EU đang chuẩn bị dành 2/3 băng tần 2 GHz cho các doanh nghiệp châu Âu, qua đó thu hẹp phần dành cho Starlink và Kuiper xuống còn 1/3.
Đây có thể là một trong những quyết định chính sách không gian quan trọng nhất của khối, vì băng tần này liên quan trực tiếp đến kết nối vệ tinh cho điện thoại và phương tiện ở những nơi mạng mặt đất không phủ tới.
- EU đang hoàn tất kế hoạch phân bổ lại băng tần 2 GHz theo hướng ưu tiên doanh nghiệp châu Âu.
- Starlink và Kuiper chỉ còn có thể cạnh tranh trên phần băng tần còn lại.
- Quyết định này gắn với IRIS2 và mục tiêu tăng tự chủ công nghệ, an ninh và khả năng chống chịu của châu Âu.
EU chuẩn bị đổi cách phân bổ băng tần 2 GHz
Ủy ban châu Âu đang hoàn tất kế hoạch dành 2/3 băng tần di động vệ tinh 2 GHz cho các công ty châu Âu, thay vì mở hoàn toàn cho các nhà cung cấp bên ngoài. Phần còn lại, tương đương 1/3, sẽ là nơi Starlink của Elon Musk và Kuiper của Amazon được phép cạnh tranh.
Băng tần này gồm dải 1980-2010 MHz và 2170-2200 MHz, thường được dùng để giữ kết nối cho điện thoại và phương tiện ở khu vực không có mạng thông thường. Một thông báo chính thức được kỳ vọng tại cuộc họp của các ủy viên ở Brussels.
Giấy phép hiện tại sẽ hết hạn vào năm 2027
Các giấy phép đối với băng tần này được cấp từ năm 2009 cho Inmarsat, hiện thuộc Viasat, và Solaris, nay là EchoStar. Hai giấy phép đều hết hạn vào tháng 5-2027, tạo ra khoảng trống để EU quyết định cách phân bổ tiếp theo trên phạm vi toàn khối.
Vì các nước thành viên quản lý băng tần này thông qua Ủy ban châu Âu, một quyết định chung của toàn EU là hoàn toàn có thể được áp dụng. Điều đó làm cho phương án mới có tác động rộng hơn một thị trường đơn lẻ.
IRIS2 là bên hưởng lợi lớn nhất
Phương án này được xem là thuận lợi nhất cho IRIS2, chòm sao 290 vệ tinh của châu Âu do liên danh SpaceRISE gồm SES, Eutelsat và Hispasat triển khai. Airbus, Thales Alenia Space và OHB là các nhà thầu trong dự án.
Hợp đồng 12 năm đã được ký vào tháng 12-2024, trị giá khoảng 10,5 tỷ euro, trong đó khoảng 6,5 tỷ euro là vốn công. Dịch vụ cho cơ quan chính phủ dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2030. Các doanh nghiệp Anh và Na Uy cũng có thể tham gia đấu thầu.
Lo ngại về phụ thuộc vào công nghệ Mỹ ngày càng rõ hơn
Quyết định này phản ánh sự thận trọng ngày càng tăng của châu Âu với hạ tầng trọng yếu do doanh nghiệp Mỹ kiểm soát. Những phát biểu trước đây về việc cắt quyền truy cập Starlink ở Ukraine, cùng với mối quan hệ gần gũi giữa Elon Musk và chính quyền Donald Trump, đã làm các lo ngại này sâu sắc hơn.
Phía Ủy ban châu Âu cho biết kết nối vệ tinh đã trở thành yếu tố gắn với khả năng chống chịu, an ninh và năng lực của khối trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. Satellite connectivity cũng được xem là một phần của chủ quyền công nghệ, an ninh và quốc phòng của EU.
Tranh cãi nội bộ khiến phương án thỏa hiệp được chọn
Bên trong Ủy ban châu Âu vẫn có bất đồng về mức độ siết chặt. Một ủy viên muốn dành toàn bộ băng tần cho doanh nghiệp châu Âu và loại hoàn toàn bên ngoài, trong khi phụ trách công nghệ của EU, Henna Virkkunen, phản đối phương án khóa hoàn toàn.
Phương án 2/3 được xem là điểm cân bằng giữa hai quan điểm. Tuy nhiên, chi tiết cuối cùng vẫn có thể thay đổi trước khi thông báo chính thức được công bố.
Starlink và Kuiper sẽ bị giới hạn ở phần băng tần nhỏ hơn
Starlink và Kuiper không bị loại khỏi châu Âu hoàn toàn, nhưng việc chỉ được tiếp cận 1/3 băng tần được quản lý này sẽ đặt trần cho mức độ mở rộng của họ trên thị trường. Đây là dải tần quan trọng với các dịch vụ direct-to-device mà nhà mạng di động đang phụ thuộc.
Với các nhà đầu tư theo dõi mảng hạ tầng vệ tinh và viễn thông không gian, điểm cần chú ý tiếp theo là quyết định chính thức của Ủy ban châu Âu và cách các bên hiện đang nắm giấy phép phản ứng với phương án mới.
Tổng kết
EU đang tiến gần hơn tới một quyết định ưu tiên doanh nghiệp châu Âu trong băng tần 2 GHz, đồng thời thu hẹp không gian cho các nhà cung cấp Mỹ như Starlink và Kuiper. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đi có ý nghĩa lớn với IRIS2 và chiến lược tự chủ hạ tầng của khối.
