Dự luật SCAM Act tại Mỹ có thể buộc mạng xã hội xác minh danh tính nhà quảng cáo và chịu kiện từ FTC hoặc SEC nếu không gỡ quảng cáo lừa đảo kịp thời.
Động thái này nhắm vào mô hình quảng cáo dễ bị lợi dụng để phát tán các chiêu trò lừa đầu tư, trong đó có các kịch bản thường gặp với tiền điện tử, đồng thời tạo cơ chế báo cáo và xử lý scam có ràng buộc pháp lý.
- SCAM Act yêu cầu nền tảng số xác minh nhà quảng cáo, hạn chế tài khoản ẩn danh chạy quảng cáo thương mại.
- Không gỡ quảng cáo gian lận hoặc không xác minh đúng quy trình có thể bị FTC/SEC kiện và bị xem là hành vi kinh doanh “không công bằng hoặc gây hiểu lầm”.
- Dự luật phản ánh lo ngại rằng doanh thu quảng cáo có thể khiến nền tảng thiếu động lực chặn scam, trong khi ngân hàng và nhóm bảo vệ người tiêu dùng ủng hộ siết quy định.
SCAM Act sẽ buộc mạng xã hội xác minh nhà quảng cáo và phản hồi báo cáo lừa đảo
SCAM Act đề xuất yêu cầu các nền tảng số xác minh danh tính nhà quảng cáo, thiết lập công cụ báo cáo scam hiệu quả hơn và hành động nhanh sau khi nhận báo cáo, nếu không có thể đối mặt chế tài pháp lý.
Dự luật có tên đầy đủ Safeguarding Consumers from Advertising Misconduct Act (SCAM Act) được một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng giới thiệu, với mục tiêu ngăn các công ty mạng xã hội hưởng lợi từ quảng cáo gian lận. Trọng tâm là buộc nền tảng “xác minh nhà quảng cáo” nếu muốn tiếp tục bán quảng cáo thương mại.
Về mặt triển khai, dự luật không cho phép tài khoản ẩn danh hoặc chưa được xác minh chạy quảng cáo thương mại. Nền tảng phải thực hiện “các bước hợp lý” để xác nhận nhà quảng cáo đúng như họ tự nhận, nhằm giảm việc các đối tượng xấu ẩn danh mở chiến dịch quảng cáo và biến mất sau khi chiếm đoạt tiền.
Yêu cầu xác minh được nêu cụ thể: với cá nhân, phải xác minh giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp; với doanh nghiệp, phải xác nhận “tư cách tồn tại pháp lý” thông qua hồ sơ/chứng từ chính thức. Điều này nhắm vào lỗ hổng “chỉ cần thẻ tín dụng là có thể chạy quảng cáo” vốn bị lợi dụng cho các kịch bản như lừa đầu tư, quảng cáo mạo danh người nổi tiếng và cửa hàng thương mại điện tử giả.
Theo mô tả về phạm vi thực thi, dự luật cũng yêu cầu nền tảng xây dựng công cụ hiệu quả hơn để người dùng và cơ quan nhà nước báo cáo hành vi lừa đảo. Khi đã có báo cáo, công ty sẽ có nghĩa vụ pháp lý phải xem xét và xử lý kịp thời, thay vì để kéo dài làm tăng thiệt hại.
Nếu không tuân thủ, hành vi có thể bị xem là vi phạm các quy định của FTC về “thực hành kinh doanh không công bằng hoặc gây hiểu lầm”, qua đó mở đường cho các hành động cưỡng chế. Thông tin tổng quan về dự luật được đề cập trong bài trên Reuters.
Về mức độ ủng hộ, American Bankers Association (ABA) và Bank Policy Institute (BPI) đã lên tiếng ủng hộ, lập luận rằng ngân hàng chi hàng tỷ để chống gian lận nhưng khó ngăn các vụ lừa bắt nguồn từ mạng xã hội trước khi tiền đi vào hệ thống ngân hàng. Một số nhóm vận động người tiêu dùng như AARP cũng ủng hộ, nhấn mạnh người cao tuổi thường là nhóm bị nhắm tới.
Chính phủ nhắm vào động lực doanh thu quảng cáo khiến scam khó bị chặn triệt để
Một phần lý do siết quy định là lo ngại nền tảng có thể ưu tiên doanh thu quảng cáo, dẫn tới cơ chế phát hiện–chặn scam không đủ mạnh, đặc biệt khi các hệ thống tự động đặt ngưỡng “chắc chắn” rất cao mới dừng quảng cáo.
Một cuộc điều tra được nêu vào tháng 11/2025 cho biết nhân sự nội bộ của Meta kỳ vọng khoảng 10% doanh thu năm 2024, tương đương khoảng 16 tỷ USD, đến từ quảng cáo liên quan lừa đảo, sòng bạc bất hợp pháp và sản phẩm bị cấm. Nội dung này được đề cập trong bài Reuters.
Một báo cáo khác được dẫn lại mô tả hệ thống tự động của Meta chỉ cấm nhà quảng cáo khi hệ thống chắc chắn 95% rằng có gian lận. Nếu “chưa đủ chắc chắn” nhưng vẫn nghi ngờ, công ty bị cáo buộc áp mức phí quảng cáo cao hơn như một dạng “phạt” thay vì chặn hoàn toàn, từ đó vẫn cho phép quảng cáo bị nghi lừa đảo tiếp cận người dùng.
Các tài liệu nội bộ từ tháng 2/2025 còn cho thấy quản lý có thể được yêu cầu không thực hiện biện pháp chống scam nếu làm giảm quá 0,15% tổng doanh thu, tương đương khoảng 135 triệu USD theo thông tin được nêu. Cuối năm 2025, Meta cũng bị nêu rằng đã giải tán một đội ngũ chống scam tập trung vào Trung Quốc; sau đó quảng cáo lừa đảo từ các nguồn này bị cho là tăng trở lại.
Sau các tiết lộ, Thượng nghị sĩ Josh Hawley và Richard Blumenthal đã đề nghị FTC và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) mở điều tra chính thức về hoạt động quảng cáo của Meta. Đây là dấu hiệu cho thấy hướng tiếp cận “trách nhiệm nền tảng” có thể được đẩy mạnh ở cấp chính sách.
Meta bảo vệ lập trường rằng họ chủ động chống gian lận vì scam làm mất người dùng và nhà quảng cáo hợp pháp. Một phát ngôn viên cho biết trong năm 2025 công ty đã gỡ hơn 134 triệu quảng cáo lừa đảo và phá vỡ 12 triệu tài khoản liên quan tội phạm có tổ chức, đồng thời nhấn mạnh việc dùng chương trình Fraud Intelligence Reciprocal Exchange (FIRE) để chia sẻ dữ liệu với hơn 70 tổ chức tài chính.
Những câu hỏi thường gặp
SCAM Act yêu cầu mạng xã hội phải làm gì để ngăn quảng cáo lừa đảo?
Dự luật yêu cầu nền tảng xác minh nhà quảng cáo (cá nhân bằng giấy tờ do chính phủ cấp, doanh nghiệp bằng hồ sơ pháp lý), hạn chế quảng cáo từ tài khoản ẩn danh/chưa xác minh, đồng thời xây công cụ báo cáo scam và có nghĩa vụ xem xét, xử lý nhanh sau khi nhận báo cáo.
Nếu nền tảng không gỡ quảng cáo gian lận hoặc không xác minh nhà quảng cáo thì sao?
Nền tảng có thể đối mặt hành động pháp lý do FTC hoặc SEC thực hiện. Việc không tuân thủ còn có thể bị xem là vi phạm quy định của FTC về “thực hành kinh doanh không công bằng hoặc gây hiểu lầm”.
Vì sao các ngân hàng và nhóm bảo vệ người tiêu dùng ủng hộ dự luật?
ABA và BPI cho rằng dù ngân hàng chi rất nhiều để chống gian lận, họ khó ngăn các vụ lừa bắt đầu từ mạng xã hội trước khi tiền vào ngân hàng. Các nhóm như AARP ủng hộ vì người cao tuổi thường là mục tiêu chính của tội phạm tài chính số, bao gồm cả các kịch bản lừa liên quan tiền điện tử.
