Lập trường cứng rắn của Tổng thống Donald Trump với châu Âu đang làm dấy lên rủi ro các nhà đầu tư châu Âu giảm nắm giữ cổ phiếu Mỹ, dù ông vẫn ca ngợi thị trường lập đỉnh và dự báo tăng tiếp.
Dòng tiền ngoại, đặc biệt từ châu Âu, đã là động lực lớn đẩy chứng khoán Mỹ lên mức cao. Khi căng thẳng leo thang vì các tuyên bố và đe dọa thuế quan, nhiều khách hàng tại châu Âu bắt đầu đặt câu hỏi về việc đa dạng hóa khỏi tài sản Mỹ.
- Nhà đầu tư châu Âu—nhóm mua lớn cổ phiếu Mỹ—đang cân nhắc giảm tỷ trọng trước rủi ro chính sách và căng thẳng thương mại.
- Quy mô nắm giữ của châu Âu đủ lớn để tác động tâm lý thị trường, trong bối cảnh định giá cổ phiếu Mỹ đã cao.
- Hiệu suất thị trường ngoài Mỹ vượt trội gần đây khiến câu chuyện “Mỹ là lựa chọn duy nhất” suy yếu, thúc đẩy đa dạng hóa.
Lời đe dọa thuế quan làm tăng rủi ro dòng tiền châu Âu rời cổ phiếu Mỹ
Các phát ngôn cứng rắn và động thái thuế quan nhắm vào một số quốc gia châu Âu đang khiến khách hàng tại châu Âu cân nhắc rút bớt vốn khỏi cổ phiếu Mỹ, làm dấy lên rủi ro giảm lực mua ngoại vốn từng nâng đỡ đà tăng của thị trường.
Donald Trump nói ông kỳ vọng thị trường chứng khoán Mỹ có thể tăng gấp đôi so với mức đỉnh hiện tại và cho rằng mình có công tạo ra các kỷ lục mới. Tuy nhiên, một “điểm nghẽn” nằm ở hành vi của nhà đầu tư nước ngoài, nhóm đã mua mạnh cổ phiếu Mỹ trong nhiều năm gần đây.
Vincent Mortier, Giám đốc đầu tư của Amundi SA (quản lý 2,3 nghìn tỷ euro, tương đương 2,7 nghìn tỷ USD), cho biết với Bloomberg rằng khách hàng đang hỏi về việc chuyển tiền ra khỏi các khoản đầu tư tại Mỹ. Ông nói xu hướng đa dạng hóa khỏi Mỹ bắt đầu từ tháng 4/2025 và “tăng tốc” trong tuần gần đó.
Mortier lưu ý việc dịch chuyển khỏi các khoản đầu tư Mỹ không thể diễn ra ngay lập tức. Nhà đầu tư phải cân nhắc cách rời khỏi các chỉ số tham chiếu lớn và quản trị rủi ro biến động của đồng USD khi tái phân bổ danh mục.
“Chúng tôi đang thấy nhiều khách hàng muốn đa dạng hóa khỏi Mỹ. Chúng tôi thấy xu hướng đó bắt đầu từ tháng 4/2025, nhưng nó đã tăng tốc phần nào trong tuần này.”
– Vincent Mortier, Giám đốc đầu tư Amundi SA, Bloomberg/2025
Quy mô nắm giữ của châu Âu đủ lớn để tác động thị trường Mỹ
Châu Âu đang nắm một phần rất lớn cổ phiếu Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài sở hữu, nên chỉ cần thay đổi nhỏ trong phân bổ cũng có thể ảnh hưởng đến cung-cầu, đặc biệt khi thị trường đã ở vùng định giá cao.
S&P 500 giảm 2,1% vào thứ Ba sau khi Trump công bố thuế quan nhắm vào tám quốc gia châu Âu. Trong bối cảnh đó, lượng cổ phiếu Mỹ do người châu Âu nắm giữ được nêu ở mức 10,4 nghìn tỷ USD, và hơn một nửa thuộc về chính tám quốc gia đang đối mặt với các đe dọa.
Theo Hugo Ste-Marie, chiến lược gia tại Scotiabank, người châu Âu sở hữu 49% tổng lượng cổ phiếu Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ. Tỷ trọng này được xem là đủ lớn để tạo tác động lên thị trường, ngay cả khi việc bán ra không diễn ra đồng loạt.
Rủi ro được nhấn mạnh không nhất thiết đến từ hành động phối hợp giữa các chính phủ châu Âu, mà từ việc các công ty quản lý tài sản ở London, Berlin hay Madrid nhận nhiều câu hỏi hơn từ khách hàng về giảm tỷ trọng tài sản Mỹ khi căng thẳng chính trị và thương mại kéo dài.
Cổ phiếu Mỹ không còn là lựa chọn vượt trội duy nhất
Khi đồng USD yếu đi và chi tiêu tại châu Âu cải thiện, nhiều thị trường ngoài Mỹ đã vượt hiệu suất của S&P 500, tạo thêm lý do để nhà đầu tư quốc tế cân nhắc tái phân bổ khỏi cổ phiếu Mỹ.
Trước đây, giảm tỷ trọng cổ phiếu Mỹ thường bị coi là sai lầm vì Mỹ vượt trội so với các thị trường phát triển khác. Nhưng bức tranh đã thay đổi sau khi Trump nhậm chức, khi các yếu tố vĩ mô và hiệu suất tương đối chuyển dịch theo hướng có lợi hơn cho các khu vực khác.
Hiệu suất năm trước được nêu gồm: Kospi (Hàn Quốc) tăng 80%, Stoxx 600 (châu Âu) tăng 32%, Topix (Nhật Bản) tăng 23%, và chỉ số tham chiếu của Canada tăng 28%. Trong khi đó, S&P 500 tăng 16%. Bài viết cũng cho biết mức “thắng” của Canada là lớn nhất trong 20 năm.
Dữ liệu Fed (công bố ngày 9/1, bao phủ đến hết tháng 9) cho thấy trong ba năm qua, người châu Âu đã mở rộng vị thế cổ phiếu Mỹ thêm 4,9 nghìn tỷ USD, tương đương tăng 91%. Con số này bao gồm cả mua ròng mới lẫn khoản tăng do giá cổ phiếu tăng, nên việc quay đầu sẽ mang tính “dịch chuyển chiến lược” hơn là điều chỉnh ngắn hạn.
Quá trình rút bớt khỏi Mỹ diễn ra chậm nhưng đã xuất hiện tín hiệu
Dù chưa thấy làn sóng bán tháo cổ phiếu Mỹ từ châu Âu, một số tổ chức đã thảo luận giảm tỷ trọng, và có nơi đã bắt đầu điều chỉnh ở các tài sản như trái phiếu Kho bạc Mỹ.
SISA Pension của Greenland quản lý khoảng 7 tỷ kroner Đan Mạch (1,1 tỷ USD) và có khoảng 50% danh mục ở Mỹ, chủ yếu là cổ phiếu. Hội đồng quỹ đã thảo luận việc bán, nhưng đến thời điểm đề cập thì chưa có nhiều giao dịch bán cổ phiếu; trong khi đó, một số quỹ hưu trí như AkademikerPension (Đan Mạch) đang loại bỏ nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Trump cảnh báo rằng việc bán quy mô lớn sẽ dẫn tới “trả đũa lớn”, khiến rủi ro bị trừng phạt tài chính trở thành một phần của bài toán. Với một bộ phận nhà đầu tư châu Âu, các đe dọa này bị xem là đã vượt ngưỡng chịu đựng.
Raphael Thuin, phụ trách chiến lược thị trường vốn tại Tikehau Capital SCA (quản lý hơn 50 tỷ euro, tương đương 59 tỷ USD), cho rằng khi nhà đầu tư tái định vị cho một chu kỳ mới, phân bổ vào tài sản châu Âu có thể tăng tốc trong năm nay. Ông nói chủ đề này thường xuyên được khách hàng ở châu Âu và châu Á nhắc tới.
Mathieu Racheter, trưởng chiến lược cổ phiếu tại Julius Baer & Co. (quản lý 520 tỷ franc Thụy Sĩ, tương đương 662 tỷ USD), nhận định đây là môi trường mà nhà đầu tư không nên “phơi nhiễm toàn bộ” vào cổ phiếu Mỹ hoặc tài sản Mỹ, đặc biệt là đồng USD. Dù tác động hiện tại còn hạn chế, nó bổ sung thêm một rủi ro cho thị trường đang được giao dịch ở mức định giá rất cao.
“Đây thực sự là môi trường mà bạn không muốn phơi nhiễm toàn bộ vào cổ phiếu Mỹ hoặc tài sản Mỹ, đặc biệt là đồng USD.”
– Mathieu Racheter, Trưởng chiến lược cổ phiếu Julius Baer & Co., 2025
Canada tạo tiền lệ về việc xem lại phụ thuộc tài chính vào Mỹ
Trường hợp Canada cho thấy căng thẳng chính trị có thể nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực lên phân bổ tài sản, qua đó củng cố lập luận rằng các quốc gia và nhà đầu tư có thể xem lại mức độ gắn kết tài chính với Mỹ.
Bài viết nêu rằng năm trước, người Canada đã thúc ép các nhà quản lý quỹ hưu trí giảm nắm giữ cổ phiếu Mỹ sau khi Trump nói sẽ dùng “sức mạnh kinh tế” để biến Canada thành bang thứ 51. Tại Davos, Thủ tướng Mark Carney cho rằng các nước cần suy nghĩ lại về liên kết tài chính với Mỹ khi Trump biến mối quan hệ đó thành một “vũ khí”.
“Tại Davos, Thủ tướng Mark Carney nói các quốc gia cần suy nghĩ lại về các mối liên hệ tài chính với Mỹ vì Trump đã biến mối quan hệ đó thành một vũ khí.”
– Mark Carney, Thủ tướng Canada, Davos/2025
Dòng tiền Crypto ETF và quỹ cổ phiếu Mỹ: dữ liệu hiện tại chưa cho thấy thay đổi lớn
Dữ liệu dòng tiền ETF hàng ngày được trích dẫn cho thấy nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài với các quỹ cổ phiếu Mỹ “ít thay đổi” cho tới thời điểm báo cáo, nên rủi ro rút vốn có thể diễn ra dần dần thay vì ngay lập tức.
Các chiến lược gia của JPMorgan Chase & Co., do Nikolaos Panigirtzoglou dẫn dắt, viết vào thứ Tư rằng dữ liệu dòng tiền ETF hàng ngày cho thấy “ít thay đổi” trong nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài đối với các quỹ cổ phiếu Mỹ cho đến thời điểm đó. Lưu ý: nhận định này nói về quỹ cổ phiếu, không phải trực tiếp về Crypto ETF.
Trong bối cảnh thị trường liên thông, việc theo dõi dòng tiền ETF cổ phiếu Mỹ có thể hữu ích cho nhà đầu tư crypto vì biến động khẩu vị rủi ro (risk-on/risk-off) thường ảnh hưởng tới Bitcoin và tiền điện tử. Tuy vậy, bài viết không cung cấp dữ liệu trực tiếp về Bitcoin ETF hay Crypto ETF.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao nhà đầu tư châu Âu cân nhắc giảm nắm giữ cổ phiếu Mỹ?
Vì căng thẳng chính sách và thương mại từ các phát ngôn/đe dọa thuế quan làm tăng bất định, trong khi hiệu suất nhiều thị trường ngoài Mỹ gần đây tốt hơn, khiến nhu cầu đa dạng hóa khỏi tài sản Mỹ tăng lên.
Châu Âu nắm bao nhiêu cổ phiếu Mỹ trong nhóm nhà đầu tư nước ngoài?
Theo chiến lược gia Hugo Ste-Marie (Scotiabank), người châu Âu sở hữu 49% tổng lượng cổ phiếu Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ, nên thay đổi phân bổ có thể ảnh hưởng thị trường.
Đã có làn sóng bán tháo cổ phiếu Mỹ từ châu Âu chưa?
Chưa. Bài viết cho rằng rủi ro hiện còn hạn chế và việc rút bớt sẽ cần thời gian, dù các nhà quản lý tài sản ghi nhận nhiều câu hỏi hơn từ khách hàng về giảm tỷ trọng Mỹ.
Dữ liệu ETF nói gì về nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài với quỹ cổ phiếu Mỹ?
Các chiến lược gia JPMorgan cho biết dữ liệu dòng tiền ETF hàng ngày cho thấy “ít thay đổi” trong nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài đối với các quỹ cổ phiếu Mỹ cho đến thời điểm được nêu.