Ford đặt cược 5 tỷ USD vào thế hệ xe điện mới với nền tảng Universal EV, hướng đến một mẫu xe bán tải điện khoảng 30.000 USD bằng cách tối ưu hiệu suất toàn hệ thống thay vì tăng dung lượng pin.
Trong bối cảnh chi phí xe điện vẫn cao do pin chiếm khoảng 40% tổng chi phí và hơn 25% trọng lượng xe, Ford chuyển trọng tâm sang giảm lãng phí năng lượng, tích hợp phần cứng–phần mềm và đơn giản hóa kiến trúc điện để giảm giá thành.
- Ford đầu tư 5 tỷ USD để phát triển nền tảng Universal EV và xe bán tải điện mục tiêu khoảng 30.000 USD.
- Chiến lược mới ưu tiên “hiệu suất toàn xe” nhằm giảm nhu cầu pin lớn, từ đó giảm chi phí và trọng lượng.
- Ford đưa điện tử công suất về nội bộ, xây hệ sinh thái sạc trọn bộ và cắt giảm đáng kể dây điện, trọng lượng.
Ford chuyển từ “thêm pin” sang tối ưu hiệu suất toàn hệ thống
Ford cho rằng tăng dung lượng pin sẽ làm xe đắt và nặng hơn, vì vậy hãng tập trung giảm lãng phí năng lượng và tối ưu tích hợp hệ thống để đạt hiệu quả tương đương với pin nhỏ hơn.
Ford nêu pin hiện chiếm khoảng 40% tổng chi phí xe và hơn 25% tổng trọng lượng. Vì thế, cách tiếp cận tối ưu hiệu suất hướng tới việc giảm tổng chi phí sở hữu, thay vì chỉ “bù” lo ngại về tầm hoạt động bằng cách gắn thêm pin.
Theo hãng, việc tăng pin kéo theo thách thức vật lý lớn: trọng lượng tăng khiến tiêu thụ năng lượng cao hơn, đồng thời chi phí vật liệu, kết cấu và các thành phần liên quan cũng tăng theo. Do đó, mục tiêu là nâng hiệu suất từ kiến trúc điện, truyền năng lượng, phần mềm quản lý và cấu trúc xe.
Ford áp dụng “bài học turbo” để biện minh cho pin nhỏ hơn
Ford ví chiến lược xe điện mới với thời kỳ động cơ turbo: thay vì dùng động cơ lớn hơn để tăng sức mạnh, hãng dùng công nghệ và tối ưu hệ thống để đạt hiệu năng cao với kích thước nhỏ hơn.
Trước thập niên 1970, quy tắc phổ biến của xe xăng là “mạnh hơn = động cơ lớn hơn”, nhưng điều đó đồng nghĩa nặng hơn, tốn kém hơn và kém tiết kiệm nhiên liệu. Khủng hoảng nhiên liệu giữa thập niên 1970 khiến ngành xe phải tìm cách vừa tăng sức mạnh vừa tiết kiệm nhiên liệu, tạo điều kiện cho turbocharger.
Ứng dụng đua xe xuất hiện từ năm 1962, và bước ngoặt phổ biến rộng rãi được Ford nhắc đến là BMW 2002 Turbo (1973). Turbo tận dụng năng lượng bị lãng phí để tăng mức nén, giúp một động cơ nhỏ có thể vận hành “như” động cơ lớn hơn.
Năm 2011, Ford đưa EcoBoost lên dòng bán tải F-150 tại Mỹ. Dù ban đầu có hoài nghi về việc người mua chấp nhận động cơ turbo dung tích nhỏ trên xe tải, doanh số sau đó tăng mạnh. Hiện gần 75% F-150 được bán với động cơ turbo, và gần như toàn bộ xe xăng của Ford đều có tùy chọn turbo.
Ford lập luận xe điện cũng tương tự: “thêm pin” đồng nghĩa chi phí và trọng lượng tăng, còn chiến lược mới là tích hợp hệ thống để đạt hiệu quả cao hơn với cấu hình pin hợp lý.
Ford đưa điện tử công suất về nội bộ để giảm lãng phí năng lượng
Ford đã đưa thiết kế và kiến trúc điện tử công suất điện áp cao về nội bộ từ năm 2023, nhằm giảm thất thoát khi chuyển đổi điện năng và giảm phụ thuộc vào nhiều nhà cung cấp.
Hãng định nghĩa kiến trúc điện là “bản thiết kế” cho cách điện năng và tín hiệu di chuyển trong xe, đồng thời nhấn mạnh chuyển đổi điện năng trong nền tảng xe điện có thể gây lãng phí đáng kể, cả khi sạc lẫn khi lấy năng lượng từ pin 400V để chuyển xuống 48V cho thiết bị điện áp thấp.
Theo Ford, khi nhiều chức năng được mua từ nhà cung cấp bên ngoài, mỗi bên thường thêm vỏ, ốc, đầu nối riêng, làm tăng chi phí và khối lượng. Việc tự thiết kế giúp hãng kiểm soát chặt hơn thiết kế tổng thể và loại bỏ trùng lặp linh kiện.
Năm 2023, Ford mua lại Auto Motive Power (AMP) và đưa đội ngũ kỹ sư AMP vào dự án. Ford cho biết nhóm này có kinh nghiệm về chuyển đổi điện năng và quản lý năng lượng cho các mẫu EV toàn cầu đang bán trên thị trường.
Hệ sinh thái sạc do Ford tự phát triển nhằm rút ngắn thời gian sạc và kéo dài tuổi thọ pin
Ford nói khách hàng sẽ sử dụng hệ sinh thái sạc thuần điện do hãng tự thiết kế, kết hợp phần mềm nội bộ và phần cứng như sạc hai chiều, để giảm thời gian sạc, kéo dài tuổi thọ pin và giảm chi phí sở hữu.
Ford cho biết lần đầu tiên khách hàng sẽ tiếp cận một “charging ecosystem” do chính hãng thiết kế nội bộ với phần mềm riêng. Phần cứng, bao gồm sạc hai chiều, được phát triển bởi cùng đội ngũ tích hợp đang làm nền tảng và xe, nhằm tối ưu đồng bộ giữa xe, pin và hạ tầng sạc.
Hệ thống 48V và tối ưu dây dẫn giúp giảm 4.000 feet dây điện và nhẹ hơn 22 pound
Nâng cấp phần cứng–phần mềm và hệ thống điện áp thấp 48V giúp Ford cắt giảm 4.000 feet dây trong bộ dây điện của xe bán tải điện cỡ trung, đồng thời giảm 22 pound so với một mẫu EV thế hệ đầu của hãng.
Theo Ford, công việc không chỉ là đưa hệ thống điện áp thấp 48V lần đầu lên xe điện của hãng. Tối ưu tích hợp còn giúp rút ngắn bộ dây điện (wire harness) khoảng 4.000 feet, góp phần giảm độ phức tạp lắp ráp và giảm vật liệu.
Hãng cũng cho biết cấu hình mới khiến xe bán tải điện cỡ trung nhẹ hơn 22 pound so với một trong các mẫu EV thế hệ đầu. Trong xe điện, giảm khối lượng thường giúp cải thiện hiệu suất và có thể hỗ trợ mục tiêu dùng pin nhỏ hơn mà vẫn giữ trải nghiệm vận hành.
“Chúng tôi biết sẽ có người hoài nghi, giống như khi Ford giới thiệu turbo trên F-150. Các công ty khác sẽ nói họ đã thử nhiều thứ tương tự trước đây. Nhưng vật lý không thuộc sở hữu độc quyền. Chúng tôi đang tạo ra một nền tảng xe điện tích hợp thực sự, không phải một bộ phận đơn lẻ có thể dễ dàng sao chép.”
– Ford, trích từ bài đăng chính thức trên fromtheroad.ford.com
Kế hoạch Universal EV nhắm đến khả năng cạnh tranh giá với cả xe xăng
Nếu chiến lược tích hợp hoạt động như kỳ vọng, Ford nói họ có thể tạo ra một “gia đình” xe điện có giá cạnh tranh với các mẫu xe toàn cầu hàng đầu, bao gồm cả các mẫu xe chạy xăng.
Ford cho biết mục tiêu là phát triển dải sản phẩm EV có mức giá đủ cạnh tranh để đứng cùng phân khúc với các mẫu xe phổ biến trên toàn cầu. Đây là điểm then chốt khi thị trường EV chịu áp lực về giá, còn người dùng vẫn cân nhắc giữa chi phí ban đầu và chi phí sử dụng.
Hãng nói tiến độ đang được triển khai và sẽ công bố thêm chi tiết sau. Thông tin nền tảng Universal EV, khoản đầu tư 5 tỷ USD và định hướng xe bán tải điện khoảng 30.000 USD được Ford nêu trong bài đăng tại https://www.fromtheroad.ford.com/us/en/articles/2026/ford-electric-vehicle-platform-battery-efficiency.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Ford muốn dùng pin nhỏ hơn thay vì tăng dung lượng pin?
Vì tăng dung lượng pin làm chi phí và trọng lượng xe tăng. Ford nêu pin chiếm khoảng 40% chi phí và hơn 25% trọng lượng, nên hãng ưu tiên tối ưu hiệu suất toàn hệ thống để đạt hiệu quả tốt với cấu hình pin hợp lý.
Ford đã làm gì để giảm lãng phí năng lượng trong xe điện?
Ford đưa thiết kế và kiến trúc điện tử công suất điện áp cao về nội bộ từ năm 2023, nhằm tối ưu chuyển đổi điện năng (ví dụ từ 400V xuống 48V), giảm thất thoát và giảm chi phí phát sinh do nhiều nhà cung cấp.
Hệ sinh thái sạc do Ford tự phát triển có gì đáng chú ý?
Ford nói hệ sinh thái sạc được thiết kế nội bộ, kết hợp phần mềm riêng và phần cứng như sạc hai chiều, nhằm giảm thời gian sạc, kéo dài tuổi thọ pin và giảm tổng chi phí sở hữu.
Những con số kỹ thuật Ford công bố về việc giảm dây và trọng lượng là gì?
Theo Ford, hệ thống phần cứng–phần mềm mới và kiến trúc 48V giúp cắt giảm 4.000 feet dây trong bộ dây điện của xe bán tải điện cỡ trung, và giúp xe nhẹ hơn 22 pound so với một mẫu EV thế hệ đầu của hãng.
