Các công ty AI ở Mỹ và Trung Quốc đang được định giá rất cao so với doanh thu thực tế, trong khi dòng tiền đầu tư vẫn tiếp tục chảy mạnh vào lĩnh vực này.
Khoảng cách giữa định giá và doanh thu đang trở thành chủ đề lớn của thị trường AI, nhất là khi một số cổ phiếu và thương vụ gọi vốn vẫn tăng mạnh dù kết quả kinh doanh còn hạn chế. Ở Trung Quốc, cơ quan quản lý cũng đã phát tín hiệu siết các hành vi thổi phồng câu chuyện công nghệ.
- 8 phòng thí nghiệm AI lớn ở Mỹ và Trung Quốc có tổng định giá gần 2 nghìn tỷ USD nhưng chỉ khoảng 56 tỷ USD doanh thu công bố.
- Một số tên tuổi như Zhipu, OpenAI và DeepSeek đang giao dịch hoặc gọi vốn ở mức định giá rất chênh lệch so với doanh thu.
- Trung Quốc đã cảnh báo sẽ xử lý nghiêm các công ty gắn nhãn công nghệ để đẩy giá cổ phiếu và ngăn nội dung đầu tư sai lệch.
Định giá AI đang vượt xa doanh thu
8 phòng thí nghiệm AI lớn ở Mỹ và Trung Quốc đang có tổng định giá gần 2 nghìn tỷ USD, trong khi doanh thu hằng năm được công bố chỉ vào khoảng 56 tỷ USD. Khoảng chênh lệch này cho thấy kỳ vọng của nhà đầu tư đang đi trước khả năng tạo tiền của nhiều công ty.
Zhipu, công ty có trụ sở tại Bắc Kinh và phát triển dòng mô hình GLM 5.5, đang được định giá 137 tỷ USD dù doanh thu tài khóa 2025 vào khoảng 107 triệu USD. Ở Mỹ, OpenAI có định giá 852 tỷ USD trên cơ sở doanh thu thường niên 25 tỷ USD.
DeepSeek cũng nằm trong nhóm được theo dõi sát khi đang huy động 300 triệu USD ở mức định giá 10 tỷ USD. Con số này chỉ tương đương khoảng 1% định giá của OpenAI, dù các mô hình tiên phong của Mỹ và Trung Quốc đã nhiều lần thay nhau dẫn đầu về hiệu suất kể từ đầu năm 2025.
Cổ phiếu và thương vụ AI vẫn tăng mạnh
Thị trường vẫn sẵn sàng trả giá cao cho các tên tuổi AI, kể cả khi lợi nhuận chưa theo kịp. Tại giao dịch ở Hong Kong gần đây, cổ phiếu Zhipu và đối thủ MiniMax Group đều tăng ít nhất 23%.
Tính từ đầu năm, Zhipu đã tăng khoảng 2.000% và MiniMax Group tăng khoảng 260%. Xu hướng này cho thấy dòng tiền đang tập trung rất mạnh vào các doanh nghiệp được gắn với câu chuyện AI, bất chấp mức định giá đã bị đẩy lên cao.
Bên phía Mỹ, các thương vụ lớn tiếp tục hút phần lớn nguồn vốn của ngành. Trong quý I/2026, bốn thỏa thuận gồm OpenAI, Anthropic, xAI và Waymo chiếm 63% tổng số vốn huy động trong lĩnh vực AI.
Nhà quản lý quỹ nhìn nhận sự lệch pha này ra sao?
Nhiều nhà quản lý quỹ thừa nhận có sự lệch pha giữa định giá và nền tảng kinh doanh, nhưng họ vẫn tiếp tục mua vào. Xiang Xiaotian, giám đốc tại Shanghai Chengzhou Investment Management, cho rằng thị trường đang tận dụng mọi tin tích cực để đẩy giá lên cao.
Xiang cũng nói rằng nhà đầu tư đang “tất tay vào công nghệ” và cổ phiếu Mỹ, trong khi phần còn lại của thị trường vẫn ở trạng thái yếu. Morningstar thì bày tỏ lo ngại với nhóm công ty phần cứng AI khi giá cổ phiếu đã tăng nhanh hơn mức lợi nhuận có thể biện minh.
Schroders’ ISF China Opportunities Fund đã giảm tỷ trọng công nghệ xuống khoảng 4% từ tháng 2 vì cho rằng định giá quá cao. Ngược lại, JP Morgan Asset Management’s China Fund vẫn nắm giữ các cổ phiếu điện lực và bảng mạch liên quan đến khối lượng công việc AI, với quan điểm đây có thể là nhóm hưởng lợi có giá trị tốt hơn.
Trung Quốc siết cảnh báo với tin thổi giá cổ phiếu AI
Trung Quốc đã phát tín hiệu can thiệp rõ hơn vào làn sóng đầu cơ AI. Tại Diễn đàn Lujiazui ở Thượng Hải ngày 18/6, Wu Qing, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc, cho biết cơ quan chức năng sẽ “điều tra và xử phạt nghiêm khắc” các công ty gắn nhãn công nghệ phổ biến vào hoạt động kinh doanh để thổi giá cổ phiếu.
Wu cũng cảnh báo rằng công nghệ AI tạo sinh khiến việc tạo ra báo cáo phân tích giả và nội dung đầu tư sai lệch trở nên dễ hơn. Đây là tín hiệu cho thấy nhà quản lý đang xem rủi ro đầu cơ và thao túng thông tin là vấn đề cần chú ý.
George Chen, đối tác tại The Asia Group, nói với Tekedia rằng cơ quan quản lý xem các chiến dịch quảng bá cổ phiếu bằng deepfake và các câu chuyện AI phóng đại là “dấu hiệu sớm của một bong bóng thị trường tiềm năng”.
Bài học từ các chu kỳ hưng phấn trước đây
Giới quan sát lo ngại AI có thể lặp lại mô hình từng xảy ra với xe điện, máy bay không người lái và hàng không vũ trụ thương mại ở Trung Quốc. Khi đó, nhiều công ty gần như không liên quan vẫn đổi tên hoặc tự nhận mình tham gia lĩnh vực nóng để thu hút dòng tiền bán lẻ.
Những giai đoạn đó thường đi kèm với giá cổ phiếu tăng mạnh trong ngắn hạn rồi giảm sâu khi kỳ vọng bị kiểm chứng. Với AI, rủi ro nằm ở chỗ bất kỳ doanh nghiệp nào có liên hệ mơ hồ với chủ đề này cũng có thể được thị trường định giá quá cao.
Các chu kỳ hưng phấn trước đây là lý do khiến nhiều nhà đầu tư hiện theo dõi kỹ hơn mức định giá, doanh thu và chất lượng tăng trưởng thay vì chỉ nhìn vào nhãn AI.
Tổng kết
Thị trường AI đang ở trạng thái định giá rất cao so với doanh thu, còn cơ quan quản lý Trung Quốc đã phát tín hiệu siết các hành vi thổi phồng câu chuyện công nghệ. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng các doanh nghiệp AI biến kỳ vọng thành doanh thu thực chất.
