Chính phủ Canada đang xem xét siết chặt hoạt động của máy ATM crypto sau khi các cơ quan chức năng liên tục ghi nhận chúng xuất hiện trong nhiều vụ lừa đảo.
Đề xuất này được nêu trong Bản cập nhật kinh tế mùa xuân 2026, với lập luận rằng máy ATM crypto đang bị các nhóm lừa đảo và mạng lưới tội phạm sử dụng như một kênh nhận tiền nhanh. Canada hiện có gần 4.000 máy ATM crypto, mức cao nhất tính trên đầu người trên toàn cầu, trong khi chưa có bộ quy định riêng dành cho loại máy này.
- Canada muốn cấm máy ATM crypto vì lo ngại đây là kênh bị lợi dụng trong các vụ lừa đảo.
- Các cuộc điều tra và báo cáo của FINTRAC đều xem đây là một điểm yếu trong kiểm soát dòng tiền.
- Song song với đó, nước này cũng đang bàn thêm quy định về quyên góp crypto trong bầu cử liên bang.
Vì sao máy ATM crypto bị đưa vào tầm ngắm
Các điều tra của CBC News cho thấy máy ATM crypto thường được dùng để thu tiền từ nạn nhân trong nhiều vụ lừa đảo trên khắp Canada. Theo cách vận hành hiện nay, nhiều giao dịch dưới 1.000 USD chỉ cần số điện thoại, không yêu cầu tài khoản ngân hàng và cũng không có tương tác trực tiếp với nhân viên. Chính các đặc điểm này làm giảm khả năng phát hiện giao dịch bất thường ngay tại điểm thực hiện.
FINTRAC cũng từng cảnh báo rủi ro
Cơ quan tình báo tài chính của Canada, FINTRAC, đã đi đến kết luận tương tự trong một bản rà soát báo cáo giao dịch đáng ngờ hồi tháng 2/2023. Cơ quan này xác định máy ATM crypto là một phương thức lặp lại để chuyển tiền liên quan đến các vụ lừa đảo. Từ đó, giới chức coi đây là một mắt xích dễ bị lợi dụng trong hệ thống tài chính, nhất là ở khâu nhận tiền từ nạn nhân.
Đề xuất cấm được nêu trong cập nhật kinh tế 2026
Theo bản cập nhật kinh tế, chính phủ liên bang đã chính thức đưa ra hướng cấm máy ATM crypto và mô tả chúng là một “phương thức chính” mà kẻ gian dùng để lừa đảo và xử lý tiền phi pháp. Tuy nhiên, tài liệu công bố chưa nói rõ cơ chế thực thi sẽ ra sao. Dữ liệu hiện có chỉ cho thấy người dân Canada vẫn có thể mua tài sản số qua các kênh được quản lý khác, gồm cả các doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ có địa điểm vật lý vốn đã chịu giám sát hiện hành.
Máy ATM crypto đang được xếp chung nhóm với dịch vụ chuyển tiền
Hiện tại, máy ATM crypto được xếp chung nhóm với doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ. Cùng nhóm này còn có đại lý ngoại hối, máy ATM truyền thống và các nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền như Western Union. Cách phân loại đó cho thấy loại máy này chưa có khung quản lý riêng, dù đã trở thành mục tiêu giám sát vì rủi ro lừa đảo.
Canada cũng đang bàn thêm hạn chế với quyên góp crypto trong bầu cử
Song song với vấn đề máy ATM, quốc hội Canada đang thúc đẩy một dự luật khác liên quan đến việc sử dụng crypto trong bầu cử liên bang. Dự luật C-25, tức Strong and Free Elections Act, đã qua lần đọc thứ hai tại Hạ viện. Nội dung dự luật sẽ cấm các đảng phái và nhóm liên quan nhận quyên góp bằng crypto, với lý do khó xác minh danh tính người quyên góp và truy dấu nguồn tiền. Dự luật áp dụng với ứng viên, đảng phái và bên quảng cáo thứ ba, đồng thời yêu cầu hoàn trả hoặc chuyển hướng các khoản đóng góp bị cấm trong vòng 30 ngày.
So sánh với một số thị trường khác
Cách tiếp cận của Canada khác với Mỹ và Anh. Tại Mỹ, Ủy ban Bầu cử Liên bang vẫn cho phép quyên góp crypto theo các quy tắc hiện hành. Trong khi đó, Anh trên thực tế đã hạn chế máy ATM crypto thông qua khung cấp phép nhưng chưa phê duyệt nhà vận hành. Các dữ kiện hiện có chưa cho thấy Canada đã chốt toàn bộ cách triển khai, nên vẫn còn cần thêm chi tiết về phạm vi cấm và thời điểm áp dụng.
Tổng kết
Diễn biến mới cho thấy Canada đang chuyển từ giám sát sang siết chặt trực tiếp với máy ATM crypto, chủ yếu vì rủi ro lừa đảo và khó kiểm soát dòng tiền. Tuy vậy, đề xuất hiện mới xuất hiện trong tài liệu chính sách, còn cơ chế thực thi và tác động cụ thể đến thị trường vẫn chưa được làm rõ. Cùng lúc, quốc gia này cũng mở rộng thảo luận về các giới hạn với crypto trong bầu cử, cho thấy xu hướng quản lý đang chặt hơn ở nhiều mảng khác nhau.
