Các công ty crypto đang siết chuẩn tuân thủ nhanh hơn nhiều so với trước đây, nhưng vẫn còn những điểm mù trong giám sát dòng tiền gián tiếp.
Chainalysis cho biết gần một nửa số doanh nghiệp crypto mới onboard trong năm 2026 đã dùng các cấu hình giám sát từng được xem là thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất vào năm 2020. Xu hướng này cho thấy tuân thủ đang trở thành yêu cầu nền tảng, không còn là bước xử lý sau khi có sự cố.
- Khoảng 47% công ty crypto mới năm 2026 đã đạt mức giám sát được xem là “chuẩn vàng”.
- Giám sát trực tiếp đã chặt hơn, nhưng theo dõi dòng tiền qua nhiều ví vẫn là điểm yếu.
- Châu Âu đang dẫn đầu nhờ khung MiCA, trong khi các khu vực khác còn thiếu đồng đều.
Chuẩn tuân thủ trong crypto đang tăng nhanh
Tỷ lệ doanh nghiệp crypto mới áp dụng mức giám sát cao đã tăng mạnh trong vài năm gần đây. Chainalysis ước tính khoảng 47% công ty mới trong năm 2026 đáp ứng hoặc vượt “chuẩn vàng”, so với khoảng 10% vào năm 2020 và 2021.
Mức tăng này phản ánh cách ngành crypto đang thay đổi sau nhiều vụ hack, vi phạm cấm vận và sự sụp đổ của các sàn giao dịch. Nếu trước đây tuân thủ thường bị xem là việc chỉ làm khi có sự cố, thì hiện nay nhiều công ty đang tích hợp ngay từ đầu.
Điểm yếu vẫn nằm ở giám sát dòng tiền gián tiếp
Giám sát trực tiếp đã chặt hơn, nhưng việc lần theo tiền đi qua nhiều ví trung gian vẫn là một khoảng trống lớn. Khi dòng tiền được liên kết thẳng với ví bị cấm hoặc tác nhân bất hợp pháp đã biết, hệ thống kiểm soát thường phản ứng tốt hơn.
Ngược lại, nếu tiền được chuyển qua nhiều ví khác nhau, mức độ nhận diện rủi ro có thể giảm đi. Đây là lý do các công cụ phân tích blockchain dù tiến bộ hơn vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro trong các chuỗi giao dịch nhiều bước.
Ngân hàng truyền thống vẫn đặt ngưỡng chặt hơn
Báo cáo của Chainalysis cho thấy các ngân hàng truyền thống khi bước vào crypto vẫn áp dụng kiểm soát nghiêm hơn so với doanh nghiệp crypto bản địa. Ngân hàng có xu hướng gắn cờ khi giao dịch chạm khoảng 150 USD, trong khi nhiều sàn giao dịch để ngưỡng gần 950 USD.
Khoảng cách này cho thấy ngành crypto đang cải thiện, nhưng vẫn chưa bắt kịp các chuẩn chống rửa tiền mà tài chính truyền thống đã xây dựng từ trước. Một phần nguyên nhân là các quy tắc từ hệ thống ngân hàng đã tạo ra nền tảng kiểm soát chặt hơn nhiều năm trước khi crypto trưởng thành.
MiCA đang đẩy châu Âu đi trước trong cuộc đua tuân thủ
Châu Âu, Trung Đông và châu Phi nằm trong nhóm dẫn đầu về giám sát exposure gián tiếp, trong khi khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn không đồng đều. Tại châu Âu, khung Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) đang tạo thêm áp lực để các công ty nâng chuẩn kiểm soát.
Các tổ chức giám sát như Basel Institute on Governance và Financial Action Task Force cũng từng lưu ý rằng việc lần theo dòng tiền qua nhiều lớp giao dịch vẫn khó, còn các bộ lọc tĩnh là chưa đủ. Điều thị trường cần là hệ thống chấm điểm rủi ro có thể điều chỉnh theo thời gian thực.
Rủi ro bị theo dõi vẫn còn lớn
Chainalysis ước tính các nhóm tấn công mạng liên quan Triều Tiên gây ra gần 2 tỷ USD thiệt hại trong crypto năm 2025. Trong khi đó, TRM Labs cho biết khối lượng crypto bất hợp pháp đã tăng 145% so với cùng kỳ, lên khoảng 158 tỷ USD.
Những con số này cho thấy áp lực tuân thủ sẽ còn tiếp tục tăng. Với doanh nghiệp crypto, câu hỏi không chỉ là có giám sát hay không, mà là hệ thống đó có đủ sâu để phát hiện dòng tiền đi vòng qua nhiều lớp trung gian hay chưa.
Tổng kết
Tuân thủ trong crypto đang đi từ trạng thái phản ứng sang trạng thái chủ động, nhưng khoảng trống ở giám sát gián tiếp vẫn là vấn đề lớn. MiCA và các chuẩn từ tài chính truyền thống đang kéo mặt bằng kiểm soát lên cao hơn, trong khi các điểm mù về multi-hop và dòng tiền bất hợp pháp vẫn cần theo dõi sát.
