Nexperia sẽ ra tòa tại Amsterdam vào thứ Tư trong bối cảnh mâu thuẫn giữa đội ngũ quản lý châu Âu và công ty mẹ Trung Quốc, với phán quyết có thể tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng chip cho ngành ô tô.
Vụ việc leo thang sau các can thiệp của tòa án và động thái giám sát từ chính phủ Hà Lan, làm dấy lên lo ngại về quản trị, rủi ro địa chính trị và khả năng dịch chuyển công nghệ. Trong khi đó, nhiều hãng xe vẫn đang chịu ảnh hưởng vì thiếu semiconductor.
- Phiên điều trần công khai tại Amsterdam sẽ xem xét có mở điều tra toàn diện về cáo buộc quản trị yếu kém tại Nexperia hay không.
- Wingtech phản đối các biện pháp trước đó của tòa, cho rằng cần đảo ngược để Nexperia có thể “tồn tại”.
- Thiếu chip tiếp tục lan sang ngành ô tô, tiêu biểu là Honda kéo dài thời gian đóng cửa nhà máy và cắt dự báo.
Phiên điều trần tại Amsterdam có thể quyết định hướng điều tra và đảo ngược biện pháp trước đó
Phiên điều trần ngày thứ Tư là lần đầu vụ việc được trình bày công khai, tập trung vào việc tòa có khởi động điều tra toàn diện về quản trị tại Nexperia và có hủy các quyết định của tòa trước đó hay không.
Nexperia, công ty bán dẫn Hà Lan, trở thành tâm điểm tranh chấp quản lý từ tháng 9. Rắc rối bắt đầu khi nhà chức trách Hà Lan tiếp quản doanh nghiệp ngày 30/9, nêu lo ngại Nexperia có thể chuyển hoạt động và công nghệ sang Trung Quốc, rồi sau đó rút lại quyết định nhằm giảm căng thẳng với Bắc Kinh.
Ngày 7/10, thẩm phán tại Amsterdam đã cách chức Zhang Xuezheng (người sáng lập Wingtech) khỏi vị trí CEO Nexperia. Tòa cũng tước quyền kiểm soát cổ phần Nexperia của Wingtech, với lập luận có cơ sở để nghi ngờ công ty đang được điều hành đúng cách.
Tại phiên điều trần, thẩm phán sẽ nghe lập luận về các cáo buộc “quản trị kém” do nhóm nhân sự cấp cao châu Âu của Nexperia nêu ra, đồng thời cân nhắc việc có nên hoàn tác các hành động can thiệp trước đó của tòa. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra vào một thời điểm sau.
Tòa từng nêu xung đột lợi ích và rủi ro liên quan danh sách đen của Mỹ
Các thẩm phán từng cho rằng có dấu hiệu xung đột lợi ích và rủi ro tuân thủ, bao gồm việc CEO có liên quan lợi ích cung ứng và các điều chỉnh cần thiết để tránh nguy cơ bị đưa vào danh sách hạn chế của Mỹ.
Khi đứng về phía đội ngũ quản lý châu Âu trước đó, tòa lưu ý Zhang có thể gặp xung đột vì ông sở hữu một nhà máy ở Thượng Hải bán wafer cho Nexperia. Tòa cũng nhận định Zhang và Wingtech đã không thực hiện các thay đổi cần thiết để giúp Nexperia tránh nguy cơ dính “danh sách đen” của Mỹ.
Wingtech cho rằng cần đảo ngược các biện pháp của tòa để Nexperia tồn tại
Wingtech dự kiến lập luận rằng chiến lược của Zhang phù hợp với một công ty con có doanh số và cơ hội tăng trưởng lớn tại Trung Quốc, và rằng Nexperia khó tồn tại nếu các biện pháp trước đó không được đảo ngược.
Ruby Yang, Chủ tịch Wingtech, tuyên bố công ty chỉ có thể sống sót nếu các biện pháp của tòa trước đây được đảo ngược. Wingtech dự định nói với tòa rằng định hướng của Zhang hợp lý với vai trò công ty con của một tập đoàn Trung Quốc, trong bối cảnh có thị trường, khách hàng và tiềm năng tăng trưởng đáng kể tại Trung Quốc, thị trường ô tô lớn nhất thế giới.
Zhang sẽ không trực tiếp xuất hiện, nhưng luật sư sẽ đại diện phát biểu. Đại diện chính phủ Hà Lan được kỳ vọng sẽ ủng hộ lập trường của Nexperia.
Trong năm 2025, Mỹ, Hà Lan và Trung Quốc đều từng đưa ra các biện pháp ảnh hưởng tới Nexperia rồi sau đó rút lại, với lý do liên quan địa chính trị và chiến lược.
Hiệu quả kinh doanh của Nexperia và kế hoạch tái cấu trúc đang diễn ra
Nexperia ghi nhận lợi nhuận 331 triệu USD trên doanh thu 2,06 tỷ USD trong năm 2024 và đang tách thành hai công ty nhỏ hơn khi khách hàng tìm nguồn chip thay thế.
Trong lúc quá trình chia tách diễn ra, một số khách hàng được cho là đang tìm nhà cung cấp khác để giảm rủi ro gián đoạn. Bối cảnh tranh chấp quản trị làm gia tăng bất định về khả năng cung ứng ổn định, nhất là với các ngành phụ thuộc chip công suất và linh kiện bán dẫn tiêu chuẩn.
Chuỗi sản xuất wafer châu Âu – đóng gói tại Trung Quốc bị gián đoạn và chuyển hướng sang Malaysia
Nexperia từng sản xuất wafer ở châu Âu rồi chuyển sang Trung Quốc để cắt và đóng gói, nhưng đã dừng gửi wafer sang Trung Quốc từ tháng 10 do hóa đơn không được thanh toán và lên kế hoạch mở rộng đóng gói tại Malaysia bằng khoản đầu tư 300 triệu USD.
Mô hình vận hành của Nexperia là tạo wafer silicon tại châu Âu, mỗi wafer chứa nhiều chip, sau đó chuyển tới nhà máy tại Trung Quốc để cắt và đóng gói. Tuy nhiên, công ty đã ngừng gửi wafer sang Trung Quốc trong tháng 10 vì các khoản thanh toán không được thực hiện.
Nexperia dự kiến đầu tư 300 triệu USD để mở rộng hoạt động đóng gói tại Malaysia nhằm phục vụ khách hàng خارج Trung Quốc. Trong khi đó, cơ sở đóng gói tại Đông Quan đã đổi tên thành “Nexperia China” và có ý định thay thế nguồn sản xuất châu Âu bằng các lựa chọn từ Trung Quốc, bao gồm nguồn cung từ nhà máy WingSkySemi của Zhang.
Honda kéo dài đóng cửa nhà máy và hạ dự báo do thiếu semiconductor
Honda xác nhận kéo dài thời gian đóng cửa 3 nhà máy tại Trung Quốc thêm 2 tuần vì thiếu semiconductor, đồng thời hạ dự báo doanh số toàn cầu và ước tính thiếu chip sẽ làm giảm lợi nhuận hoạt động khoảng 960 triệu USD.
Ba nhà máy tại Trung Quốc do liên doanh GAC-Honda vận hành sẽ khởi động lại vào ngày 19/1 thay vì 6/1 như kế hoạch ban đầu, sau khi đã dừng ngày 29/12. Honda cho biết nguyên nhân là thiếu semiconductor.
Các cơ sở này sản xuất khoảng 816.597 xe trong năm 2024, tương đương khoảng 22% sản lượng toàn cầu của Honda. Hãng cũng giao hơn 850.000 xe tại Trung Quốc trong cùng năm.
Honda cũng dừng hoạt động tại hai nhà máy ở Nhật Bản vào đầu tháng 1 do vấn đề nguồn cung trong bối cảnh ảnh hưởng liên quan Nexperia. Công ty giảm dự báo doanh số toàn cầu từ 3,62 triệu xuống 3,34 triệu xe và dự kiến thiếu chip làm giảm lợi nhuận hoạt động khoảng 960 triệu USD cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026.
Mỹ dự kiến tăng thuế chip Trung Quốc từ tháng 6/2027, nhưng giữ mức 0 trong 18 tháng trước đó
Chính quyền Mỹ cho biết thuế nhập khẩu semiconductor từ Trung Quốc sẽ tăng vào tháng 6/2027, còn trong 18 tháng trước đó mức thuế sẽ là 0 và mức thuế cụ thể sẽ được công bố ít nhất một tháng trước khi áp dụng.
Các quan chức thương mại cho biết điều tra của họ kết luận Trung Quốc sử dụng các biện pháp thương mại không công bằng trong ngành. Hồ sơ nêu quan điểm rằng trong nhiều thập kỷ Trung Quốc nhắm đến việc thống trị ngành semiconductor và áp dụng các chính sách phi thị trường ngày càng quyết liệt.
“Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã nhắm đến ngành semiconductor để giành vị thế thống trị và đã sử dụng các chính sách và thông lệ phi thị trường ngày càng quyết liệt và bao trùm trong quá trình theo đuổi sự thống trị của lĩnh vực này.”
– Hồ sơ điều tra của quan chức thương mại Mỹ
Những câu hỏi thường gặp
Phiên tòa tại Amsterdam đang xem xét vấn đề gì với Nexperia?
Tòa sẽ nghe các lập luận về việc có mở điều tra toàn diện đối với cáo buộc quản trị yếu kém do nhân sự châu Âu nêu ra hay không, đồng thời cân nhắc việc có hoàn tác các biện pháp can thiệp trước đó của tòa.
Vì sao Wingtech muốn đảo ngược các biện pháp của tòa?
Wingtech cho rằng Nexperia chỉ có thể “tồn tại” nếu các biện pháp trước đó được đảo ngược và sẽ lập luận chiến lược của Zhang phù hợp với thực tế kinh doanh tại Trung Quốc, nơi có thị trường ô tô lớn và cơ hội tăng trưởng.
Nexperia đã thay đổi chuỗi cung ứng sản xuất như thế nào?
Nexperia từng gửi wafer sản xuất ở châu Âu sang Trung Quốc để cắt và đóng gói, nhưng đã dừng gửi từ tháng 10 do hóa đơn không được thanh toán và lên kế hoạch đầu tư 300 triệu USD để mở rộng đóng gói tại Malaysia nhằm phục vụ khách hàng ngoài Trung Quốc.
Thiếu semiconductor đã tác động gì đến Honda?
Honda kéo dài đóng cửa 3 nhà máy tại Trung Quốc thêm 2 tuần, dừng một số hoạt động ở Nhật, hạ dự báo doanh số toàn cầu từ 3,62 triệu xuống 3,34 triệu xe và ước tính thiếu chip làm giảm lợi nhuận hoạt động khoảng 960 triệu USD cho năm tài chính kết thúc tháng 3/2026.