Thị trường stablecoin tại Nhật Bản đang phân hóa rõ rệt: stablecoin neo USD dẫn dắt thanh toán xuyên biên giới, trong khi stablecoin neo yên được thúc đẩy như lựa chọn nội địa chi phí thấp cho thương mại và đối soát doanh nghiệp.
Sóng hợp tác mới giữa fintech, doanh nghiệp và ngân hàng cho thấy stablecoin không còn là thử nghiệm trong crypto, mà đang được đưa vào các kịch bản thanh toán đời thực. Tuy vậy, lợi thế chuẩn hóa toàn cầu của đồng USD khiến Nhật Bản phải chạy đua để stablecoin neo yên không bị “lép vế” trong hạ tầng số.
- Nhật Bản đang thử nghiệm thanh toán stablecoin tại điểm bán, nổi bật với thí điểm stablecoin neo USD ở sân bay Haneda.
- JPYC đẩy mạnh stablecoin neo yên thông qua hợp tác với LINE và tích hợp vào phần mềm kế toán, thanh toán cho doanh nghiệp.
- Ngân hàng lo ngại bị “ngoại hóa” điểm chạm khách hàng và thúc đẩy chuẩn chung để mở rộng stablecoin neo yên, tránh phân mảnh hệ thống.
Stablecoin neo USD và neo yên đang chia đôi thị trường thanh toán tại Nhật
Stablecoin neo USD phù hợp giao dịch quốc tế nhờ mức độ chấp nhận rộng, còn stablecoin neo yên được định vị cho thanh toán nội địa với chi phí thấp và dễ tích hợp vào quy trình doanh nghiệp tại Nhật.
Tại một cửa hàng lưu niệm ở sân bay Haneda (Tokyo), khách du lịch đã có thể thanh toán bằng stablecoin neo USD trong một chương trình thí điểm do công ty fintech Netstars dẫn dắt và kéo dài đến giữa tháng 2.
Đại diện Netstars cho biết stablecoin neo USD phù hợp bối cảnh sân bay vì được sử dụng rộng rãi trong nhóm khách quốc tế. Đây là cách nhanh nhất để kiểm tra nhu cầu thực tế với người dùng đến từ nhiều quốc gia.
Trong bức tranh toàn cầu, khoảng 90% lượng stablecoin lưu hành gắn với USD, và phần lớn giao dịch diễn ra bên ngoài nước Mỹ. Thực tế này tạo lợi thế “hiệu ứng mạng lưới” cho USD khi mở rộng thanh toán xuyên biên giới.
Theo Netstars, thách thức lớn của stablecoin hiện không nằm ở công nghệ, mà ở việc xây đủ điểm chấp nhận thanh toán để người dùng thật sự có lý do sử dụng thường xuyên, từ đó mới hình thành thói quen và thanh khoản.
“Thách thức của stablecoin không nằm ở công nghệ, mà là xây dựng những nơi mà mọi người thực sự sử dụng chúng.”
– Saori Okuyama, Netstars
JPYC thúc đẩy stablecoin neo yên đi vào tài chính đại chúng
JPYC đang mở rộng stablecoin neo yên bằng hợp tác với nền tảng tiêu dùng và phần mềm doanh nghiệp, nhằm đưa token vào thanh toán thường ngày và đối soát kế toán mà không buộc công ty thay đổi hệ thống nội bộ.
JPYC, đơn vị phát hành stablecoin được cấp phép đầu tiên tại Nhật, đang theo đuổi chiến lược “phủ kênh” thông qua hợp tác kinh doanh. Mục tiêu là biến stablecoin neo yên thành phương thức thanh toán quen thuộc, thay vì chỉ là công cụ trong hệ sinh thái crypto.
Ngày 20/1, JPYC ký biên bản ghi nhớ (MOU) với Line để nghiên cứu tích hợp stablecoin vào ví dựa trên LINE, hướng tới thanh toán đời sống hằng ngày và mở rộng tệp người dùng tiêu dùng.
Ở mảng doanh nghiệp, ngày 4/2 JPYC công bố liên minh vốn và kinh doanh với Asteria Corporation nhằm kết nối stablecoin neo yên với phần mềm kế toán và thanh toán. Cách làm này giúp doanh nghiệp thử nghiệm thanh toán số mà không phải “đập đi xây lại” quy trình nội bộ.
JPYC cho biết đơn vị này nhận giấy phép stablecoin đầu tiên vào tháng 8/2025 sau các sửa đổi của Luật Dịch vụ Thanh toán năm 2023. Sau khi ra mắt stablecoin neo yên vào tháng 10, JPYC ghi nhận cột mốc phát hành hơn 1 tỷ yên (khoảng 6,3 triệu USD) token.
“Việc dùng JPYC trong LINE có thể là bước ngoặt cho việc chấp nhận stablecoin ở Nhật Bản. Đặc biệt, phần thưởng và thanh toán hằng ngày có thể tạo ra một use case tiêu biểu cho stablecoin neo yên.”
– Noritaka Okabe, CEO JPYC
Ngân hàng đối mặt rủi ro “ngoại hóa” thanh toán và suy giảm điểm chạm khách hàng
Rủi ro lớn với ngân hàng không chỉ là stablecoin thay thế tiền gửi, mà là việc thanh toán bị “đưa ra ngoài” hệ sinh thái ngân hàng, khiến tài khoản ngân hàng dần trở thành điểm trung chuyển thay vì trung tâm đối soát.
Taku Kikushige (NTT Data Institute of Management Consulting) nhận định stablecoin neo yên khó thay thế tiền gửi ngân hàng hoặc trở thành lựa chọn thanh toán doanh nghiệp số một trong ngắn hạn. Tuy nhiên, vấn đề nghiêm trọng hơn là ngân hàng mất dần vai trò “điểm khởi phát” của dòng tiền khi thanh toán được nhúng vào quy trình kinh doanh.
Ngày 16/1, ông cảnh báo các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng địa phương và liên hiệp tín dụng, cần xem lại mô hình kinh doanh để tồn tại, trong bối cảnh thanh toán ngày càng được số hóa và tích hợp vào nền tảng bên thứ ba. Xem chi tiết tại bài phân tích của NTT Data.
Ông cũng lưu ý sự dịch chuyển sang thanh toán số không nhất thiết làm “chảy máu” tiền gửi qua một đêm. Ngân hàng có thể không nhận ra nhóm khách hàng nào sắp rút hoặc chuyển tiền cho đến khi dòng tiền đã rời đi, khiến việc phòng thủ trở nên bị động.
Các megabank Nhật muốn giành vị trí trong hạ tầng stablecoin và tránh phân mảnh
Các ngân hàng lớn tại Nhật đang thúc đẩy dự án stablecoin chung để tạo tiêu chuẩn tương thích, tránh lặp lại tình trạng nhiều hệ thống không kết nối như giai đoạn đầu của thanh toán không tiền mặt.
Năm 2026, các megabank Nhật thể hiện quyết tâm tham gia xây dựng hạ tầng thanh toán tương lai, xuất phát từ nhận định rằng hạ tầng B2B và thanh toán xuyên biên giới “lấy ngân hàng làm trung tâm” sẽ không còn tối ưu nhất.
Tháng 11 năm trước, Mitsubishi UFJ Bank, Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) và Mizuho Bank cho biết họ lên kế hoạch phát hành stablecoin định danh bằng yên, sau đó là stablecoin neo USD. Dự án vẫn ở giai đoạn proof-of-concept và hợp tác chưa chốt оконч.
Akio Isowa, Chief Digital Innovation Officer tại SMBC, nhấn mạnh mục tiêu là tránh phân mảnh hệ thống. Ông chia sẻ quan điểm này trong phát biểu được đăng lại tại Yahoo Japan.
“Chúng tôi không muốn sự bùng nổ hỗn loạn của các hệ thống không tương thích như những ngày đầu của thanh toán không tiền mặt. Ngay từ đầu, chúng tôi muốn một nền tảng có điều kiện và tiêu chuẩn chung, bảo đảm khả năng tương tác, nơi các công ty cạnh tranh ở lớp ứng dụng.”
– Akio Isowa, Chief Digital Innovation Officer, SMBC
Resona (ngân hàng thương mại lớn thứ 5 tại Nhật) và công ty thẻ JCB cũng đang hướng tới thanh toán bán lẻ dựa trên stablecoin. Hai bên đặt mục tiêu đưa hệ thống vào vận hành thực tế vào năm 2027 sau khi chạy thí điểm tại một số cửa hàng liên kết JCB.
Thông điệp đưa ra cho nhà bán lẻ là stablecoin có thể giúp giảm phí giao dịch. Ở tầng sâu hơn, đây là phép thử sống còn: liệu đối soát trên blockchain có thể vượt mạng lưới thẻ về hiệu quả, trong khi vẫn giữ vai trò của ngân hàng trong chuỗi giá trị thanh toán.
Stablecoin neo USD đã là “tiêu chuẩn mặc định” trong giao dịch crypto
Vì stablecoin neo USD đã thống trị giao dịch crypto và thanh toán số xuyên biên giới, Nhật Bản lo ngại trì hoãn stablecoin neo yên sẽ khiến đồng yên bị thu hẹp vai trò trong hạ tầng thanh toán kỹ thuật số.
Việc Nhật Bản thúc đẩy stablecoin neo yên đang “va” vào một thị trường mà stablecoin neo USD đã chiếm ưu thế rõ rệt. Trong bối cảnh đó, cơ quan chức năng cũng cảnh báo nếu không nghiêm túc triển khai stablecoin, các đồng tiền khác có thể lấp chỗ trống trong nhu cầu thanh toán số.
SMBC cũng bày tỏ quan ngại tương tự: khi stablecoin neo USD đã trở thành chuẩn thực tế trong giao dịch crypto, việc chậm phát triển stablecoin neo yên có thể làm sự hiện diện của đồng yên trong hạ tầng thanh toán số bị “rỗng ruột”.
Mở rộng quy mô và khả năng tương tác là chìa khóa để stablecoin neo yên cạnh tranh
Để stablecoin neo yên có chỗ đứng, ngân hàng và fintech cần mở rộng nhanh cho nhu cầu doanh nghiệp và thanh toán sỉ, đồng thời bảo đảm khả năng tương tác giữa các hệ thống và luồng nạp/rút.
Các ngân hàng cho rằng lợi thế của họ nằm ở năng lực kết nối on-ramp/off-ramp với hệ thống đối soát liên ngân hàng và mạng chuyển khoản nội địa, điều mà các tổ chức phát hành tư nhân có thể khó tiếp cận ở cùng mức độ.
Isowa cũng cho biết mong muốn hợp tác và nhìn nhận không có lý do gì stablecoin neo yên từ JPYC và dự án stablecoin của megabank không thể cùng tồn tại. Trong thực tế, sự đồng tồn tại có thể giúp vừa tăng độ phủ tiêu dùng, vừa tăng khả năng tích hợp vào quy trình doanh nghiệp.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao sân bay Haneda thử nghiệm thanh toán bằng stablecoin neo USD?
Vì sân bay phục vụ nhiều khách quốc tế, stablecoin neo USD có mức độ phổ biến cao và thuận tiện cho người dùng xuyên biên giới. Thử nghiệm giúp đánh giá mức chấp nhận tại điểm bán thực tế trước khi mở rộng sang địa điểm và phương thức thanh toán khác.
JPYC đang mở rộng stablecoin neo yên bằng cách nào?
JPYC ký MOU với Line để nghiên cứu tích hợp vào ví dựa trên LINE cho thanh toán hằng ngày, đồng thời liên minh với Asteria Corporation để kết nối stablecoin với phần mềm kế toán, thanh toán, giúp doanh nghiệp thử nghiệm mà không cần thay đổi hệ thống nội bộ.
Stablecoin có thể ảnh hưởng gì đến mô hình kinh doanh ngân hàng?
Rủi ro trọng tâm là “ngoại hóa” thanh toán: khi thanh toán được nhúng vào quy trình kinh doanh và nền tảng bên thứ ba, tài khoản ngân hàng có thể chỉ còn là điểm trung chuyển. Ngân hàng có thể mất điểm chạm khách hàng và phải điều chỉnh mô hình hoạt động để thích nghi.
Tại sao các megabank Nhật muốn tạo dự án stablecoin chung?
Một dự án chung giúp thiết lập tiêu chuẩn và điều kiện vận hành thống nhất, giảm nguy cơ thị trường bị chia cắt bởi các hệ thống không tương thích. Mục tiêu là bảo đảm khả năng tương tác, để các công ty cạnh tranh ở lớp ứng dụng thay vì bị kẹt ở hạ tầng rời rạc.
