Ông Donald Trump tuyên bố áp thuế quan mới lên hàng hóa từ 8 nước NATO để gây sức ép buộc họ đồng ý bán Greenland cho Mỹ.
Kế hoạch này đặt thương mại xuyên Đại Tây Dương vào thế căng thẳng, đồng thời kéo tranh cãi về an ninh Bắc Cực và vai trò NATO leo thang, khi châu Âu phản ứng mạnh và các thượng nghị sĩ Mỹ kêu gọi hạ nhiệt.
- Mỹ dự kiến áp thuế từ 10% lên 25% đối với 8 nước NATO nếu không “đồng ý” bán Greenland cho Mỹ.
- Lãnh đạo EU và Đan Mạch phản đối, coi đây là đe dọa đến hợp tác và đoàn kết phương Tây.
- Một số thượng nghị sĩ Mỹ bác lập luận “đe dọa an ninh” ở Greenland và kêu gọi tránh biến vấn đề thành đối đầu đảng phái.
Trump đe dọa thuế quan để ép 8 nước NATO liên quan Greenland
Trump nói hàng hóa từ 8 nước NATO sẽ chịu thuế mới từ 10% (từ 1/2) và tăng lên 25% (từ 1/6) nếu các nước này không chấp thuận thỏa thuận bán Greenland cho Mỹ.
Theo tuyên bố, danh sách quốc gia gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan.
Trên Truth Social, Trump tuyên bố mức thuế sẽ duy trì “cho đến khi đạt được thỏa thuận mua Greenland hoàn toàn và tuyệt đối”. Ông cho rằng quyết định này là phản ứng trực tiếp trước việc các nước trên “gửi quân tới Greenland”, diễn giải đó như một bước đi không được hoan nghênh tại khu vực mà ông coi nên thuộc ảnh hưởng của Mỹ.
Trump không nêu rõ lý do các nước NATO triển khai lực lượng, đồng thời nói họ đến Greenland “vì những mục đích không rõ ràng”. Ông bổ sung trong bài đăng rằng đây là “tình huống rất nguy hiểm” đối với “an toàn, an ninh và sự sống còn của hành tinh”.
Châu Âu phản ứng khi Trump gia tăng sức ép bằng thuế quan
Lãnh đạo châu Âu phản đối đe dọa thuế quan, nhấn mạnh ưu tiên hợp tác và coi động thái này không chỉ là vấn đề thương mại mà còn tác động đến đoàn kết phương Tây.
Một ngày trước khi công bố kế hoạch thuế mới, Trump nói ông cân nhắc áp dụng chiến thuật tương tự từng dùng với các công ty dược nước ngoài. Trong một lần xuất hiện tại Nhà Trắng hôm thứ Sáu, ông nói có thể “làm điều đó cho Greenland”, bao gồm áp thuế lên các quốc gia “nếu họ không đi cùng” với lập trường của Mỹ.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chỉ trích động thái này trên Bluesky, nhấn mạnh châu Âu “chọn quan hệ đối tác và hợp tác”, “chọn doanh nghiệp” và “chọn người dân”, đồng thời đặt thuế quan trong bối cảnh rộng hơn về sự gắn kết của phương Tây.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng phản hồi rằng phòng thủ Greenland là “mối quan tâm chung” của các thành viên NATO.
Về diễn biến, thông báo của Trump xuất hiện trong bối cảnh quân đội Mỹ tăng quan tâm tới Greenland trong nhiều tháng, trong khi một số nước châu Âu cũng thể hiện mức độ chú ý cao hơn. Theo lập luận trong bài đăng, Trump dường như muốn ngăn những gì ông coi là cản trở đối với kế hoạch Bắc Cực của Mỹ.
Thượng nghị sĩ Mỹ bác luận điểm “đe dọa an ninh” và kêu gọi hạ nhiệt
Một số thượng nghị sĩ Mỹ cho rằng không có mối đe dọa an ninh cấp bách ở Greenland và xem hiện diện NATO là tích cực, đồng thời kêu gọi tránh biến vấn đề thành tranh chấp đảng phái.
Cùng ngày Trump đăng về thuế quan, hai thượng nghị sĩ Mỹ là Chris Coons (D-Del.) và Lisa Murkowski (R-Alaska) đến Copenhagen để giảm căng thẳng. Họ gặp quan chức sở tại nhằm phản biện câu chuyện mà Trump nêu ra.
“Không có các mối đe dọa an ninh cấp bách đối với Greenland.”
– Chris Coons, Thượng nghị sĩ Mỹ, phát biểu với báo chí/Thứ Bảy
Ông Coons nói chuyến đi nhằm “khôi phục cảm giác tin cậy” với khu vực và thách thức quan điểm cho rằng triển khai quân châu Âu có liên quan đến một âm mưu. Cả Coons và Murkowski đều coi việc NATO huấn luyện và triển khai lực lượng tại Greenland là dấu hiệu tích cực hơn là đe dọa.
Murkowski cũng bác bỏ việc coi lập trường của tổng thống là đại diện cho toàn bộ Washington, nhấn mạnh “không thể để điều này trở thành vấn đề đảng phái”, và sự ủng hộ đối với bạn bè, đồng minh “không nên” bị chính trị hóa.
Thuế quan trở thành “vũ khí” mới, trong khi rủi ro pháp lý vẫn hiện hữu
Động thái mới cho thấy Trump ưu tiên dùng thuế quan thay vì hành động quân sự để theo đuổi Greenland, nhưng ông vẫn duy trì mục tiêu và có thể đối mặt thách thức pháp lý về thẩm quyền áp thuế.
Những diễn biến này được mô tả như một sự dịch chuyển chiến thuật: thay vì nhấn mạnh biện pháp quân sự để giành đảo, Trump dùng thuế quan như công cụ gây sức ép nhằm đạt mục tiêu chính trị-địa chiến lược.
Ở hậu trường, bài viết nêu khả năng xuất hiện tranh chấp pháp lý xoay quanh một đạo luật đặc biệt cho phép tổng thống sử dụng quyền lực kinh tế trong tình huống khẩn cấp—cơ sở mà Trump được cho là đang dựa vào để thúc đẩy các đợt áp thuế.
Tòa án Tối cao có thể xem xét đạo luật này sớm, và phán quyết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ bền vững của chiến lược thuế quan. Bức tranh tổng thể cho thấy Trump coi thuế quan không chỉ là thuế nhập khẩu mà còn là công cụ định hình hành vi của các quốc gia khác, với Greenland là mặt trận mới nhất.
Những câu hỏi thường gặp
Trump dự định áp thuế lên những nước nào vì vấn đề Greenland?
Danh sách được nêu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan.
Mức thuế quan Trump công bố là bao nhiêu và áp dụng khi nào?
Kế hoạch nêu mức thuế mới bắt đầu từ 10% vào ngày 1/2 và tăng lên 25% vào ngày 1/6, nếu các nước không đồng ý bán Greenland cho Mỹ.
Liên minh châu Âu phản ứng như thế nào trước đe dọa thuế quan?
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phản đối, nhấn mạnh ưu tiên hợp tác và coi đây là thách thức vượt ra ngoài thương mại, ảnh hưởng đến đoàn kết phương Tây.
Đan Mạch nói gì về việc phòng thủ Greenland?
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng phòng thủ Greenland là “mối quan tâm chung” của tất cả thành viên NATO.
Các thượng nghị sĩ Mỹ phản biện lập luận an ninh của Trump ra sao?
Thượng nghị sĩ Chris Coons nói không có “mối đe dọa an ninh cấp bách” đối với Greenland, và ông cùng Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski coi sự hiện diện, huấn luyện của NATO là tín hiệu tích cực.