Sam Altman cho rằng nỗi lo về nước cho trung tâm dữ liệu AI đang giảm, nhưng áp lực tiêu thụ điện khổng lồ của AI mới là vấn đề ngày càng nghiêm trọng.
Tại một sự kiện ở Ấn Độ, Altman bác bỏ một số tuyên bố trực tuyến về việc dùng nước, trong khi các dự án trung tâm dữ liệu mới đang tăng tốc xây dựng, nhiều nơi chọn mô hình “tự phát điện” bằng khí tự nhiên. Điều này làm dấy lên tranh luận về khí thải, chi phí điện và mục tiêu khí hậu.
- Altman nói các cơ sở mới có thể giảm phụ thuộc vào nước làm mát, nhưng tiêu thụ điện của AI tiếp tục phình to.
- Nhiều công ty đẩy mạnh trung tâm dữ liệu “off-grid”, thường dựa chủ yếu vào khí tự nhiên để có công suất ổn định.
- Phản ứng cộng đồng và áp lực lưới điện khiến giá điện tăng, buộc chính quyền và doanh nghiệp bàn cách tài trợ nguồn phát mới.
Altman giảm nhẹ lo ngại về nước, nhưng thừa nhận bài toán điện năng của AI
Altman cho rằng các cáo buộc về dùng nước bị thổi phồng và nhiều trung tâm dữ liệu mới không còn phụ thuộc nước để làm mát, song ông thừa nhận tiêu thụ năng lượng là mối lo hợp lý khi AI mở rộng.
Phát biểu tại một sự kiện ở Ấn Độ, Sam Altman nói một số tuyên bố trực tuyến về mức sử dụng nước là “hoàn toàn không đúng”, đồng thời nhấn mạnh các cơ sở mới “không còn phụ thuộc vào nước để làm mát”. Trong khi đó, mô hình trung tâm dữ liệu truyền thống có thể dùng lượng nước rất lớn để giải nhiệt thiết bị.
Một nghiên cứu được nhắc tới trong nội dung cho biết nhu cầu nước cho làm mát có thể tăng hơn gấp ba trong 25 năm tới khi nhu cầu tính toán mở rộng. Điều này cho thấy dù công nghệ làm mát thay đổi, bài toán tài nguyên vẫn có rủi ro tăng theo quy mô triển khai hạ tầng tính toán.
Altman cũng nói thế giới cần chuyển nhanh sang điện hạt nhân, gió và mặt trời khi mức sử dụng AI tăng. Khi được hỏi về so sánh hiệu quả năng lượng giữa con người và AI, ông lập luận nên nhìn “năng lượng trên mỗi truy vấn sau đào tạo”, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn huấn luyện.
So sánh AI với con người gây tranh cãi và làm nổi bật nỗi lo thay thế lao động
Altman ví việc huấn luyện AI như “nuôi dạy con người”, nhưng quan điểm này bị phản đối, phản ánh lo ngại xã hội rằng AI có thể bị dùng để thay thế vai trò của người lao động.
Trong cuộc trao đổi với Indian Express, Altman so sánh huấn luyện mô hình AI với quá trình một con người mất khoảng 20 năm cùng nhiều nguồn lực trước khi trở nên “có năng suất”. Lập luận này hướng tới việc đặt chi phí đào tạo vào bối cảnh dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào mức tiêu thụ năng lượng tức thời.
Tỷ phú công nghệ Ấn Độ Sridhar Vembu, tham dự cùng hội nghị, phản bác việc đồng nhất công nghệ với con người. Phản ứng này được mô tả như một phần của mối quan ngại rộng hơn về việc AI có thể thay thế công việc, cũng như cách xã hội đánh giá “giá trị” giữa năng lực của máy và lao động con người.
“Tôi không muốn thấy một thế giới nơi chúng ta đánh đồng một mảnh công nghệ với một con người. Tôi làm việc chăm chỉ như một người làm công nghệ để hướng tới một thế giới nơi chúng ta không để công nghệ thống trị cuộc sống, thay vào đó nó nên lùi yên lặng vào phía sau.”
– Sridhar Vembu, bài đăng X (Twitter), 22/02/2026
Liên kết bài đăng | Xem trên X
Tiêu thụ điện của trung tâm dữ liệu đã ở mức tương đương các quốc gia lớn
Theo số liệu IMF được trích dẫn, năm 2023 điện năng trung tâm dữ liệu tiêu thụ tương đương cả những nước như Đức hoặc Pháp, cho thấy quy mô nhu cầu điện tăng nhanh cùng làn sóng AI sau ChatGPT.
Nội dung nêu rằng tổng mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu trong năm 2023 có thể so sánh với mức dùng của toàn bộ các quốc gia như Đức hoặc Pháp, dựa trên số liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Diễn biến này xảy ra không lâu sau khi ChatGPT ra mắt và kích hoạt làn sóng bùng nổ AI.
Các công ty tăng tốc xây trung tâm dữ liệu “off-grid” để né tắc nghẽn lưới điện
Nhiều dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang chọn tự phát điện ngoài lưới để triển khai nhanh, nhưng điều này thường kéo theo phụ thuộc khí tự nhiên và tranh cãi về khí thải.
Dự án GW Ranch ở Tây Texas được mô tả sẽ phủ 8.000 mẫu Anh và dùng nhiều điện hơn Chicago. Dự án dự kiến phát điện bằng khí tự nhiên và pin mặt trời, nhằm tránh chậm trễ khi các công ty tiện ích gặp hạn chế về công suất.
Các dự án tương tự được nêu là đang lên kế hoạch hoặc triển khai tại Wyoming, New Mexico, Pennsylvania, Utah, Ohio và Tennessee. Meta, OpenAI, Oracle và Chevron được nhắc là các bên hậu thuẫn. Một số bang cũng thông qua luật để quy trình phê duyệt dễ hơn.
Ở West Virginia gần Davis, một trung tâm dữ liệu dự kiến kèm nhà máy điện khí “đủ lớn để cấp điện cho mọi hộ gia đình trong bang”. Cư dân địa phương Amy Margolies nói cơ quan chức năng đã giảm quyền kiểm soát của địa phương, gọi đây là một “cơn sốt vàng mang tính đầu cơ” và thiếu minh bạch.
Mỹ có 5.246 trung tâm dữ liệu, tiêu thụ ít nhất 17 GW điện
Nội dung cho biết Mỹ vận hành 5.246 trung tâm dữ liệu dùng ít nhất 17 GW, và để so sánh, một nhà máy điện hạt nhân lớn thường tạo ra khoảng 1 GW.
Bài viết nêu Mỹ có 5.246 trung tâm dữ liệu, tổng công suất tiêu thụ tối thiểu 17 gigawatt. Đồng thời đưa so sánh: một nhà máy điện hạt nhân lớn tạo ra khoảng 1 gigawatt, đủ cho khoảng 300.000 đến 750.000 hộ gia đình, tùy mức tiêu thụ.
Dù nhiều cơ sở có tích hợp điện mặt trời, phần lớn được mô tả sẽ vận hành chủ yếu bằng khí tự nhiên do các nguồn bền vững khác khó đảm bảo công suất ổn định. Khi không có dự phòng từ lưới điện, khí tự nhiên trở thành lựa chọn để duy trì tải liên tục.
Nhà nghiên cứu năng lượng Michael Thomas cảnh báo cách tiếp cận này là “thảm họa cho các mục tiêu khí hậu”. Công ty của ông ghi nhận 47 dự án trung tâm dữ liệu “off-grid” trên toàn nước Mỹ.
Tranh cãi pháp lý và cam kết “điện sạch” khi dùng máy phát khí quy mô lớn
Một số dự án triển khai nhanh bằng máy phát khí gặp vấn đề tuân thủ khí thải, trong khi các công ty thường bù đắp cam kết điện sạch bằng tín chỉ năng lượng tái tạo.
Nội dung nêu Elon Musk xây một cơ sở “off-grid” ở Memphis năm ngoái bằng máy phát điện khí di động để tránh giới hạn của lưới, giúp trung tâm dữ liệu xAI vận hành trong vài tháng thay vì vài năm. Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) được mô tả đã ra phán quyết hồi tháng 1 rằng thiết lập này vi phạm quy định khí thải và yêu cầu xin giấy phép phù hợp.
Meta được nói đang thúc đẩy nhiều dự án “off-grid”. Một dự án ở New Albany, Ohio dự kiến dùng hai nhà máy điện khí và ra mắt trong năm nay; dự án khác ở El Paso liên kết 813 máy phát nhỏ. Quan chức địa phương phản đối, cho rằng Meta hứa năng lượng sạch nhưng thực tế triển khai điện khí.
Theo nội dung, Meta nói sẽ đáp ứng cam kết năng lượng sạch bằng cách mua tín chỉ năng lượng tái tạo và bổ sung nguồn điện sạch vào lưới điện ở nơi khác. Cách làm này thường gây tranh luận vì “tại chỗ” vẫn phát thải, còn lợi ích sạch được bù trừ “ở nơi khác”.
Giá điện tăng khi nhu cầu trung tâm dữ liệu gây áp lực lên lưới lớn nhất nước Mỹ
Áp lực từ các trung tâm dữ liệu khiến cộng đồng phản đối dự án mới và đẩy giá điện tăng trên PJM, dẫn đến các thỏa thuận buộc công ty công nghệ tài trợ xây thêm nguồn phát điện.
Cộng đồng tại Tucson được nêu đã phản đối thành công dự án Blue do lo ngại về nước ở vùng sa mạc và nguy cơ tăng hóa đơn điện. Nội dung dẫn số liệu từ Environment and Energy Institute: một trung tâm dữ liệu lớn có thể dùng 5 triệu gallon nước mỗi ngày, tương đương nhu cầu của một thị trấn 10.000 đến 50.000 người.
San Marcos, Texas cũng được mô tả đã bác bỏ một trung tâm dữ liệu trị giá 1,5 tỷ USD sau nhiều tháng phản đối công khai. Những trường hợp này cho thấy “giấy phép xã hội” đang trở thành rào cản tương tự hạ tầng điện và nước.
Giá điện được nói đã tăng trên PJM Interconnection, lưới điện lớn nhất nước Mỹ, phục vụ 65 triệu người tại 13 bang và Washington. Nội dung nêu chính quyền Trump và một số thống đốc ký thỏa thuận vào tháng 1, yêu cầu các công ty công nghệ tài trợ xây nhà máy điện mới, với cam kết 15 tỷ USD cho công suất phát điện bổ sung.
Những câu hỏi thường gặp
Sam Altman nói gì về việc trung tâm dữ liệu AI dùng nước?
Ông cho rằng nhiều tuyên bố trực tuyến về mức dùng nước là “hoàn toàn không đúng” và nói các cơ sở mới không còn phụ thuộc vào nước để làm mát, dù các trung tâm dữ liệu truyền thống từng dùng lượng nước rất lớn cho làm mát.
Vì sao tiêu thụ điện của AI được xem là vấn đề lớn hơn?
Altman thừa nhận năng lượng là mối lo hợp lý, và nội dung dẫn số liệu IMF cho thấy điện trung tâm dữ liệu năm 2023 có thể tương đương mức tiêu thụ của các quốc gia như Đức hoặc Pháp, trong bối cảnh nhu cầu tính toán tăng mạnh sau làn sóng AI.
Trung tâm dữ liệu “off-grid” là gì và vì sao đang nở rộ?
Đó là mô hình tự phát điện ngoài lưới để triển khai nhanh, tránh chậm trễ do hạn chế công suất của các công ty tiện ích. Tuy nhiên, nhiều dự án bị mô tả sẽ phụ thuộc chủ yếu vào khí tự nhiên để đảm bảo công suất ổn định.
Mỹ hiện có bao nhiêu trung tâm dữ liệu và dùng bao nhiêu điện?
Nội dung cho biết Mỹ có 5.246 trung tâm dữ liệu, tiêu thụ ít nhất 17 gigawatt điện.
PJM Interconnection là gì và vì sao được nhắc đến?
Đây là lưới điện lớn nhất nước Mỹ, phục vụ 65 triệu người ở 13 bang và Washington. Nội dung nêu giá điện tăng khi nhu cầu gây áp lực lên lưới, dẫn tới thỏa thuận yêu cầu công ty công nghệ tài trợ xây thêm nhà máy điện.
