Rào cản lớn nhất để Bitcoin trở thành phương tiện thanh toán phổ biến không nằm ở công nghệ, mà ở chính sách thuế và cách cơ quan quản lý đối xử với việc chi tiêu BTC.
Một lãnh đạo tại công ty tài chính Bitcoin Strive cho rằng dù các giải pháp mở rộng như Lightning liên tục cải thiện tốc độ và chi phí, việc mỗi lần dùng BTC đều phát sinh nghĩa vụ khai báo và thuế khiến Bitcoin khó hoạt động như “tiền” trong mua sắm hằng ngày.
- Bitcoin bị coi là “tài sản” theo thuế tại Mỹ, nên chi tiêu BTC có thể kích hoạt nghĩa vụ báo cáo và thuế lãi vốn.
- Thiếu ngưỡng miễn thuế giao dịch nhỏ (de minimis) được xem là rào cản lớn đối với thanh toán bằng BTC.
- Một số đề xuất lập pháp hướng tới miễn thuế cho giao dịch crypto nhỏ, trong đó có dự luật ở cấp liên bang và sáng kiến ở Rhode Island.
Thuế và quy định là nút thắt lớn nhất của thanh toán Bitcoin
Bitcoin có thể mở rộng về mặt kỹ thuật, nhưng nếu mỗi lần chi tiêu đều bị coi là sự kiện chịu thuế, người dùng sẽ ngại dùng BTC để thanh toán hằng ngày.
Pierre Rochard, thành viên hội đồng quản trị Strive và người có kinh nghiệm quản lý kho bạc Bitcoin, cho rằng các công nghệ scaling vẫn đang tiến bộ, nhưng cách BTC bị đánh thuế mới là lý do khiến Bitcoin khó đóng vai trò “tiền” trong các giao dịch nhỏ.
Ông so sánh rằng lợi thế “thể lực” không đảm bảo chiến thắng nếu không “ra sân thi đấu”, hàm ý rằng chỉ cải thiện kỹ thuật thôi chưa đủ nếu môi trường chính sách khiến người dùng không thể hoặc không muốn thanh toán bằng BTC.
“Vận động viên giỏi nhất có thể thắng vận động viên tệ nhất 100% thời gian, nếu người giỏi nhất thi đấu. Tỷ lệ đó giảm về 0% nếu anh ta không thi đấu và để người yếu thắng. Bạn phải thi đấu để chiến thắng. Hãy bước vào đấu trường.”
– Pierre Rochard, Strive, trích dẫn từ bài đăng trên X
Tại Mỹ, dùng Bitcoin để mua hàng có thể kích hoạt nghĩa vụ thuế
Vì Bitcoin được đối xử như tài sản, mỗi lần chi tiêu BTC có thể dẫn đến nghĩa vụ báo cáo và thuế lãi vốn nếu giá trị BTC tăng kể từ lúc mua.
Theo cách áp dụng hiện tại, Bitcoin không được coi là tiền tệ trong khuôn khổ thuế, mà giống một loại tài sản. Vì vậy, khi người dùng dùng BTC để trả cho cà phê, dịch vụ hay hàng hóa, giao dịch đó có thể bị xem là “bán/định đoạt” tài sản.
Hệ quả là người dùng có thể phải ghi nhận chênh lệch giá (lãi/lỗ) giữa thời điểm mua BTC và thời điểm chi tiêu, đồng thời phát sinh nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu giá vốn, thời gian nắm giữ và báo cáo thuế.
Giới ủng hộ Bitcoin chỉ trích việc chưa có miễn trừ de minimis, tức một ngưỡng giao dịch nhỏ mà dưới đó không bị đánh thuế hoặc không phải báo cáo, khiến thanh toán vi mô trở nên kém thực tế trong đời sống.
Dữ liệu trên thực tế cho thấy nơi thuế thấp có tốc độ tăng thanh toán BTC nhanh hơn
Rochard cho rằng số liệu cho thấy thanh toán Bitcoin tăng nhanh hơn ở khu vực thuế thấp so với khu vực thuế cao, dù vẫn có ý kiến phản biện rằng nơi miễn thuế chưa chắc phổ biến thanh toán BTC.
Trong thảo luận trên X, một người dùng phản bác rằng ngay cả tại một số quốc gia miễn thuế Bitcoin, việc trả bằng BTC vẫn chưa lan rộng. Rochard phản hồi rằng dữ liệu cho thấy thanh toán BTC đã tăng nhanh hơn nhiều ở các khu vực có gánh nặng thuế thấp so với nơi thuế cao.
Các ý kiến ủng hộ lập luận này cho rằng nếu không có thuế áp lên giao dịch chi tiêu, họ sẽ dùng Bitcoin thường xuyên hơn. Một số bình luận cũng cho rằng cộng đồng thường tập trung vào Lightning và scaling, trong khi rào cản lớn đối với thanh toán lại nằm ở chính sách thuế.
Gần đây, Bitcoin Policy Institute cảnh báo việc đánh thuế từng khoản thanh toán BTC làm giảm hiệu quả của Bitcoin như một đồng tiền sử dụng hằng ngày và làm chậm tốc độ chấp nhận. Trong khi đó, giới chức Mỹ được cho là đang xem xét miễn trừ de minimis cho stablecoin được bảo chứng đầy đủ, điều gây tranh luận trong cộng đồng Bitcoiner.
Đề xuất miễn thuế cho giao dịch crypto nhỏ đang được đưa vào nghị trình
Đã có các đề xuất nhằm miễn thuế cho giao dịch crypto nhỏ, gồm dự luật liên bang của Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis và dự thảo ở Rhode Island cho phép một mức giao dịch Bitcoin nhất định không phát sinh thuế cấp bang.
Tháng 7/2025, Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis (Wyoming) đề xuất dự luật miễn thuế cho các giao dịch tài sản số nhỏ có giá trị 300 USD trở xuống. Đề xuất đặt trần miễn trừ hằng năm là 5.000 USD và bổ sung bảo vệ cho hoạt động quyên góp từ thiện bằng crypto.
Dự luật cũng nêu hướng tiếp cận rằng thu nhập từ staking hoặc đào coin sẽ không bị coi là thu nhập chịu thuế cho đến khi tài sản được bán. Mục tiêu là giảm “ma sát thuế” để người dùng có thể giao dịch nhỏ mà không phải xử lý nghĩa vụ tính lãi vốn cho từng lần thanh toán.
Doanh nghiệp và các bang cũng kêu gọi miễn trừ thuế để BTC trở thành “tiền hằng ngày”
Một số tiếng nói trong ngành và đề xuất cấp bang nhấn mạnh miễn trừ thuế là điều kiện then chốt để mở rộng thanh toán bằng BTC trong đời sống.
Tháng 10, sau khi Square tích hợp thanh toán bằng Bitcoin, nhà sáng lập Jack Dorsey kêu gọi giảm thuế cho các giao dịch BTC nhỏ, nhấn mạnh mục tiêu đưa BTC trở thành tiền dùng hằng ngày càng sớm càng tốt.
Ở chiều ngược lại, Marty Bent, đồng sáng lập kênh truyền thông Truth for the Commoner, chỉ trích kế hoạch miễn thuế cho stablecoin là “vô lý”. Tranh luận này phản ánh khác biệt về ưu tiên chính sách giữa các nhóm trong hệ sinh thái tiền điện tử.
Tại Rhode Island, các nhà lập pháp đề xuất dự luật nhằm miễn thuế cấp bang cho giao dịch Bitcoin nhỏ đối với cả người tiêu dùng và doanh nghiệp. Dự luật nêu khả năng cho phép tối đa 20.000 USD giao dịch Bitcoin mỗi năm, hoặc 5.000 USD mỗi tháng, mà không làm phát sinh nghĩa vụ thuế cấp bang.
Đề xuất cũng hướng tới việc giảm chi phí thuế cho các sàn giao dịch crypto nhỏ và giúp công chúng duy trì tuân thủ, bao gồm tự chứng nhận, lưu trữ hồ sơ và định giá. Các nhà lập pháp nói sẽ rà soát chính sách sau 1 năm để đánh giá tác động lên kinh tế và tài chính bang, đồng thời nhấn mạnh miễn trừ tập trung vào giao dịch nhỏ thay vì giao dịch đầu tư.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao thuế khiến Bitcoin khó được dùng để thanh toán hằng ngày?
Vì trong một số khung thuế như tại Mỹ, Bitcoin bị coi là tài sản. Mỗi lần chi tiêu BTC có thể bị xem là một lần “bán” tài sản, kéo theo nghĩa vụ theo dõi giá vốn, báo cáo và có thể phải nộp thuế lãi vốn, khiến thanh toán nhỏ trở nên phiền phức.
Miễn trừ de minimis là gì và vì sao cộng đồng Bitcoin quan tâm?
Miễn trừ de minimis là một ngưỡng giao dịch nhỏ mà dưới đó giao dịch có thể được miễn thuế hoặc miễn nghĩa vụ báo cáo. Nếu có ngưỡng này, người dùng có thể trả các khoản nhỏ bằng BTC mà không phải tính lãi/lỗ cho từng giao dịch.
Dự luật của Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis đề xuất những điểm nào với giao dịch nhỏ?
Đề xuất nêu miễn thuế cho giao dịch tài sản số nhỏ từ 300 USD trở xuống, có trần miễn trừ hằng năm 5.000 USD, bổ sung bảo vệ cho quyên góp từ thiện bằng crypto, và gợi ý cách xử lý staking/đào coin theo hướng chỉ tính thuế khi tài sản được bán.
Rhode Island đang đề xuất chính sách gì với giao dịch Bitcoin?
Các nhà lập pháp Rhode Island đề xuất miễn thuế cấp bang cho giao dịch Bitcoin nhỏ, với giới hạn tối đa 20.000 USD mỗi năm hoặc 5.000 USD mỗi tháng không phát sinh nghĩa vụ thuế bang, đồng thời kèm các yêu cầu tuân thủ như lưu hồ sơ và định giá.
