Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) sẽ triển khai kế hoạch hành động mới để giám sát và quản trị đồng nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY), có hiệu lực từ ngày 01/01.
Động thái này cho thấy e-CNY đang dịch chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng quy mô lớn, đồng thời Trung Quốc muốn chuẩn hóa khung đo lường, quản lý và mở rộng năng lực vận hành trong nước lẫn xuyên biên giới.
- PBoC áp dụng kế hoạch hành động mới để thiết lập hệ thống đo lường và quản trị e-CNY từ 01/01.
- e-CNY mở rộng ứng dụng, có giao dịch xuyên biên giới và liên kết qua nền tảng mBridge.
- Khối lượng thanh toán e-CNY tăng mạnh lên 14,2 nghìn tỷ NDT (xấp xỉ 2 nghìn tỷ USD) tính đến 09/2025.
PBoC thiết lập khung quản trị mới cho e-CNY
PBoC công bố kế hoạch hành động nhằm xây dựng hệ thống và khung quản trị để đo lường, giám sát và quản lý e-CNY, bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01.
Theo mô tả của ngân hàng trung ương, sáng kiến này tập trung vào việc tạo “hệ thống mới” để chuẩn hóa cách đánh giá và kiểm soát vận hành tiền số quốc gia. Những người am hiểu vấn đề cho biết e-CNY đã vượt khỏi giai đoạn thử nghiệm ban đầu và đang tiến tới triển khai quy mô lớn trong nước lẫn quốc tế vào cuối năm.
Trung Quốc tăng tốc năng lực sử dụng e-CNY trong nước và xuyên biên giới
Các diễn biến gần đây cho thấy e-CNY được đẩy mạnh cả ở kịch bản thanh toán nội địa lẫn thử nghiệm kết nối thanh toán quốc tế, đặc biệt qua giao dịch xuyên biên giới và mBridge.
Trung Quốc được ghi nhận đã thực hiện giao dịch xuyên biên giới đầu tiên bằng e-CNY tại Lào, nhấn mạnh tham vọng mở rộng phạm vi sử dụng. Song song, báo cáo cho biết Trung Quốc đã cải tiến mBridge — nền tảng CBDC đa ngân hàng trung ương — để tạo kết nối thanh toán số giữa nhiều quốc gia với khả năng xử lý gần như tức thời.
Về trải nghiệm người dùng, e-CNY hoạt động tương tự ví điện tử trên di động. Điểm khác biệt nằm ở tính chất tiền pháp định: e-CNY được công nhận là “legal tender” tại Trung Quốc, khác với các ứng dụng tư nhân như Alipay hay WeChat Pay. Vì mang tính tiền pháp định, doanh nghiệp được cho là không có lựa chọn từ chối chấp nhận e-CNY.
Hệ thống thường cho phép giao dịch miễn phí cho cả doanh nghiệp và khách hàng. Ngoài ra, nguồn tin đề cập cơ chế “ẩn danh có kiểm soát” đối với các khoản chi nhỏ, hàm ý cân bằng giữa quyền riêng tư và yêu cầu tuân thủ khi cần truy vết.
Dữ liệu thanh toán e-CNY tăng gần gấp đôi trong 14 tháng
Tổng giá trị thanh toán được tất toán bằng e-CNY đã tăng từ 7,3 nghìn tỷ NDT (07/2024) lên kỷ lục 14,2 nghìn tỷ NDT (09/2025), tương đương khoảng 2 nghìn tỷ USD.
Dữ liệu do PBoC công bố vào tháng 10 cho thấy quy mô thanh toán e-CNY tăng mạnh trong 14 tháng, phản ánh mức độ mở rộng ứng dụng và tần suất sử dụng cao hơn. Nếu xu hướng này tiếp diễn, e-CNY có thể trở thành một lớp hạ tầng thanh toán song song với hệ thống ví tư nhân, nhưng được “neo” trực tiếp vào chính sách tiền tệ và tiêu chuẩn quản trị của ngân hàng trung ương.
Thống đốc Pan Gongsheng nhấn mạnh cải cách và mở rộng vận hành quốc tế
Thống đốc Pan Gongsheng cho biết PBoC sẽ triển khai biện pháp hiệu quả để nâng cao quản trị e-CNY, đồng thời nghiên cứu việc tích hợp e-CNY với hệ thống tiền tệ tổng thể của Trung Quốc.
Phát biểu tại Hội nghị thường niên 2025 của Financial Street Forum, ông Pan nêu định hướng hoàn thiện cách quản lý e-CNY và đánh giá mức độ phù hợp của đồng tiền này trong bức tranh tiền tệ quốc gia. Sau đó, các báo cáo cho biết PBoC muốn hỗ trợ thêm các ngân hàng thương mại được cấp phép cung cấp dịch vụ e-CNY miễn phí.
Ông Pan cũng đề cập việc PBoC đã thành lập trung tâm vận hành quốc tế e-CNY tại Thượng Hải, phụ trách quản lý hợp tác và sử dụng xuyên biên giới hiện có. Ngoài ra, báo cáo còn ghi nhận một trung tâm vận hành và quản lý e-CNY khác ở Bắc Kinh, tập trung vào phát triển hệ thống, vận hành và bảo trì nhằm thúc đẩy mức độ phổ cập.
Trung Quốc tiếp tục siết giao dịch crypto trong nước và theo dõi stablecoin nước ngoài
PBoC khẳng định sẽ phối hợp cơ quan thực thi pháp luật để trấn áp giao dịch và đầu cơ crypto trong nước, đồng thời theo dõi sát sự phát triển của stablecoin nước ngoài.
Ông Pan cho biết từ năm 2017, PBoC đã phối hợp với các cơ quan liên quan ban hành nhiều văn bản nhằm ngăn rủi ro lan rộng và xử lý rủi ro liên quan đến giao dịch crypto. Các chính sách này đến nay vẫn còn hiệu lực.
Trong cập nhật mới, ông nhấn mạnh PBoC sẽ tiếp tục hợp tác với lực lượng chấp pháp để “hành động mạnh tay” đối với hoạt động giao dịch và đầu cơ crypto trong nước, với mục tiêu bảo đảm trật tự kinh tế và tài chính. Đồng thời, ông cũng nói ngân hàng trung ương sẽ “theo dõi chặt chẽ và chủ động đánh giá” xu hướng phát triển của stablecoin nước ngoài.
Những câu hỏi thường gặp
Kế hoạch hành động mới của PBoC với e-CNY có hiệu lực khi nào?
Kế hoạch được PBoC công bố vào ngày 29/12 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01, nhằm thiết lập hệ thống và khung đo lường, quản trị e-CNY.
e-CNY khác gì so với Alipay và WeChat Pay?
e-CNY là tiền pháp định được công nhận tại Trung Quốc, trong khi Alipay và WeChat Pay là ứng dụng thanh toán tư nhân. Vì là tiền pháp định, doanh nghiệp được cho là không có lựa chọn từ chối chấp nhận e-CNY.
Tổng giá trị thanh toán bằng e-CNY đã tăng đến mức nào?
Theo dữ liệu PBoC công bố tháng 10, giá trị thanh toán e-CNY đạt 14,2 nghìn tỷ NDT tính đến 09/2025, tăng từ 7,3 nghìn tỷ NDT vào 07/2024, tương đương gần gấp đôi trong 14 tháng.
Trung Quốc đã có giao dịch e-CNY xuyên biên giới chưa?
Báo cáo cho biết Trung Quốc đã thực hiện giao dịch xuyên biên giới đầu tiên bằng e-CNY tại Lào, đồng thời cải tiến mBridge để hỗ trợ kết nối thanh toán CBDC đa quốc gia.
“Ẩn danh có kiểm soát” trong e-CNY nghĩa là gì?
Nguồn tin cho biết e-CNY cung cấp tùy chọn “ẩn danh có kiểm soát” cho các khoản chi nhỏ, hàm ý một mức riêng tư nhất định nhưng vẫn có cơ chế đáp ứng yêu cầu tuân thủ và quản trị khi cần.
Lập trường của PBoC với giao dịch crypto và stablecoin là gì?
PBoC cho biết sẽ tiếp tục trấn áp giao dịch và đầu cơ crypto trong nước cùng cơ quan thực thi pháp luật, đồng thời theo dõi sát và chủ động đánh giá sự phát triển của stablecoin nước ngoài.
