed dùng tiền của mình để cải tạo, không dùng tiền thuế. Chi phí bảo trì tòa nhà và xây dựng được chi từ thu nhập của Fed.”
– Jerome Powell, Chủ tịch Fed

Cuộc điều tra cũng tạo ra phản ứng hiếm thấy ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) tuyên bố sẽ chặn việc phê chuẩn ứng viên Chủ tịch Fed do ông Trump đề cử, Kevin Warsh, cho đến khi vụ điều tra được giải quyết. Ông cảnh báo việc tiếp tục điều tra “có nguy cơ làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương”.

Về tiến độ, Bộ Tư pháp chưa công bố cáo buộc cụ thể và cũng chưa đưa ra mốc thời gian kết thúc điều tra. Vụ việc vì thế vẫn ở trạng thái chờ quyết định, trong khi ông Trump thể hiện lập trường không lùi bước.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao DOJ điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell?

DOJ đang xem xét vụ cải tạo trụ sở Fed khoảng 2,5 tỷ USD, tập trung vào việc thông tin Fed cung cấp cho Quốc hội có phù hợp với thực tế dự án và dữ liệu sẵn có hay không.

Dự án cải tạo trụ sở Fed bao gồm những hạng mục gì?

Dự án nhằm nâng cấp hai tòa nhà ở Washington, D.C., bao gồm tòa Marriner S. Eccles, tập trung vào an toàn, kết cấu và hiện đại hóa hạ tầng cũ như điện, cấp thoát nước và chống thấm.

Fed giải thích chi phí tăng bằng những yếu tố nào?

Fed cho rằng chi phí tăng do cần thêm vật liệu và nhân công, lạm phát, cùng các thay đổi phát sinh trong quá trình thi công; việc cải tạo công trình cũ cũng có thể lộ ra khối lượng việc lớn hơn dự tính ban đầu.

Fed dùng nguồn tiền nào để chi cho cải tạo?

Ông Powell nói Fed sử dụng nguồn tiền của chính Fed để thực hiện dự án, không dùng tiền thuế; chi phí bảo trì và xây dựng được chi từ thu nhập của Fed.

Cuộc điều tra có thể ảnh hưởng gì đến tính độc lập của Fed?

Một số nghị sĩ, trong đó có Thượng nghị sĩ Thom Tillis, cảnh báo việc duy trì điều tra có thể làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương, nhất là khi các quyết định nhân sự cấp cao đang đến gần.