Vitalik Buterin cảnh báo thị trường dự đoán gây nghiện ngắn hạn

Vitalik Buterin cảnh báo các thị trường dự đoán đang “hội tụ quá mức” vào mô hình sản phẩm không lành mạnh, khi bị cuốn vào các kèo cá cược ngắn hạn như giá crypto và thể thao thay vì tạo giá trị thông tin cho xã hội.

Trong một bài đăng dài trên X, đồng sáng lập Ethereum cho rằng tăng trưởng doanh thu ở chu kỳ thị trường giảm có thể khiến các nền tảng ưu tiên tính gây nghiện hơn các ứng dụng có ích, từ đó làm lệch mục tiêu ban đầu của prediction markets.

Vitalik Buterin cho rằng prediction markets đang lệch sang cá cược “dopamine”

Buterin nhận định nhiều prediction markets hiện ưu tiên cá cược giá crypto, thể thao và các kèo ngắn hạn, tạo khoái cảm tức thời nhưng ít “giá trị thông tin xã hội”, khiến hệ sinh thái tiến gần một product-market fit không lành mạnh.

Trong bài đăng trên X, Buterin thừa nhận prediction markets đã đạt một mức độ thành công nhất định, nhưng “có vẻ đang hội tụ quá mức” vào một dạng sản phẩm mà ông đánh giá là không tốt cho dài hạn.

Ông cho rằng nguyên nhân đến từ việc các nền tảng “ôm” các kèo ngắn hạn như đặt cược biến động giá crypto, cá cược thể thao và những dạng tương tự, vốn có “giá trị dopamine” nhưng thiếu cảm giác thỏa mãn lâu dài và thiếu đóng góp cho việc tổng hợp thông tin phục vụ xã hội.

“Phỏng đoán của tôi là các team cảm thấy bị thúc đẩy phải ‘đầu hàng’ trước các thứ này vì chúng đem lại doanh thu lớn trong bear market, nơi mọi người tuyệt vọng – một động cơ dễ hiểu, nhưng dẫn đến corposlop.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, X

Hướng đi Buterin đề xuất là “hedging” thay vì kèo giá ngắn hạn

Buterin đề xuất prediction markets nên được đẩy mạnh sang hướng “hedging” theo nghĩa tổng quát, tức các công cụ giúp phòng hộ rủi ro thực tế liên quan đến tài sản hoặc chi tiêu, thay vì tập trung vào kèo ngắn hạn.

Theo ông, các kèo đặt cược bị dẫn dắt bởi dopamine đang chiếm “sân khấu chính”, lấn át những ứng dụng có nội dung thực chất. Điều này khiến prediction markets có nguy cơ bị “bắt giữ” bởi đầu cơ thiếu thông tin, thay vì đóng vai trò tổng hợp thông tin và định lượng bất định bằng trách nhiệm kinh tế.

Ông lập luận rằng nếu chuyển trọng tâm sang các ứng dụng phòng hộ rủi ro, prediction markets có thể tạo ra giá trị bền vững hơn: hỗ trợ doanh nghiệp hoặc cá nhân giảm rủi ro cho tài sản, kế hoạch chi tiêu, hoặc các kịch bản có tác động ngoài đời thực.

Quan điểm hiện tại khác nhẹ so với tháng 12 năm ngoái

Tháng 12 năm ngoái, Buterin từng tỏ ra tích cực hơn, cho rằng prediction markets “lành mạnh hơn để tham gia” so với thị trường thông thường vì payoff bị giới hạn trong khoảng 0–1, có thể giảm rủi ro pump-and-dump.

Ở giai đoạn đó, ông còn đặt prediction markets cạnh mạng xã hội như công cụ tìm kiếm sự thật tốt hơn, đo lường mức độ bất định với “trách nhiệm kinh tế” thay vì chỉ tranh luận cảm tính.

Ông cũng từng phản biện các lo ngại về tính toàn vẹn của cá cược thể thao và bầu cử, cho rằng mức độ thao túng tương tự vốn đã hiện hữu ở thị trường cổ phiếu.

Sự phát triển theo hướng “gây nghiện” trong bear market là yếu tố khiến ông lo ngại

Một lý do khiến Buterin điều chỉnh góc nhìn là hướng tiến hóa của ngành, khi tăng trưởng khối lượng đến nhiều từ các kèo liên quan cờ bạc và thời hạn siêu ngắn, thay vì các ứng dụng sâu như hedging.

Các nền tảng prediction markets có thể chịu áp lực giữ chân người dùng trong điều kiện thị trường xấu, dẫn tới ưu tiên các tính năng tần suất cao, dễ “gây nghiện”, vì đem lại doanh thu và hoạt động giao dịch ngắn hạn tốt hơn.

Dù vậy, Buterin không phủ định toàn bộ khái niệm prediction markets. Ông thể hiện rằng lĩnh vực này vẫn có “tiềm năng lớn”, và việc định hướng lại sang hedging tổng quát có thể tốt hơn so với việc loại bỏ hoàn toàn mô hình.

Thị trường dự đoán 15 phút của Polymarket bị xem là ví dụ của xu hướng lệch mục tiêu

Các “market 15 phút” của Polymarket được nêu như ví dụ về xu hướng siêu ngắn hạn, khi dữ liệu lan truyền cho thấy tỷ trọng khối lượng có thể tăng mạnh và phần lớn đến từ trader hệ thống tập trung arbitrage, không phải người đặt cược theo xu hướng giá.

Thảo luận về việc nghiêng sang market siêu ngắn hạn diễn ra sau khi Polymarket ra mắt các thị trường dự đoán crypto theo khung 15 phút vào tháng 1.

Một bài viết trên X của @Kunallegendd cho rằng hợp đồng “Up or Down” 15 phút đã tăng từ 5% khối lượng crypto lên khoảng 60% vào đầu năm 2026, trong khi market theo giờ chiếm 20%.

Theo bài đăng cũng như phần dữ liệu được chia sẻ rằng các market này bị chi phối bởi trader mang tính hệ thống hơn là người đặt cược theo hướng, tập trung vào cơ hội arbitrage thay vì dự báo giá. Nhóm này được cho là đóng góp tới 70% khối lượng của market 15 phút.

Khi các market siêu ngắn hạn ngày càng trở thành “động cơ” khối lượng, Buterin kêu gọi tái định hướng để prediction markets tập trung xây dựng thế hệ tài chính tiếp theo, thay vì rơi vào “corposlop”.

Những câu hỏi thường gặp

Vitalik Buterin phê bình điều gì về prediction markets hiện nay?

Ông lo ngại prediction markets đang nghiêng sang các kèo ngắn hạn như giá crypto và thể thao, tạo “dopamine” nhưng ít giá trị thông tin xã hội, khiến product-market fit trở nên không lành mạnh.

Buterin muốn prediction markets được dùng vào việc gì?

Ông đề xuất chuyển trọng tâm sang “hedging” theo nghĩa tổng quát: các ứng dụng giúp phòng hộ rủi ro thực tế cho tài sản hoặc kế hoạch chi tiêu, thay vì tối ưu cá cược tần suất cao.

Vì sao bear market có thể khiến các nền tảng ưu tiên kèo ngắn hạn?

Buterin cho rằng trong bear market, động lực doanh thu và nhu cầu giữ chân người dùng có thể khiến các team “đầu hàng” trước các tính năng gây nghiện và market siêu ngắn hạn.

Thị trường 15 phút của Polymarket liên quan gì đến tranh luận này?

Dữ liệu lan truyền cho thấy market 15 phút có thể chiếm tỷ trọng lớn khối lượng, và phần đáng kể đến từ trader hệ thống làm arbitrage, phản ánh xu hướng lệch sang giao dịch tần suất cao thay vì tổng hợp thông tin.