Vitalik Buterin dự đoán zk-EVM sẽ trở thành cách chủ đạo để Ethereum xác thực block trong giai đoạn 2027–2030, mở đường cho tăng giới hạn gas lớn hơn mà vẫn hướng tới an toàn và phi tập trung.
Nhận định này diễn ra trong bối cảnh Ethereum đã có các thành phần “chạy thật” như lấy mẫu khả dụng dữ liệu trên mainnet và zk-EVM đạt chất lượng sản xuất về hiệu năng, khiến trọng tâm còn lại là hoàn thiện các lớp kiểm tra an toàn trước khi mở rộng mạnh.
- zk-EVM được kỳ vọng trở thành phương thức xác thực block chính của Ethereum trong giai đoạn 2027–2030.
- Năm 2026, Ethereum đặt mục tiêu tăng giới hạn gas lớn nhờ BALs và ePBS, không phụ thuộc zk-EVM.
- Ethereum hướng tới xây dựng block theo cách phân tán hơn để giảm rủi ro can thiệp tập trung và cải thiện công bằng địa lý.
zk-EVM có thể trở thành cách xác thực block chính của Ethereum giai đoạn 2027–2030
Vitalik Buterin cho rằng zk-EVM sẽ là phương thức chủ đạo để Ethereum xác thực các block trong khoảng 2027–2030, mở ra các bước nhảy lớn về giới hạn gas khi mạng đạt ngưỡng an toàn cần thiết.
Vitalik nhấn mạnh đây không chỉ là lý thuyết mà là lộ trình dựa trên phần mềm đang vận hành. Ông cho biết lấy mẫu khả dụng dữ liệu đã hoạt động trên mainnet, còn zk-EVM đã đạt chất lượng “production” về mặt hiệu năng. Phần còn lại tập trung vào “safety”, tức các cơ chế kiểm tra và đảm bảo an toàn trước khi zk-EVM gánh vai trò xác thực block ở quy mô lớn.
Ông cũng truy vết tiến trình này trong thời gian dài, bắt đầu từ các nghiên cứu khả dụng dữ liệu (data availability) nhiều năm trước và các thử nghiệm zk-EVM khoảng từ năm 2020. Theo cách diễn giải của Vitalik, nền tảng kỹ thuật đã tiến xa nhờ code chạy thật, giúp việc mở rộng công suất trở thành bài toán triển khai có kiểm soát thay vì chỉ là mục tiêu trên giấy.
“Bộ ba bất khả thi đã được giải quyết – không phải trên giấy, mà bằng mã đang chạy, trong đó một nửa (lấy mẫu khả dụng dữ liệu) đã ở trên mainnet hôm nay, và nửa còn lại (ZK-EVM) đã đạt chất lượng sản xuất về hiệu năng – thứ còn lại là an toàn.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum
Ethereum đặt mục tiêu tăng giới hạn gas lớn trong năm 2026 nhờ BALs và ePBS
Kế hoạch triển khai theo giai đoạn: năm 2026 hướng tới tăng giới hạn gas lớn nhờ BALs và ePBS, đồng thời bắt đầu tạo cơ hội chạy node zk-EVM ở một số phần của mạng.
Theo mô tả của Vitalik, đợt tăng giới hạn gas trong 2026 được thiết kế để không phụ thuộc vào zk-EVM, qua đó giúp mạng mở rộng sớm hơn trong khi zk-EVM tiếp tục hoàn thiện các lớp an toàn. Cũng trong năm 2026, mạng có thể chứng kiến các phần của hệ sinh thái thử nghiệm vận hành node zk-EVM, tạo nền tảng thực địa cho giai đoạn 2027–2030.
Trong giai đoạn 2027–2030, Ethereum dự kiến có các đợt tăng giới hạn gas “lớn hơn nữa” khi zk-EVM trở thành cách xác thực block chính trên mạng. Điều này hàm ý hiệu quả xác thực và khả năng mở rộng sẽ ngày càng dựa vào bằng chứng ZK ở tầng cơ sở, thay vì chỉ dựa vào cách xác thực truyền thống.
“Bitcoin (2009): rất phi tập trung, có đồng thuận, nhưng băng thông thấp vì không ‘phân tán’ theo nghĩa công việc được chia nhỏ, mà là được sao chép. Giờ đây, Ethereum với PeerDAS (2025) và ZK-EVM (kỳ vọng một phần nhỏ mạng dùng trong 2026), chúng ta có: phi tập trung, có đồng thuận và băng thông cao.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum
Ethereum hướng tới xây dựng block phân tán để giảm rủi ro tập trung
Mục tiêu dài hạn là block không bao giờ được “xây” hoàn chỉnh ở một nơi, đồng thời phân tán tối đa quyền lực trong khâu block building để giảm nguy cơ can thiệp tập trung vào việc đưa giao dịch vào block.
Vitalik cho biết đây không phải hạng mục “khẩn cấp”, nhưng đáng để hướng tới. Trước cả khi đạt mức “không bao giờ xây block ở một nơi”, Ethereum vẫn muốn “meaningful authority” trong block building được phân tán nhất có thể. Cách làm có thể là “trong giao thức” (ví dụ mở rộng FOCIL để thành kênh chính cho giao dịch), hoặc “ngoài giao thức” thông qua các marketplace builder phân tán.
Ông cho rằng cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro bị can thiệp tập trung đối với việc đưa giao dịch vào block theo thời gian thực. Vitalik cũng đề cập yếu tố công bằng địa lý, và chia sẻ thêm tại bài đăng trên X: bài viết của Vitalik trên X về zk-EVM và lộ trình mở rộng.
Ethereum Foundation cũng đang tổ chức công việc theo nhiều nhánh để đưa zkEVM lên L1, với tiến độ song song ở các triển khai client. Xem trang dự án: zkEVM của Ethereum Foundation.
“Ngay cả trước thời điểm đó, chúng ta muốn quyền lực có ý nghĩa trong việc xây dựng block được phân tán tối đa. Điều này có thể làm trong giao thức… hoặc ngoài giao thức với các marketplace builder phân tán. Việc này giảm rủi ro can thiệp tập trung vào việc đưa giao dịch vào block theo thời gian thực.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum
Những câu hỏi thường gặp
zk-EVM là gì trong bối cảnh Ethereum?
zk-EVM là hệ thống dùng bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proofs) để chứng minh việc thực thi tương thích EVM, giúp xác thực trạng thái và giao dịch với hiệu quả cao hơn, hướng tới mở rộng năng lực mà vẫn giữ thuộc tính xác minh mạnh.
Vì sao zk-EVM được nhắc đến như phương thức xác thực block chính giai đoạn 2027–2030?
Vitalik cho rằng zk-EVM đã đạt mức hiệu năng chất lượng sản xuất, còn bước cần hoàn thiện là các lớp an toàn. Khi đủ điều kiện, zk-EVM có thể trở thành cách chủ đạo để xác thực block, hỗ trợ các đợt tăng giới hạn gas lớn hơn.
Năm 2026 có gì đáng chú ý trong lộ trình mở rộng Ethereum?
Theo Vitalik, năm 2026 Ethereum kỳ vọng tăng giới hạn gas lớn nhờ BALs và ePBS mà không phụ thuộc zk-EVM, đồng thời bắt đầu có cơ hội chạy node zk-EVM ở một số phần của mạng.
Xây dựng block phân tán giúp ích gì cho Ethereum?
Mục tiêu là phân tán quyền lực trong khâu block building để giảm rủi ro can thiệp tập trung vào việc đưa giao dịch vào block theo thời gian thực và cải thiện công bằng địa lý, thông qua cơ chế trong giao thức hoặc marketplace builder phân tán.