Các trung tâm dữ liệu tại Mỹ đã làm tăng 6,5 tỷ USD chi phí mua điện trên lưới PJM, cho thấy nhu cầu điện từ AI và điện toán đám mây đang trở thành áp lực chi phí lớn đối với hệ thống điện.
Nhu cầu điện tăng nhanh từ các “big data centers” đang đẩy giá điện lên, khiến doanh nghiệp và hộ gia đình cùng chịu tác động. Trước rủi ro hóa đơn điện tăng mạnh, cơ quan quản lý bang và liên bang đang thúc đẩy cơ chế buộc nhà phát triển trung tâm dữ liệu chia sẻ công bằng chi phí hạ tầng lưới.
- Trung tâm dữ liệu góp phần làm tăng 6,5 tỷ USD chi phí mua điện sau một phiên đấu giá của PJM.
- Nhu cầu điện của AI không chỉ đến từ máy chủ mà còn từ làm mát và nâng cấp hạ tầng truyền tải.
- Cơ quan quản lý đang yêu cầu quy tắc để các nhà phát triển trung tâm dữ liệu trả phần chi phí lưới “công bằng” hơn.
Trung tâm dữ liệu đang đẩy chi phí điện trên lưới PJM tăng mạnh
Trong các phiên đấu giá công suất của PJM, trung tâm dữ liệu được ghi nhận đã góp 6,5 tỷ USD vào chi phí mua điện, làm gia tăng áp lực giá điện cho toàn bộ người dùng trên hệ thống.
Báo cáo của Monitoring Analytics LLC cho biết, sau phiên đấu giá tháng 12 do PJM Interconnection LLC vận hành, trung tâm dữ liệu đã góp 6,5 tỷ USD vào “giá để mua điện” trên lưới.
Tổng chi phí điện cho giai đoạn tháng 6/2025 đến tháng 5/2028 hiện là 23,1 tỷ USD, gần bằng một nửa mức 47,2 tỷ USD được ghi nhận ở ba phiên đấu giá PJM gần đây.
PJM vận hành lưới điện phục vụ gần 20% dân số Mỹ, kết nối các nhà máy điện với hộ gia đình và doanh nghiệp tại nhiều bang. Khi trung tâm dữ liệu trở thành nhóm tiêu thụ điện tăng nhanh nhất, chi phí hệ thống có xu hướng lan sang mọi đối tượng dùng điện.
Nhu cầu điện của AI tăng vì tính toán liên tục và vận hành làm mát
Trung tâm dữ liệu tiêu thụ rất nhiều điện vì máy tính phải tính toán liên tục; AI càng phức tạp càng kéo nhu cầu điện tăng, cộng thêm điện cho làm mát và vận hành ổn định.
Các trung tâm dữ liệu chạy dịch vụ đám mây, AI và nhiều hoạt động số khác. Khối lượng dữ liệu lớn phục vụ học máy, nhận dạng hình ảnh, dịch ngôn ngữ và các dịch vụ số khiến tải tính toán tăng bền vững theo thời gian.
Ngoài điện cho máy chủ, hệ thống còn cần điện cho làm mát vì server tỏa nhiệt liên tục. Đây là phần tiêu thụ bổ sung đáng kể trong vận hành thực tế, đặc biệt khi mật độ tính toán tăng.
Để đáp ứng nhu cầu của các “người dùng điện” cỡ lớn, lưới điện còn phải nâng cấp: bổ sung hạ tầng mới và xây dựng các đường truyền tải công suất lớn hơn. Các hạng mục này thường đắt đỏ và có thể phản ánh vào hóa đơn điện hằng năm của người tiêu dùng.
Cơ quan quản lý yêu cầu trung tâm dữ liệu chia sẻ công bằng chi phí hạ tầng lưới
Nhà quản lý bang và liên bang đang thúc đẩy cơ chế phí và quy tắc để các công ty công nghệ phát triển trung tâm dữ liệu trả phần chi phí lưới điện tương xứng, giảm gánh nặng cho hộ gia đình.
Ở cấp bang, các nhà quản lý bắt đầu áp phí và nghĩa vụ tài chính để các công ty công nghệ chi trả đúng phần chi phí hạ tầng điện mà mô hình tiêu thụ của họ tạo ra.
Ở cấp liên bang, Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang (FERC) gần đây yêu cầu PJM áp dụng các quy tắc nhằm đảm bảo nhà phát triển trung tâm dữ liệu đóng góp “phần công bằng” cho chi phí lưới.
Mục tiêu là cân bằng nghĩa vụ tài chính giữa các khách hàng công nghiệp tiêu thụ điện lớn và các nhóm tiêu thụ nhỏ như hộ gia đình, từ đó hạn chế rủi ro hóa đơn điện tăng vọt, nhưng vẫn cho phép ngành công nghệ tiếp tục mở rộng.
Trong bối cảnh đó, PJM sẽ cần triển khai các cơ chế phản ánh đúng chi phí của nhóm người dùng tiêu thụ điện cao, tạo mô hình cung ứng điện công bằng hơn. Trung tâm dữ liệu vẫn là nền tảng cho nhiều thiết bị và dịch vụ, từ smartphone đến hệ thống AI, nhưng tăng trưởng của chúng cũng làm nổi bật “cường độ năng lượng” của AI và cloud.
AI, trung tâm dữ liệu và crypto: vì sao nhà đầu tư nên theo dõi câu chuyện điện năng
Chi phí điện và năng lực lưới điện ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ mở rộng hạ tầng tính toán, từ đó tác động gián tiếp đến các lĩnh vực phụ thuộc compute như crypto và hạ tầng Web3.
Khi điện trở thành chi phí hạn chế, các doanh nghiệp có thể ưu tiên vị trí đặt trung tâm dữ liệu theo giá điện, quy định địa phương và khả năng đấu nối lưới. Điều này có thể làm dịch chuyển dòng vốn hạ tầng số, đồng thời khiến các chính sách “ai trả tiền cho nâng cấp lưới” trở thành biến số quan trọng trong kế hoạch mở rộng compute.
Với thị trường tiền điện tử, câu chuyện điện năng thường gắn với tính bền vững và chi phí vận hành của các hoạt động cần nhiều năng lượng. Dù nội dung này tập trung vào tải AI và cloud, các thay đổi về quy tắc phân bổ chi phí lưới và đầu tư truyền tải vẫn là tín hiệu đáng theo dõi cho toàn bộ ngành hạ tầng số.
Liên kết tham khảo
Chi tiết về chi phí điện và bối cảnh đấu giá của PJM: bài viết Bloomberg về trung tâm dữ liệu và chi phí mua điện.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao trung tâm dữ liệu làm tăng chi phí điện trên lưới?
Vì trung tâm dữ liệu tiêu thụ điện rất lớn và tăng nhanh, khiến chi phí đáp ứng công suất và nâng cấp hạ tầng lưới tăng. Các chi phí này có thể được phân bổ vào giá điện mà doanh nghiệp và hộ gia đình cùng phải trả.
Con số 6,5 tỷ USD phản ánh điều gì?
Đây là mức trung tâm dữ liệu “góp phần” làm tăng chi phí mua điện sau một phiên đấu giá do PJM tổ chức, theo báo cáo được nêu. Nó cho thấy tải trung tâm dữ liệu đang trở thành yếu tố chi phối đáng kể trong chi phí hệ thống.
PJM là gì và có quy mô ra sao?
PJM Interconnection LLC là đơn vị vận hành lưới điện, kết nối nhà máy điện với hộ gia đình và doanh nghiệp ở nhiều bang, phục vụ gần 20% dân số Mỹ.
Vì sao AI khiến nhu cầu điện tăng mạnh hơn?
AI cần tính toán phức tạp và liên tục, làm tăng điện cho máy chủ. Ngoài ra, hệ thống còn cần điện cho làm mát và vận hành ổn định, khiến tổng nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu cao hơn.
Nhà quản lý đang làm gì để kiểm soát tác động lên hóa đơn điện?
Cấp bang bắt đầu áp phí và nghĩa vụ tài chính lên công ty công nghệ, còn cấp liên bang yêu cầu PJM xây quy tắc để nhà phát triển trung tâm dữ liệu trả phần chi phí lưới công bằng hơn, nhằm giảm gánh nặng cho người tiêu dùng nhỏ.