Chủ tịch CFTC Michael Selig cho rằng nếu Quốc hội Mỹ thông qua dự luật cấu trúc thị trường mới, Mỹ có thể sớm trở thành hình mẫu hàng đầu thế giới về khung pháp lý cho tiền điện tử nhờ làm rõ phân loại tài sản số và cơ quan giám sát.
Dự luật được kỳ vọng chấm dứt nhiều năm “vùng xám” pháp lý khiến doanh nghiệp crypto khó đổi mới, nhà đầu tư thiếu chắc chắn và nhiều dự án phải chuyển ra nước ngoài để tìm quy định rõ ràng hơn.
- Dự luật cấu trúc thị trường nhằm tạo “bản đồ phân loại token” rõ ràng cho tài sản số tại Mỹ.
- Ranh giới giám sát giữa SEC và CFTC sẽ được xác định minh bạch hơn, giảm tranh chấp thẩm quyền kéo dài.
- Dự luật cũng làm rõ quy tắc cho thị trường dự đoán như Polymarket và Kalshi, ưu tiên khung quản lý thay vì chặn sản phẩm từ sớm.
Dự luật mới nhằm làm rõ quy tắc cho thị trường tiền điện tử tại Mỹ
Dự luật tập trung tạo sự rõ ràng: tài sản số nào là chứng khoán, tài sản nào là hàng hóa, và cơ quan nào chịu trách nhiệm giám sát, qua đó giảm bất định pháp lý đang kìm hãm đổi mới và đầu tư.
Trong nhiều năm, ngành tiền điện tử tại Mỹ hoạt động trong “vùng xám” khi các cơ quan quản lý cố áp dụng các quy định hiện hành vốn không được thiết kế riêng cho công nghệ tài sản số. Theo ông Selig, sự mơ hồ này khiến thị trường “ì ạch” và thúc đẩy nhiều công ty crypto chuyển ra nước ngoài để tìm môi trường quy định dễ dự đoán hơn.
Ông Selig nhấn mạnh trọng tâm của dự luật là “tính rõ ràng” để người làm sản phẩm biết chính xác quy tắc nào áp dụng và cơ quan nào là nhà quản lý chính. Khi thiếu các tiêu chí phân loại và giám sát nhất quán, doanh nghiệp khó lập kế hoạch tuân thủ, còn nhà đầu tư khó đánh giá rủi ro pháp lý của token, sàn hay sản phẩm liên quan.
Dự luật đề xuất một “token taxonomy” (hệ phân loại token) nhằm xác định tài sản số thuộc nhóm chứng khoán hay không. Đây là điểm mấu chốt vì chứng khoán thuộc thẩm quyền của SEC, còn CFTC giám sát hàng hóa. Theo ông Selig, trong hệ thống hiện tại, nhiều tài sản số bị “mặc định” coi như chứng khoán, nhưng cách tiếp cận này đã lỗi thời và không phản ánh đúng cách thị trường crypto vận hành.
Ông Selig cho rằng phần lớn token mang đặc tính hàng hóa và nên được quản lý theo hướng đó. Việc mở rộng thẩm quyền của CFTC với các tài sản số không phải chứng khoán sẽ giúp hình thành cấu trúc quản lý, thúc đẩy đổi mới có trách nhiệm và tăng năng lực bảo vệ thị trường trước gian lận, lạm dụng.
Ông Selig cũng dẫn liên kết về việc áp dụng luật hiện hành cho tài sản số tại đây: tham chiếu phát biểu của Chủ tịch Selig.
Dự luật thiết lập ranh giới rõ ràng giữa SEC và CFTC
Cốt lõi của dự luật là phân định trách nhiệm giữa SEC và CFTC: SEC tiếp tục quản lý tài sản số là chứng khoán, trong khi CFTC quản lý các tài sản số không phải chứng khoán và các trường hợp sử dụng mang tính hàng hóa, giúp giảm tranh cãi thẩm quyền.
Ông Selig cho biết dự luật sẽ giải quyết các tranh luận lâu năm về thẩm quyền giữa SEC và CFTC, vốn tạo ra sự lúng túng cho cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp. Dưới khuôn khổ mới, SEC vẫn giám sát các tài sản số đáp ứng định nghĩa chứng khoán.
Trong khi đó, các tài sản được sử dụng chủ yếu để giao dịch một tài sản số, hoặc được dùng nhiều trong mạng lưới và trong một số dịch vụ tài chính theo điều kiện thị trường giao dịch hiện hành, sẽ thuộc phạm vi của CFTC. Cách tiếp cận này, theo ông Selig, “phù hợp hơn với thế giới thực” của thị trường số và sát với cách tài sản crypto được sử dụng trên thực tế.
Ông Selig nhấn mạnh CFTC có kinh nghiệm quản lý các thị trường phức tạp và biến động nhanh như hợp đồng tương lai và phái sinh trong nhiều thập kỷ. Theo lập luận này, việc trao thêm phạm vi giám sát với mảng tài sản số không phải chứng khoán sẽ giúp củng cố thực thi, tăng tính nhất quán quy định và hỗ trợ đổi mới trong khuôn khổ rõ ràng.
Dự luật cũng nhắm tới thị trường dự đoán như Polymarket và Kalshi
Dự luật sẽ làm rõ quy tắc cho các nền tảng thị trường dự đoán, nhấn mạnh cách tiếp cận quản lý dựa trên quy tắc và thực thi, thay vì ngăn chặn sản phẩm từ trước khi ra thị trường.
Ông Selig đề cập các prediction markets như Polymarket và Kalshi, nơi người dùng giao dịch hợp đồng dựa trên dự đoán kết quả sự kiện đời thực (ví dụ chỉ báo kinh tế, khảo sát). Ông nói CFTC đã theo dõi lĩnh vực này hơn 20 năm, và dự luật sẽ giúp xác định khuôn khổ rõ ràng hơn cho các nền tảng dạng này.
Theo ông, mục tiêu là hỗ trợ đổi mới, không phải “chặn” sản phẩm mới trước khi chúng có cơ hội được triển khai. Ông cũng phê bình các nỗ lực trước đây nhằm cấm một số loại hợp đồng, đặc biệt liên quan sự kiện chính trị.
Ông Selig cho rằng cơ quan quản lý không nên đóng vai “merit regulator”, tức quyết định trước sản phẩm nào xứng đáng tồn tại trên thị trường. Thay vào đó, CFTC nên đặt ra quy tắc, thực thi nhất quán và sẵn sàng bảo vệ thẩm quyền của mình tại tòa khi cần thiết.
Những câu hỏi thường gặp
Dự luật cấu trúc thị trường tiền điện tử tại Mỹ nhằm giải quyết vấn đề gì?
Mục tiêu chính là tạo sự rõ ràng về phân loại tài sản số và cơ quan giám sát, giúp giảm “vùng xám” pháp lý khiến doanh nghiệp khó đổi mới, nhà đầu tư khó đánh giá rủi ro và nhiều công ty phải ra nước ngoài để tìm quy định ổn định.
“Token taxonomy” trong dự luật có nghĩa là gì?
Đó là hệ phân loại token để xác định tài sản số nào là chứng khoán và tài sản nào không phải chứng khoán. Phân loại này quan trọng vì chứng khoán do SEC quản lý, còn tài sản mang tính hàng hóa sẽ thuộc phạm vi CFTC.
Dự luật sẽ phân chia vai trò giữa SEC và CFTC như thế nào?
SEC vẫn giám sát tài sản số đáp ứng định nghĩa chứng khoán. CFTC sẽ giám sát các tài sản số không phải chứng khoán và các trường hợp sử dụng mang tính hàng hóa, qua đó giảm tranh chấp thẩm quyền và tăng tính nhất quán trong quản lý.
Thị trường dự đoán như Polymarket và Kalshi bị tác động ra sao?
Dự luật hướng tới làm rõ quy tắc cho các nền tảng thị trường dự đoán, ưu tiên đặt khung quy định và thực thi thay vì ngăn sản phẩm mới từ sớm. CFTC được nêu là đã theo dõi lĩnh vực này hơn 20 năm.
