Chỉ số S&P 500 luôn thay đổi thành phần theo thời gian, và chính “vòng quay” này tác động trực tiếp đến cổ phiếu dẫn dắt thị trường cũng như kết quả đầu tư dài hạn.
S&P 500 không được thiết kế để ổn định về danh sách công ty. Doanh nghiệp có thể tăng trưởng để được thêm vào, hoặc rời đi vì suy giảm, sáp nhập, tư nhân hóa hay phá sản, khiến bức tranh thị trường hôm nay khác xa so với vài năm trước.
- Khoảng 20% thành phần S&P 500 thay đổi trong mỗi 5 năm, phản ánh vòng quay ổn định qua nhiều thập kỷ.
- Lợi nhuận thị trường thường đến từ một nhóm nhỏ cổ phiếu dẫn dắt, và nhóm này có thể đổi ngôi nhanh chóng.
- Đầu tư thụ động qua quỹ chỉ số vẫn đồng nghĩa sở hữu danh mục “luân chuyển” khi các công ty ra vào S&P 500.
S&P 500 biến động thành phần liên tục theo thời gian
S&P 500 không giữ nguyên danh sách doanh nghiệp, mà liên tục thay thế các công ty mới nổi bằng các công ty suy yếu hoặc rời sàn.
Cơ chế vận hành của S&P 500 dựa trên việc cập nhật đại diện cho thị trường cổ phiếu Mỹ quy mô lớn. Doanh nghiệp có thể rời chỉ số vì tăng trưởng chậm lại, hợp nhất, chuyển sang tư nhân, hoặc sụp đổ. Vì vậy, giá chỉ số có thể tăng theo thời gian trong khi “đội hình” đứng sau lại thay đổi âm thầm.
Điều này giúp lý giải vì sao nhìn bề ngoài thị trường có vẻ liên tục đi lên, nhưng các cổ phiếu tạo ra mức tăng đó không nhất thiết là những cái tên cũ. Chỉ số hiện tại không còn giống chỉ số của 10 năm trước, bởi thị trường tự “thay linh kiện” để tiến về phía trước.
Khoảng 20% thành phần S&P 500 bị thay thế sau mỗi 5 năm
Dữ liệu từ Goldman Sachs cho thấy trung bình 20% công ty trong S&P 500 thay đổi sau mỗi 5 năm, và xu hướng này ổn định từ năm 1985.
Nhà phân tích Ben Snider của Goldman Sachs đã định lượng mức độ thay đổi này trong ghi chú nghiên cứu ngày 6/1, kèm biểu đồ theo dõi từ năm 1985. Theo ông, trung bình 20% thành phần chỉ số thay đổi trong mỗi chu kỳ 5 năm, cho thấy đây là đặc điểm cấu trúc kéo dài nhiều thập kỷ chứ không phải hiện tượng nhất thời.
Với nhà đầu tư, con số này hàm ý: ngay cả khi bạn “nắm giữ thị trường” bằng cách theo dõi S&P 500, danh mục thực tế vẫn liên tục được làm mới. Rủi ro và cơ hội dịch chuyển theo các đợt ra vào chỉ số, đặc biệt khi các công ty mới chiếm vai trò lớn hơn trong tăng trưởng.
Cổ phiếu dẫn dắt thị trường thường chỉ là một nhóm nhỏ và có thể đổi ngôi
Thị trường không tăng nhờ mọi cổ phiếu cùng lúc; lợi nhuận thường được kéo bởi một nhóm nhỏ, sau đó nhường chỗ cho nhóm khác.
Ở mỗi thời điểm, chỉ một số ít cổ phiếu đóng vai trò “đầu tàu” cho mức tăng của chỉ số. Những cổ phiếu này có thể trông như không thể bị đánh bại trong giai đoạn thăng hoa, nhưng nhiều cái tên sẽ chậm lại, giảm tương đối và bị bỏ lại phía sau khi chu kỳ thay đổi.
Sự “chuyển giao” này diễn ra lặp đi lặp lại: nhóm dẫn dắt cũ suy yếu, nhóm mới nổi lên và tiếp tục kéo chỉ số đi lên. Đây là lý do thị trường có thể vẫn tăng trưởng dài hạn dù từng cổ phiếu riêng lẻ không duy trì vị thế vượt trội mãi mãi.
Ví dụ: nhóm Magnificent 7 cho thấy vị thế trong chỉ số không mang tính vĩnh viễn
Lịch sử gần đây cho thấy 6 trong 7 cổ phiếu của Magnificent 7 chỉ gia nhập S&P 500 trong vòng 25 năm qua, minh họa tốc độ thay đổi lãnh đạo.
Dữ liệu tổng hợp từ lịch sử thị trường chỉ ra rằng nhiều “siêu cổ phiếu” ngày nay không phải là thành phần cố định từ đầu. Việc 6/7 cái tên trong Magnificent 7 chỉ gia nhập S&P 500 trong 25 năm trở lại đây cho thấy các doanh nghiệp phải “kiếm” vị trí theo thời gian thông qua quy mô và sức ảnh hưởng.
Hàm ý quan trọng là: ngay cả những công ty đang thống trị mức tăng của chỉ số cũng có thể là sản phẩm của một giai đoạn, thay vì là trụ cột vĩnh viễn. Khi điều kiện kinh doanh, cạnh tranh và công nghệ đổi thay, sự thay thế trong nhóm dẫn dắt có thể diễn ra nhanh hơn nhiều nhà đầu tư kỳ vọng.
Vòng quay làm cho việc “đánh bại thị trường” trở nên khó hơn
Khi lợi nhuận dài hạn đến từ thiểu số cổ phiếu, xác suất chọn đúng người thắng lớn thấp và dễ thua kém S&P 500.
Vòng quay thành phần giải thích một phần vì sao vượt trội so với thị trường rất khó: phần lớn cổ phiếu không tạo mức sinh lời vượt trội dài hạn, và lợi nhuận tập trung vào một nhóm nhỏ. Điều này khiến việc “chọn cổ phiếu thắng” có xác suất bất lợi, thường nghiêng về kém hơn S&P 500 thay vì tốt hơn.
Không chỉ chọn đúng, nhà đầu tư còn phải bán đúng lúc. Mua một cổ phiếu đang mạnh chỉ là nửa chặng đường; thoát vị thế trước khi nó kéo tụt hiệu quả danh mục cũng quan trọng tương đương. Khi doanh nghiệp có xu hướng ở lại chỉ số trong thời gian ngắn hơn, “cửa sổ” thời điểm đúng có thể hẹp lại và sai lầm xảy ra nhanh hơn.
Đầu tư thụ động vẫn nắm một danh mục luân chuyển bên trong quỹ chỉ số
Mua quỹ chỉ số S&P 500 giúp giảm quyết định giao dịch, nhưng nhà đầu tư vẫn sở hữu một danh mục thay đổi khi các công ty ra vào chỉ số.
Nhiều nhà đầu tư lựa chọn quỹ chỉ số để tránh phải liên tục chọn mua, chọn bán. Hình thức này thường được gọi là đầu tư thụ động vì hạn chế giao dịch chủ động và bám theo chỉ số tham chiếu.
Tuy nhiên, “thụ động” không có nghĩa là danh mục đứng yên. Các quỹ theo dõi S&P 500 sẽ cập nhật theo những lần thêm/bớt cổ phiếu của chỉ số. Vì vậy, nhà đầu tư thực chất đang sở hữu một rổ doanh nghiệp thay đổi dần theo thời gian, phản ánh cơ chế thị trường liên tục thay thế các công ty mới nổi và loại bỏ các công ty suy yếu.
Những câu hỏi thường gặp
S&P 500 có thay đổi danh sách công ty thường xuyên không?
Có. Các công ty có thể được thêm vào hoặc bị loại khỏi S&P 500 khi tăng trưởng, suy giảm, sáp nhập, tư nhân hóa hoặc phá sản, khiến thành phần chỉ số thay đổi theo thời gian.
Tỷ lệ thay đổi thành phần S&P 500 là bao nhiêu?
Theo ghi chú nghiên cứu ngày 6/1 của nhà phân tích Ben Snider (Goldman Sachs), trung bình khoảng 20% thành phần S&P 500 thay đổi trong mỗi 5 năm, và mô hình này được theo dõi ổn định từ năm 1985.
Vì sao việc đánh bại S&P 500 lại khó?
Vì lợi nhuận dài hạn thường đến từ một nhóm nhỏ cổ phiếu, còn phần lớn cổ phiếu không vượt trội. Ngoài ra, nhà đầu tư không chỉ cần mua đúng cổ phiếu mạnh mà còn phải bán đúng lúc trước khi hiệu suất suy giảm.
Đầu tư thụ động vào quỹ S&P 500 có thực sự “thụ động” hoàn toàn không?
Quỹ chỉ số giúp giảm quyết định giao dịch chủ động, nhưng danh mục bên trong vẫn luân chuyển theo các lần thêm/bớt của S&P 500. Nhà đầu tư vì thế vẫn nắm một rổ công ty thay đổi theo thời gian.